Jim Crow yasaları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Durham, Kuzey Karolina'daki bir otobüs durağında "Colored Waiting Room" (Renkli Bekleme Alanı) yazan bir tabela, Mayıs 1940.

Jim Crow yasaları (İngilizceJim Crow laws), 19. ve 20. yüzyılda Amerika Birleşik Devletleri'nin güney eyaletlerinde çıkartılmış ırksal ayırımcı (segregationist) yerel yasalardı.[1] Yasalar, ABD'deki yeniden yapılanma döneminde Siyahilerin elde etmiş olduğu politik ve ekonomik kazançlara karşı çıkartılmıştır.[2] Yasalar, Afroamerikalılar ile Beyazların sosyal ve politik hayatta ayrı kurumları kullanmalarını amaçlamış ve "ayrı, ama eşit" (İngilizce: separate but equal) yasal doktorini ile temellendirilmişti.

Demiryolları ve tramvaylarda ırk ayrımını benimseyen ilk yasa 1875'te Tennessee'de kabul edilmiş ve takip eden zamanda tüm Güney eyaletlerinde demiryollarında ırk ayrımı uygulamasına gidilmiştir.[kaynak belirtilmeli] Bu yasaları uygulayan eyaletlerde "Sadece Beyazlar İçin" ve "Siyahlar" tabelaları asılmıştır. Oteller, tiyatrolar, kütüphaneler, asansörler ve okulları da kapsar hale gelmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi, 1954 yılında devlet okullarında ırksal ayırmacılığı Brown v. Board of Education davasında anayasaya aykırı bulmuştur.[3] Bu kararın eyalet bazında uygulanması ise uzun yıllar sürmüştür. Geriye kalan Jim Crow yasaları, 1964 Medeni Haklar Yasası ile 1965 Oy Hakkı Yasası sonucunda yürürlükten kalkmıştır.

İsmin kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Jim Crow, bir İngiliz komedyen olan Thomas Rice'ın 1828’de yarattığı bir karakterdir. Rice'ın canlandırdığı karakter, geri zekâlı, ilkel, her türlü aşağılanmaya maruz kalan bir Zenci tiplemesidir. Rice, karakteri canlandırırken yüzünü kömürle siyaha boyuyordu. Jim Crow, aşağılamak amacıyla Beyazlar tarafından Siyahlara takılan isimlerden biriydi.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Fremon, David (2000). The Jim Crow Laws and Racism in American History. Enslow. ISBN 0766012972.  Geçersiz |url-erişimi=registration (yardım)
  2. ^ Bruce Bartlett (8 Ocak 2008). Wrong on Race: The Democratic Party's Buried Past. St. Martin's Press. ss. 24–. ISBN 978-0-230-61138-2. 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2020. 
  3. ^ landmarkcases.dcwdbeta.com, Landmark Supreme Court Cases (555) 123-4567. "Brown v. Board of Education". Landmark Supreme Court Cases. 11 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2019.