Mustafakemalpaşa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Mustafakemalpaşa
Bursa Siyasi Haritası
Ülke Türkiye
İl Bursa
Coğrafi bölge Marmara Bölgesi
İdare
 • Kaymakam Ahmet Altıntaş[1]
 • Belediye başkanı Mehmet Kanar (AK Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam 1.732 km² (668 mil²)
Rakım 60 m (190 ft)
Nüfus
 (2018)
 • Toplam 100,696
 • Kır
-
 • Şehir
-
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
Posta kodu 16500
İl alan kodu 224
İl plaka kodu 16

Mustafakemalpaşa, Bursa iline bağlı bir ilçedir. Uluabat Gölü yakınlarında bulunan Mustafakemalpaşa; doğusunda Orhaneli, güneydoğusunda Büyükorhan, güneybatısında Balıkesir' in Kepsut ve Dursunbey, batısında Balıkesir' in Susurluk, kuzeyinde Karacabey ve Uluabat Gölü, kuzeydoğusunda merkez ilçe ile çevrilidir. Denizden yüksekliği 60 metredir. Bursa şehir merkezine uzaklığı 87 kilometredir. Marmara iklimi ve Akdeniz iklimi özelliklerini taşır. Belde ve köyleri ile birlikte 100.000 fazla kişinin yaşadığı Mustafakemalpaşa; 1 belediye 131 mahalleden oluşmaktadır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Miletopolis Kolonisi olarak Kyzikoslular veya Atinalılar tarafından kurulmuştur.[3] Kaynaklarda Miletopolis'in göl (Uluabat veya Manyas Gölü) kıyısında bir yerleşim yeri olduğu belirtilmektedir. Göl sularının zaman içinde çekilerek bugünkü durumuna ulaşmasından sonra MS 301-331 yılları arasında Kirmasti yerleşiminin bulunduğu Melde Bayırı'ndan bugünkü Lalaşahin Mahallesi mevkiine taşındığı[4] ve yörede ilk yerleşimlerin Hitit Uygarlığı döneminde kurulmaya başlandığı düşünülmektedir.

Eski adı Kirmasti (Kremastre) olan ilçede[5][6][7] Hitit Uygarlığı, Bitinya Krallığı hüküm sürmüş; Miletopolis adında bir yerleşim kurulmuştur. MS 300'de psikoposluk merkezi olan kent, Romalılardan sonra sırayla Bizans, Selçuklu ve Karesioğulları yönetimine geçmiştir. Kirmasti adını Bizans döneminde kasabanın kadın yöneticisi olan Kirmastorya'dan aldığı sanılmaktadır. 1336'da Osmanlı topraklarına katılmıştır. Balkanlar'daki ve Kafkasya'daki karışıklıklardan kaçan Arnavutlar ve Çerkesler ilçe nüfusunun içinde önemli yer teşkil eder. 2 Temmuz 1920'de Yunan işgaline uğramış, 14 Eylül 1922 tarihinde işgalden kurtarılmıştır. 1909'da; 3 cami, 5 mescit, 1 medrese, 1 rüşdiye, 8 ilkokul, 2 kilise, 2 hamam, 7 han, 183 dükkân, 4 tabakhane, 2 boyahane, 3 dokuma el Tezgahı, 2 buharlı; 1 atlı 6 değirmenin bulunduğu ilçe; Türk Kurtuluş Savaşı'ndan sonra kasaba meclisinin aldığı kararla Mustafa Kemal Atatürk'e atıfta bulunarak Mustafakemalpaşa adını almıştır.

Paşalar kazısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye üzerinde bulunan Hominoidea fosil yataklarından bahsedecek olursak 4 türle bu sınır çizilebilir; Alt - Orta Miyosen ile tarihlendirilen (15 milyon yıl önce/MN 4-5) Paşalar bu fosil yataklarından en eskisidir. Bulunan Hominoidea türleri 2 adettir. Bunlar; Kenyapithecus kızıli ve Griphopithecus alpani'dir. Paşalar'ın o dönemdeki paleoekolojisine baktığımızda; iklim tropikal-yarı tropikaldir, bitki örtüsünü ise genç ormanlıklar, sık yer bitki örtüsü ve açık otlaklar oluşturmaktadır.

Kültür Bakanlığı ve Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi Paleoantropoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Berna Alpagut tarafından Başlatılmıştır. 1983 yılından beri sitemli olarak sürmektedir. İngiliz doğa tarih uzmanları, Finlandiya doğa tarih uzmanları, Amerika Birleşik Devletleri’ nden çeşitli üniversite öğretim üyeleri ve Ankara Üniversitesi’ nden çeşitli bilim adamları ortaklaşa gerçekleşen çalışmalarında öğrencileri ile birlikte, doğa tarihimizi aydınlatmaya başladılar.

Mustafakemalpaşa ilçesini içine alan ve adına “Gönen Çanağı” denilen geniş düzlüğün güney ucunda ince bir şerit gibi uzanarak 15 milyon yıldır sakladığı fosilleri bize veren yatak, Paşalar Köyü’ nün 1 Km. güneyine düşer. 1965 yılında orman yolu açılırken farkına varılan bu kıymetli fosil yatağı orman yolunun kenarında yer almaktadır.

Bölgedeki mermer yataklarındaki kalsiyum karbonat, fosillerin sertleşmesine önemli etken olmuş ve dayanıklılığını artırmıştır. Atlar, zürafalar, gergedanlar, filler ve daha birçok etçil ve otçul hayvanlar… Özellikle filler büyük önem taşıyor. Litaratüre Gamphotherium Paşalarensis olarak geçen fil sadece bu yörede bulunmuştur.[8]

Paşalar'ı Orta Anadolu'da MN5 sonu MN 6 başı yaşlı Çandır takip eder. Buradan çıkarılan Hominoidea türü ise Griphopithecus alpani'dir. Çandır'ın paleoekolojisi ise yağışlı ve serin bir iklimle, açık bir habitat, bozkır ve savanalıkla çevrili göl kenarı ve yağış alan ormanlıkların oluşturduğu bir bitki örtüsü ile karakterizedir.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Domates, biber, mısır, şekerpancarı, arpa, kavun, karpuz, fasulye yetiştirilir. Hayvancılık alanında merinos koyunu ve sığır yetiştiriciliği yapılır. Uluabat Gölü’ nde tatlısu balıkçılığı da yapılmaktadır. Karacalar için koruma ve üretme alanı kurulmuştur. İlçede bor mineralleri, linyit yatakları, maden suyu kaynakları bulunur. Mustafakemalpaşa'da bir Organize Sanayi Bölgesi, dört gıda sanayi kuruluşu, yedi un fabrikası, iki yem fabrikası, yirmiyedi süt ve süt mamülleri işletmesi ile 280 Sayılı Mustafakemalpaşa Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi bulunmaktadır.

Tarım[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe Bursa' nın Karacabey'den sonra en gelişmiş tarım ilçesidir. Neredeyse her türlü tarım bitkisi yetişir. Özellikle de tahıl ürünleri çok fazla yetiştirilir. Ayrıca organik tarım açısından da gayet gelişmiştir. Sanayi tipi domates üretiminde yüzbinlerce ton ile liderdir. İlçede şekerpancarı, ayçiçeği, buğday, mısır, üzüm, fasulye, zeytin, arpa, soğan yetiştirilen başlıca temel ürünlerdir.

Sanayi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustafakemalpaşa ilçe sınırları içinde Paşalar Köyü yakınında bir organize sanayi bölgesi vardır. Bununla birlikte ilçede TAT, SEK, Tamek, Merko, Akfa, Eker ve Juss gibi gibi Türkiye çapında ve uluslararası piyasada iş yapmakta olan firmaların konserve ve meyve suyu üretim fabirikaları da bulunmaktadır.

Turizm[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe sınırları içesinde bulunan Tümbüldek Kaplıcaları ve kayın ormanları arasındaki Suuçtu Şelalesi, antik dönem izleriyle dolu Miletepolis kenti ve Dorak Harabeleri, Türkiye'deki sayılı yer altı mağaralarından olan Ayvaini Mağarası görülmeye değerdir. Suuçtu Şelalesi yakın çevreden turist çeken dikkat çekici turistik alanlarındandır.

Madencilik[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustafakemalpaşa ilçesinin Bükköy, Gündoğdu, Alpagut, Çamlıca köylerinde geniş linyit yatakları vardır. Ayrıca Kestelek mahalleninde yüksek miktarlarda bor madeni çıkarılmaktadır. Buradan çıkarılan bor; dünya bor ekonomisinin %60'ını karşılamaktadır.

Hayvan yetiştiriciliği[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede özellikle merinos koyunculuğu ve sığır yetiştiriciliği yapılır. Yani hem büyük baş hem de küçük baş hayvan yetiştirilir. Ayrıca ilçenin içinden geçen Kirmasti Deresi boyunca kayda değer miktarda balıkçılık da yapılmaktadır.

Kardeş Şehirler[değiştir | kaynağı değiştir]

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1965[9] 81.268 23.179 58.089
1970[10] 84.216 25.684 58.532
1975[11] 88.234 27.706 60.528
1980[12] 92.586 30.141 62.445
1985[13] 96.830 33.904 62.926
1990[14] 100.410 37.938 62.472
2000[15] 101.531 46.731 54.800
2007[16] 102.000 54.029 47.971
2008[17] 102.171 56.490 45.681
2009[18] 101.800 57.097 44.703
2010[19] 101.412 55.408 46.004
2011[20] 100.727 55.567 45.160
2012[21] 99.994 55.954 44.040
2013[22] 99.999 99.999 veri yok
2014[23] 99.651 99.651 veri yok
2015[24] 99.781 99.781 veri yok
2016[25] 99.753 99.753 Veri yok

Medya[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçedeki Medya Kuruluşları[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustafakemalpaşa, ilçesinde yayın yapan günlük gazete ve yerel radyo kanalları bulunmaktadır.

Yerel gazeteler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Mustafakemalpaşa İlkadım Gazetesi
  • Mustafakemalpaşa Havadis Gazetesi
  • Mustafakemalpaşa Haber Gazetesi
  • Mustafakemalpaşa Mücadele Gazetesi
  • Mustafakemalpaşa Dost Medya
  • Paşada - Mustafakemalpaşa'nın Haber Sitesi

Yerel radyolar[değiştir | kaynağı değiştir]

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede geleneksel olarak her yıl Tatlıtop Basketbol Turnuvası adı ile basketbol maçları yapılmaktadır. Bu turnuva tek potada, (street ball) üçer kişilik takımlarla oynanır, her yaz 11-24 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilir. Turnuva önceleri Küçük Sanayi bölgesi civarındaki Sırma Açık Hava Tesisleri'nde yapılmakta iken 2011 yılından bu yana son zamanlarda inşa edilen Mustafakemalpaşa İlçe Binası'nın önünde bulunan meydanda yapılmaya devam etmektedir. Her yıl turnuvaya Yetenek Sizsiniz yarışmasına katılan akrobasi grubu Karizma Şov konuk olup final akşamı gösteriler düzenlemektedir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustafakemalpaşa Marmara bölgesi iklimini taşımakta olup Mustafakemalpaşa çayının çevresinde yer alan taban arazilerden oluşmaktadır.Mustafakemalpaşa Ovası topraklarının oluşumunda Uluabat Gölü ve Mustafakemalpaşa Çayı rol oynamıştır. Sulama alanında, genellikle ağır, orta hafif ve çok hafif topraklar bulunmaktadır. Mustafakemalpaşa sulama şebekesinin su kaynağı, Mustafakemalpaşa çayıdır. Mustafakemalpaşa çayı, Emet ve Adranos çaylarının Mustafakemalpaşa yerleşim merkezinin güney doğusunda birleşmesinden meydana gelmektedir.[26]

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Coğrafi koordinatlar olarak; batısı 28° 10' (Adaköy) , doğusu 28° 47' (Ömeraltı köyü) Doğu boylamlarındadır. Enlem olarak güneyde 39° 44' (Hacıahmet köyü) ve kuzeyde 40° 10' (Kumkadı köyü) kuzey enlemleri arasındadır. Kuzeydoğuda Nilüfer (Bursa), kuzeyde Uluabat Gölü ve Karacabey (Bursa), batıda Susurluk (Balıkesir), güneyde Kepsut (Balıkesir), güneydoğuda Dursunbey (Balıkesir), ve doğuda Orhaneli (Bursa) ilçeleri ile çevrilidir. Mustafakemalpaşa ilçesinin denizden yüksekliği (rakımı), şehir merkezinde 25 ile 40 metre arasındadır. İlçe merkezinden güneye ve doğuya doğru gidildikçe, köylerde yükseklik 600- 700 metrelere kadar çıkar. İlçenin en yüksek noktası 1336 metre ile Çataldağ’dır. Bu dağ, Bursa ve Balıkesir illerinin de sınırlarını oluşturur.

Yüzölçümü[değiştir | kaynağı değiştir]

1731 km2 ile Bursa ilinin en büyük yüzölçümüne sahip ilçesidir.

İklimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bölgenin iklimi Akdeniz-Türkiye'de Karadeniz ikliminin geçiş özelliğini gösterir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk geçer. Son yıllarda kış mevsiminde yaşanan yağış miktarında artış gözlenmektedir.

Sıcak ve ılıman bir iklim hakimdir; Mustafakemalpaşa Kış aylarında yaz aylarından çok daha fazla yağış düşmektedir. Köppen-Geiger iklim sınıflandırmasına göre Csa olarak adlandırılabilir. Mustafakemalpaşa ilinin yıllık ortalama sıcaklığı 14.2 °C 'dır. Yıllık ortalama yağış miktarı: 688 mm



Mustafakemalpaşa İklimi
Aylar Yıllık Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara
Ort.Sıcaklık °C 13 5 6 8 13 17 21 22 22 19 15 11 7
Ortalama En Yüksek Sıcaklık 19 9 10 13 19 23 28 29 28 26 21 16 11
Ortalama En Düşük Sıcaklık 8 1 2 4 7 11 14 16 16 13 10 6 3
Ortalama Yağış 739 119 76 73 56 46 29 9 22 42 67 78 123
Kaynak: Weatherbase, Behram Türkiye


Coğrafi konum[değiştir | kaynağı değiştir]

MUSTAFAKEMALPAŞA, BURSA'dan yönler
Karacabey Karacabey ve Uluabat Gölü
 
Nilüfer
Susurluk
Compasspoint-nw.png K Compasspoint-ne.png
B RoseVents.svg D
Compasspoint-sw.png G Compasspoint-se.png
Orhaneli
Kepsut Dursunbey
 
Büyükorhan

Yerel Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Mustafakemalpaşa Belediye Başkanları ve Partileri[27]
Yıl Belediye Başkanı Parti Oy Oranı
1977 Ziya Çolakoğlu CHP %50,17
1984 Yaşar Yenipazar ANAP %32,38
1989 Sadettin Sarcan DYP %56,49
1994 Onur Göksu DYP %35,29
1999 Hayri Öztetikler DSP %25,34
2004 Hayri Öztetikler ANAP %34,02
2009 Sadi Kurtulan AK Parti %40,89
2014 Sadi Kurtulan AK Parti %40,68
2019 Mehmet Kanar AK Parti %48,36

Genel Seçimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Parti Oy Oranı
1961 AP %64
1965 AP %66
1969 AP %55
1973 AP %47
1977 AP %55
1983 ANAP %44
1987 ANAP %36
1991 DYP %43
1995 DYP %39
1999 DSP %26
2002 AK Parti %32
2007 AK Parti %45
2011 AK Parti %48
Haziran 2015 AK Parti %41
Kasım 2015 AK Parti %51

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.mustafakemalpasa.gov.tr/mustafakemalpasa-kaymakami
  2. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 13 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012. 
  3. ^ "Miletopolis Makale". 13 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Bursa World, Mustafakemalpaşa
  5. ^ Kirmasti (Mustafakemalpaşa, Bursa)
  6. ^ http://www.bursa.com.tr/mustafakemalpasa-1657.html#.WOTUBDuLTIU
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2017. 
  8. ^ "Paşalar Kazısı". Paşalar Kazısı. Mustafakemalpaşa Belediyesi-27 Temmuz 2020. 
  9. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  22. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  23. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  24. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  25. ^ "2016 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 7 Mart 2017. 
  26. ^ "Bursa / Mustafakemalpaşa Coğrafya ve Koordinatlar". Bursa,Mustafakemalpaşa,Tekin Gün.Mootol.Ekim 2015. 
  27. ^ "yerelnet.org.tr, Silivri Belediyesi". 20 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2016. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]