I. Ayşe Hatun

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
I. Ayşe Hâtûn
عایشه خاتون
OTTrabzonGülbaharCamiiTürbe.jpg
Gülbahar Hatun Camii, Trabzon haziresinde bulunan Ayşe Hatûn Türbesi.
Doğum Ayşe
1453[1]
Elbistan, Dulkadiroğulları Beyliği
Ölüm 1505[1]
Trabzon
Defin yeri Hâtûniye Camii, Trabzon
Din Islam
Evlilik(ler) II. Bayezid[1]
Çocuk(lar) Mânevî[1][2] / öz[3][4] oğlu
Yavuz Sultan Selim
Ebeveyn(ler) Dulkadiroğulları Beyliği'nin Onbirinci Hükümdarı olan Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızı.

I. Ayşe Hâtûn [5], عایشه خاتون (doğumu: 1453, Elbistan - ölümü: 1505, Trabzon)[1] Dulkadiroğulları Beyliği'nden Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızı, II. Bayezid'in Dördüncü eşi[1] ve Yavuz Sultan Selim'in mânevî[2] / öz[3][4][6] annesidir.

Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızı "Ayşe Hâtûn'un Türbesi", Trabzon'daki Hâtûniye Camii haziresindedir.

Hâyatı[değiştir | kaynağı değiştir]

En eski kaynaklardan biri olan Cenabî Tarihi adını Âişe Hâtun. olarak vermektedir. Sicill-i Osmanî ise isminin Gül-Bahar Hâtun, olduğunu yazar. Öte taraftan Alderson da onun adının Âişe Hâtun, olduğunu belirtmektedir.[7]

Yavuz Sultan Selim tahta çıkmadan önce hem öz annesi Gül-Bahar Hâtûn[1][8] hem de Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızı Ayşe Hânım vefât ettiğinden, "Valide Hatun" unvanı her ikisi tarafından da kullanılmamıştır.

Hâtûniye Camii ve Gülbahar-Ayşe Hâtûn Külliyesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yavuz Sultan Selim, Trabzon'da annesinin anısına 1514 yılında Hâtûniye Camii ve Gülbahar-Ayşe Hâtûn Külliyesi'ni yaptırdı. Bu caminin Trabzon'daki ilk İslâmi eser olduğu düşünülmektedir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları, 15. Baskı, 2009, ISBN 978-975-269-299-2.
  • Peirce, Leslie P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g The Imperial House of Osman - 4
  2. ^ a b Necdet Sakaoğlu (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık. ss. 137. ISBN 978-9-753-29623-6. https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=valide-i+sultan+selim-i+evvel.  (Yavuz Sultan Selim'in öz annesinin Ayşe Hatun olduğunu Tarih-i Saf'tan başka gösteren bir kaynak mevcut değildir. Yavuz Selim'in Ayşe Hatun'un babası Alaüddevle Bozkurt Bey'i idam ettirmiş olması da bunun olasılığını azaltmaktadır.)
  3. ^ a b Necdet Sakaoğlu (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık. ss. 136. ISBN 978-9-753-29623-6. https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=%C3%82i%C5%9Fe+h%C3%A2tun.  (Yavuz Sultan Selim'in öz annesinin ismi İ. H. Danişmend'in İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi'nde Dülkadir Hanedanı'ndan Âişe Hâtun olarak kaydedilmiştir).
  4. ^ a b Diyanet İslâm Ansiklopedisi, cilt: 36, sayfa: 407-414, 2009 (Âişe Hâtun Dülkadiroğulları Beyliğinden Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızıdır. (Bazı kaynaklarda annesi Gülbahar bint Abdüssamed diye gösteril irse de bunun bir yakıştırmadan ibaret olduğu anlaşılır)
  5. ^ [1]
  6. ^ Talha Uğurluel, Dünyaya Hükmeden Sultan Kanuni, Timaş Yayınları, 2. Baskı, sayfa 34, 2013, ISBN 978-605-08-0852-0
  7. ^ Sakaoğlu, Necdet (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık. ss. 135. ISBN 978-9-753-29623-6. https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=g%C3%BClbahar.  (Âişe ile Gül-Bahar adlarının iki ayrı kişiyi mi işaret ettiği, yoksa Yavuz Sultan Selim'in annesi öz olan aynı şahsın iki ayrı isimleri mi olduğu tartışmalı bir konudur).
  8. ^ Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları, 15. Baskı, sayfa 157, 2009, ISBN 978-975-269-299-2