I. Ayşe Hatun

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
I. Ayşe Hâtûn
عایشه خاتون
OTTrabzonGülbaharCamiiTürbe.jpg
Gülbahar Hatun Camii, Trabzon haziresinde bulunan Ayşe Hatûn Türbesi.
Doğum Ayşe
1453[1]
Elbistan, Dulkadiroğulları Beyliği
Ölüm 1505[1]
Trabzon
Defin yeri Hâtûniye Camii, Trabzon
Din Islam
Evlilik(ler) II. Bayezid[1]
Çocuk(lar) Mânevî[1][2] / öz[3][4] oğlu
Yavuz Sultan Selim
Ebeveyn(ler) Dulkadiroğulları Beyliği'nin Onbirinci Hükümdarı olan Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızı.

I. Ayşe Hâtûn [5], عایشه خاتون (doğumu: 1453, Elbistan - ölümü: 1505, Trabzon)[1] Dulkadiroğulları Beyliği'nden Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızı, II. Bayezid'in Dördüncü eşi[1] ve Yavuz Sultan Selim'in mânevî[2] / öz[3][4][6] annesidir.

Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızı "Ayşe Hâtûn'un Türbesi", Trabzon'daki Hâtûniye Camii haziresindedir.

Hâyatı[değiştir | kaynağı değiştir]

En eski kaynaklardan biri olan Cenabî Tarihi adını Âişe Hâtun. olarak vermektedir. Sicill-i Osmanî ise isminin Gül-Bahar Hâtun, olduğunu yazar. Öte taraftan Alderson da onun adının Âişe Hâtun, olduğunu belirtmektedir.[7]

Yavuz Sultan Selim tahta çıkmadan önce hem öz annesi Gül-Bahar Hâtûn[1][8] hem de Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızı Ayşe Hânım vefât ettiğinden, "Valide Hatun" unvanı her ikisi tarafından da kullanılmamıştır.

Hâtûniye Camii ve Gülbahar-Ayşe Hâtûn Külliyesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yavuz Sultan Selim, Trabzon'da annesinin anısına 1514 yılında Hâtûniye Camii ve Gülbahar-Ayşe Hâtûn Külliyesi'ni yaptırdı. Bu caminin Trabzon'daki ilk İslâmi eser olduğu düşünülmektedir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]


Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları, 15. Baskı, 2009, ISBN 978-975-269-299-2.
  • Peirce, Leslie P., The Imperial Harem: Women and Sovereignty in the Ottoman Empire, Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-508677-5.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 The Imperial House of Osman - 4
  2. 2,0 2,1 Necdet Sakaoğlu (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık. ss. 137. ISBN 978-9-753-29623-6. https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=valide-i+sultan+selim-i+evvel.  (Yavuz Sultan Selim'in öz annesinin Ayşe Hatun olduğunu Tarih-i Saf'tan başka gösteren bir kaynak mevcut değildir. Yavuz Selim'in Ayşe Hatun'un babası Alaüddevle Bozkurt Bey'i idam ettirmiş olması da bunun olasılığını azaltmaktadır.)
  3. 3,0 3,1 Necdet Sakaoğlu (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık. ss. 136. ISBN 978-9-753-29623-6. https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=%C3%82i%C5%9Fe+h%C3%A2tun.  (Yavuz Sultan Selim'in öz annesinin ismi İ. H. Danişmend'in İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi'nde Dülkadir Hanedanı'ndan Âişe Hâtun olarak kaydedilmiştir).
  4. 4,0 4,1 Diyanet İslâm Ansiklopedisi, cilt: 36, sayfa: 407-414, 2009 (Âişe Hâtun Dülkadiroğulları Beyliğinden Alaüddevle Bozkurt Bey'in kızıdır. (Bazı kaynaklarda annesi Gülbahar bint Abdüssamed diye gösteril irse de bunun bir yakıştırmadan ibaret olduğu anlaşılır)
  5. ^ [1]
  6. ^ Talha Uğurluel, Dünyaya Hükmeden Sultan Kanuni, Timaş Yayınları, 2. Baskı, sayfa 34, 2013, ISBN 978-605-08-0852-0
  7. ^ Sakaoğlu, Necdet (2008). Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık. ss. 135. ISBN 978-9-753-29623-6. https://books.google.com.tr/books?redir_esc=y&hl=tr&id=6WUMAQAAMAAJ&dq=havatin+hatun&focus=searchwithinvolume&q=g%C3%BClbahar.  (Âişe ile Gül-Bahar adlarının iki ayrı kişiyi mi işaret ettiği, yoksa Yavuz Sultan Selim'in annesi öz olan aynı şahsın iki ayrı isimleri mi olduğu tartışmalı bir konudur).
  8. ^ Yavuz Bahadıroğlu, Resimli Osmanlı Tarihi, Nesil Yayınları, 15. Baskı, sayfa 157, 2009, ISBN 978-975-269-299-2