Sykes-Picot Anlaşması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Sykes-Picot Anlaşması
Sykes-Picot-1916.gif
Mavi kesim Fransız sömürgesi; gri kesim Fransız Mandası
Çeşit Gizli Antlaşma
İmzalanma 16 Mayıs 1916
Yer Londra
İmzacı
devletler
Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Fransa Fransa
Dilleri İngilizce, Fransızca


I. Dünya Savaşı sırasında, 29 Nisan 1916'da Kut'ül Ammare Kuşatması sonrasında İngiliz kuvvetlerinin Osmanlı 6. Ordusu karşısında bozguna uğramasından 17 gün sonra 16 Mayıs 1916 tarihinde İngiltere ve Fransa arasında yapılan[1] ve Türkiye'nin Orta Doğu topraklarının paylaşılmasını öngören gizli antlaşmadır.

1915'te Arabistan Yarımadası'nı ele geçiren İngiltere, Osmanlı'ya karşı ayaklanan Mekke'li Şerif Hüseyin'i destekleyerek Irak ve Filistin toprakları üzerinde kendisine bağımlı bir Arap devleti kuracaktı. Mekke Şerifi Hüseyin ile Mısır'daki İngiliz Yüksek Komutanı McMahon arasında böyle bir antlaşma gizli olarak imzalanmıştır. Fransa böyle bir plana karşı çıkıp İngiltere'ye baskı yaparak yeni bir antlaşma yapılmasını istedi. Rusya'nın onayı ile imzalanan bu antlaşmaya göre;

  1. Rusya'ya, Trabzon, Erzurum, Van ve Bitlis ile Güneydoğu Anadolu'nun bir kısmı,
  2. Fransa'ya, Doğu Akdeniz bölgesi, Adana, Antep, Urfa, Mardin, Diyarbakır, Musul ile Suriye kıyıları,
  3. İngiltere'ye Hayfa ve Akka limanları, Bağdat ile Basra ve Güney Mezopotamya verilecektir.
  4. Fransa ile İngiltere'nin elde ettiği topraklarda Arap devletleri konfederasyonu veya Fransız ve İngiliz denetiminde tek bir Arap devleti kurulacak,
  5. İskenderun serbest liman olacak,
  6. Filistin'de, kutsal yerleşim yeri olması nedeniyle bir uluslararası yönetim kurulacaktır.

1917 devriminden sonra Rusya antlaşmadan vazgeçmiş, Lenin gizli olan bu anlaşmayı dünya kamuoyuna açıklamıştır.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Jodie Gaudet, ed. (2008) (İngilizce). 1001 Days That Shaped the World. Barron's Educational Series. ss. 648. ISBN 0-7641-6135-0. "The Sykes-Picot agreement was a diplomatic deal between France and Britain." 

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Harita[değiştir | kaynağı değiştir]

firstworldwar.com ve us-israel.org bölme planlarının şekili