Mihrişah Valide Sultan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Mihrişah Valide Sultan
Mihrişah Valide Sultan Türbesi, Eyüp
Mihrişah Valide Sultan Türbesi, Eyüp
Doğum 1745
Kafkasya
Ölüm 16 Ekim 1805
İstanbul
Defin yeri Eyüp'teki Mihrişah Valide Sultan Türbesi, İstanbul
Din Sünni İslam
Evlilik(ler) III. Mustafa
Çocuk(lar) III. Selim

Mihrişah Valide Sultan (1745 - 16 Ekim 1805[1]), Osmanlı İmparatorluğu'nun valide sultanı, Padişah III. Selim'in annesi ve III. Mustafa'ın eşi.

Mihrişah Sultan'ın oğlu, Sultan III. Selim.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mihrişah Valide Sultan 1745 yılında dünyaya geldi. Gürcü[2] [3] [4] [5] [6] asıllıydı fakat doğduğu zamanki ismi bilinmemektedir. Aslen Gürcü Ortodoks bir papazın kızı olan Mihrişah Sultan[7] [8], sarayda Gürcü Güzeli olarak anılmaktaydı[9] [10]. 1789 yılında oğlu III. Selim'nın tahta çıkması üzerine valide sultan oldu. 1795 yılında İstanbul'un Eyüp semtindeki Mihrişah Valide Sultan Okulu ve Külliyesi'ni, 1796 yılında Bahçeköy'deki Arabacı Mandırası Deresi üzerindeki Valide Bendi'ni, 1805 yılında Yeniköy'deki Mihrişah Valide Sultan Çeşmesi'ni yaptırmıştır. Halıcıoğlu Kışlası ile Haliç Köprüsü arasındaki iki minareli Mihrişah Valide Sultan Camii (Kumbarhane Camii)'ni yaptıran da odur.[11] Eyüp semtinde inşa ettirdiği imaret ise İki Yüz yıldan beri faaliyetlerini sürdürmektedir.

Divan edebiyatındaki yeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şair Münib, Mihrişah Sultan hakkında aşağıdaki dizeleri yazmıştır:

Mihr-î-Şah Kadın o Hûrşid-ü Kamer kevkebe kim
Pertev-i şânı kadar gamkede-i âlem-i şen
Mehdi-i ulyâmi edüb refêti temdit-i sürûr
Kimsenin tıfl-ı derd ile olmaz şiven

Vefatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Oğlunun saltanatı sırasında 1805 yılında öldü ve Eyüp'teki Mihrişah Valide Sultan Türbesi'ne defnedildi. Mihrişah Valide Sultan ve oğlu Padişah III. Selim'in her ikisi de Mevlevi (Muhammed Celaleddin-i Rumi) Tarikâtı mensubuydular.

Popüler kültürdeki yeri[değiştir | kaynağı değiştir]

2012 yılında yayınlanan Esir Sultan adlı Türk televizyon dizisinde Mihrişah Sultan'ı İpek Tenolcay canlandırdı.[12]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913-1936, Martijn Theodoor Houtsma, 1987
  2. ^ Gábor Ágoston,Bruce Alan Masters, Encyclopedia of the Ottoman Empire, Infobase Publishing, 2009, ISBN 1438110251, 9781438110257, p. 514.
  3. ^ Albert Habib Hourani, Philip Shukry Khoury, Mary Christina Wilson, The Modern Middle East: A Reader, University of California Press, 1993, ISBN 0520082400, 9780520082403, p. 42.
  4. ^ M. Th Houtsma, E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913-1936, BRILL, 1987, ISBN 9004082654, 9789004082656, p. 1117.
  5. ^ İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Enver Ziya Karal, Osmanlı tarihi: cilt. Karal, E.Z. Nizam-ı Cedit ve Tanzimat devirleri, 1789-1856 (1957), Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1961, pp. 13, 16.
  6. ^ Necati Elgin, Üçüncü Sultan Selim (Ilhâmî), Yildiz Basimevi, 1959, p. 9.
  7. ^ H. Mirgül Eren Griffe, Galip Ali Paşa Rızvanbegovic-Stocevic, Babil, 2005, p. 55.
  8. ^ Y. İzzettin Barış, Osmanlı padişahlarının yaşamlarından kesitler, hastalıkları ve ölüm sebepleri, Bilimsel Tıp Yayınevi, 2002, ISBN 9756986174, 9789756986172, pp. 184, 191.
  9. ^ İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Publications de la Société d'histoire turque: XIII sér, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1961, pp. 13, 16.
  10. ^ Osman Horata, Esrâr Dede: hayatı, şiir dünyası ve dı̂vânı, T.C. Kültür Bakanlığı, 1998, p. 60.
  11. ^ İbrahim Pazan, Padişah Anneleri, Babıali Kültür Yayıncılığı, Ocak 2013, p.118,119
  12. ^ http://m.haberturk.com/medya/haber/783320-yeni-osmanli-dizisi-sessiz-sedasiz-basladi#forward
Önce gelen:
Şehsuvar Sultan
Valide Sultan
1789-1805
Sonra gelen:
Ayşe Seniyeperver Sultan