Sykes-Picot Anlaşması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Sykes-Picot Anlaşması
Sykes-Picot-1916.gif
Mavi kesim Fransız sömürgesi; gri kesim Fransız Mandası
Çeşit Gizli antlaşma
İmzalanma 16 Mayıs 1916
Yer Londra
İmzacı
devletler
Birleşik Krallık Büyük Britanya İmparatorluğu
Fransa Fransa Cumhuriyeti
İmzalayanlar Birleşik Krallık Edward Grey
Fransa Paul Cambon
Dilleri İngilizce, Fransızca


Sykes
Picot

Sykes-Picot Anlaşması, I. Dünya Savaşı sırasında, 29 Nisan 1916'da Kut'ül Ammare Kuşatması sonrasında İngiliz kuvvetlerinin Osmanlı'nın 6. Ordusu karşısında bozguna uğramasından 17 gün sonra, 16 Mayıs 1916 tarihinde İngiltere ve Fransa arasında yapılan[1] ve Osmanlı Devleti'nin Orta Doğu'daki topraklarının paylaşılmasını öngören gizli antlaşmadır.

Antlaşmanın gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

1915'te Arabistan Yarımadası'nı ele geçiren İngiltere, Osmanlı'ya karşı ayaklanan Mekkeli Şerif Hüseyin'i destekleyerek Irak ve Filistin toprakları üzerinde kendisine bağımlı bir Arap devleti kuracaktı. Mekke Şerifi Hüseyin ile Mısır'daki İngiliz Yüksek Komutanı McMahon arasında böyle bir antlaşma gizli olarak imzalanmıştır. Fransa böyle bir plana karşı çıkıp İngiltere'ye baskı yaparak yeni bir antlaşma yapılmasını istedi. Rusya'nın onayı ile imzalanan bu antlaşmaya göre;

  1. Rusya'ya, Trabzon, Erzurum, Van ve Bitlis ile Güneydoğu Anadolu'nun bir kısmı,
  2. Fransa'ya, Doğu Akdeniz bölgesi, Adana, Antep, Urfa, Mardin, Diyarbakır, Musul ile Suriye kıyıları,
  3. İngiltere'ye Hayfa ve Akka limanları, Bağdat ile Basra ve Güney Mezopotamya verilecektir.
  4. Fransa ile İngiltere'nin elde ettiği topraklarda Arap devletleri konfederasyonu veya Fransız ve İngiliz denetiminde tek bir Arap devleti kurulacak,
  5. İskenderun serbest liman olacak,
  6. Filistin'de, kutsal yerleşim yeri olması nedeniyle bir uluslararası yönetim kurulacaktır.

1917'deki Rus devriminden sonra Rusya antlaşmadan vazgeçmiş, Lenin gizli olan bu anlaşmayı dünya kamuoyuna açıklamıştır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Jodie Gaudet, ed. (2008) (İngilizce). 1001 Days That Shaped the World. Barron's Educational Series. s. 648. ISBN 0-7641-6135-0. "The Sykes-Picot agreement was a diplomatic deal between France and Britain." 

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Harita[değiştir | kaynağı değiştir]

firstworldwar.com ve us-israel.org bölme planlarının şekili