Moşe Dayan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Moşe Dayan
משה דיין
Genelkurmay Başkanıyken Moşe Dayan
Kişisel bilgiler
Doğum 20 Mayıs 1915
Degania Alef, Beyrut Vilayeti, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 16 Ekim 1981 (66 yaşında)
Tel Aviv, İsrail
Çocuk(lar) Yael Dayan
Ebeveyn(ler)
Ödülleri Légion d'honneur ("Şeref Nişanı")[1]
İmzası
Askerî hizmeti
Bağlılığı
Birimi
Komutası
Çatışma/savaşları

Moşe Dayan (İbraniceBu ses hakkındaמשה דיין; 20 Mayıs 1915 – 16 Ekim 1981), İsrailli asker, devlet adamı ve bir halk figürüydü. Askerî kariyerine Haganah ve Palmaḥ'a subay olarak girerek başlamış Dayan, Süveyş Krizi sırasında komuta edeceği IDF Genelkurmay Başkanlığına atanıncaya kadar rütbeli olarak orduda hizmet vermeye devam etti. Knesset'inde bir üyesi olmuş Dayan, aynı zamanda İsrail'in hükûmet çatısı altında birçok misyon yürütmüş bir politikacıydı. Altı Gün Savaşı, Yıpratma Savaşı ve Yom Kippur Savaşı sırasında da Savunma Bakanı olarak görevine devam etti. Ayrıca Dayan, Menāḥem Begin hükûmeti için dışişleri bakanı olarak görev yaparken Mısır–İsrail arasında yapılan barış anlaşmasınada önemli katkılarda bulundu.

1900'lerde Zhashkiv, Ukrayna'dan Osmanlı İmparatorluğuna göçmüş Aşkenazi YahudiYişuv bir ailede, 1915'te dünyaya geldi. "Bir elinde tüfek tutup tehlikelere karşı tetikte olan, diğer elinde zeytin dalı tutup barış arayan" şeklinde yorumlanmış kişiliğiyle Dayan, halk arasında Sabra'yı sembolize ediyordu. Genelkurmay Başkanıyken Moşe Dayan, IDF'in ruhunu ve imajını oluşturanlardan biri oldu; halk arasında ordunun girişim, insiyatif ve nitelik yönünden yükselmesini sağlıyanlardan biri olarak görüldü. Aynı zamanda halk tarafından Altı Gün Savaşında elde edilen zaferin yine Dayan'ın stratejik dehâsı sayesinde olduğuna inanıldı, ve zamanla toplumsal bir ikon haline geldi.

İlk yılları ve ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Küçük Moşe, annesi ve babasıyla birlikte, 1918

Moşe Dayan, 1890'ların sonlarında ve 1900'lerin başlarında Rus İmparatorluğundaki Yahudilere yönelik yapılan pogrom ve zulümden kurtulmak için o dönemde Osmanlı'nın kontrolündeki Vadedilmiş Topraklara göçmüş bay Şamuel Dayan (1891–1968) ve bayan Deborah Zlotovsky'nin (1890–1956) üç çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Baba Şamuel, bir grup bedevi haydut tarafından öldürülen yakın dostu Moşe Barsky'nin anısına oğlunun adını Moşe koydu.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Friedländer, Saul (2016). Where Memory Leads: My Life. Other Press, LLC. s. 35. ISBN 978-1590518090. 
  2. ^ מספר מקורות, בהם הביוגרפיה "משה דיין" מאת שבתי טבת, נוקבים בתאריך 4 במאי 1915. עם זאת, התאריך המקובל על משפחת דיין, והחקוק על מצבתו של משה דיין, הוא 20 במאי.
Önce gelen:
Mordehay Maklef
İsrail'in Genelkurmay Başkanı
1953–1958
Sonra gelen:
Haim Laskov
Önce gelen:
Levi Eşkol
İsrail'in Savunma Bakanı
1967–1974
Sonra gelen:
Şimon Peres
Önce gelen:
Yigal Allon
İsrail'in Dışişleri Bakanı
1977–1979
Sonra gelen:
İzak Şamir