Mara Hatun

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Mara Hatun
Mara Branković, Esphigmenou charter (1429).jpg
Doğum Mara Despina Brankovic
1416
Sırbistan
Ölüm 14 Eylül 1487 (71 yaşında)
Serez, Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeri Eikosifoinissa Manastırı
Milliyet Sırp
Din Ortodoks, Hristiyan
Evlilik(ler) II. Murad
Ebeveyn(ler) Đurađ Branković

Mara Brankoviç ya da Mara Despina Hatun (d. y. 1416 - ö. 14 Eylül 1487, Serez), Sırp despotu Đurađ Branković'in kızı, Osmanlı padişahı II. Murad'ın eşi.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Babası Sırbistan Despotu Đurađ Branković'dir. Annesinin kim olduğuna dair farklı rivayetler vardır. Rivayetler arasında Trabzon İmparatoru IV. İoannis'in kız kardeşinin veya Kantakuzenos Hanedanı'ndan Eirene Kantakuzenos'un annesi olduğu iddia edilir. Babası Đurađ Branković, Osmanlı'nın vasalı konumundaydı. II. Murad, 1433 yılında Mara'ya talip oldu. Babası bu teklifi kabul etti. II. Murad, 1435'te Mara'yı getirmesi için Saruca Paşa'yı görevlendirdi. Mara, düğünü yapılmayarak Edirne'ye getirildi.

Mara ile olan evlilik barışı tesis etmesi düşünülürken umulduğu gibi olmamış, 1438'de kocası II. Murad Sırbistan'a savaş açmıştır. Sırbistan bütünüyle fethedilmiştir. II. Murad, karısının babasının memleketinde kalmasına izin vermiş ancak iki kardeşini tutuklatmıştır. Bir süre sonra kardeşlerinin babaları ile haberleştikleri gerekçesiyle 1441'de gözlerine mil çektirilerek Sinop ve Amasra kalelerine gönderilmişlerdir.

II. Murad'ın ölümünden sonra üvey oğlu II. Mehmed kendisini evlendirmek istemiş, ancak bu isteğe karşı çıkarak Sırbistan'a geri dönmüştür. Aynı zamanda Bizans İmparatoru XI. Konstantinos'ta kendisiyle evlenmek istemiş ancak bu isteği de reddetmiştir. 1456'da babasının ölümünün ardından tahtın varisleri arasında kendisinin de olduğunu iddia etti. Taht mücadelesinde başarılı olamayınca 1457'de İstanbul'a geri döndü. İki yıl İstanbul'da kaldıktan sonra 1459'da Osmanlılar tarafından tamamı ele geçirilmiş Sırbistan yerine Serez'e yerleşti. Fatih Sultan Mehmed üvey annesine Selanik'teki Ayasofya Manastırı'nı bütün haklarıyla bir fermanla bağışlamıştır.[1] Fermanda Mara Hatun, "bütün Hristiyan kadınların hanımefendisi" olarak nitelendirilmiştir.[2]

Manastırda yaşarken kız kardeşi Katerina'yı 1469 yılında padişahın izniyle yanına aldırmıştır. Mara Hatun'un Fatih Sultan Mehmed'in annesi olduğu bazı yazarlar tarafından iddia edilir. Ancak bunun doğru olması mümkün değildir, çünkü Mara Hatun ile II. Murad 1435 evlenmişler,[2] Fatih Sultan Mehmed ise 1432 yılında doğmuştur. Mara ile Murad'ın çocukları olup olmadığı bilinmemektedir.[2] Mara, uzun bir ömür yaşadıktan sonra 14 Eylül 1487'de Serez'de ölmüştür. Eikosifoinissa Manastırı'nda gömülüdür.

II. Mehmed kendisine saygılı davranmış ve "anam" diye hitap etmiştir.[2] II. Bayezid'de, Mara Hatun'a babası gibi saygıda kusur etmemiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Semavi Eyice, TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt: 4, sayfa: 221
  2. ^ a b c d Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, Oğlak Yayınları, 4. baskı, s. 97-104