Cûdî Dağı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Cudi Dağı sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Cûdî Dağı
Cûdî Dağı
Cudi-dagh-tr-1829.jpg
En yüksek noktası
Yükseklik 2.114 m (6.935 ft 8+12 in)
Koordinatlar Koordinatlar: 39°04′K 45°05′D / 39.07°K 45.08°D / 39.07; 45.08
Coğrafya
Konum Silopi  Türkiye
Jeoloji
Dağ türü Sıradağ
Tırmanma
En kolay rota Güneybatı rotası

Cûdî Dağı (Ar. جَبَلُ جُودِي), Güneydoğu Anadolu'da bulunan Şırnak ili ve Silopi ilçe merkezleri arasında yer alan 2.114 m'lik yüksekliğe sahip dağ dinler tarihi ve özellikle İslâm dini açısından önemlidir. Zîrâ Kur'ân-ı Kerim'de Nuh'un gemisinin tûfandan sonra Cûdî Dağı’na oturduğu belirtilmektedir. Dağ sık sık 1990’lı yıllardan bu yana PKK militanları ile güvenlik güçleri arasında çatışmalara sahne olmaktadır.

İklimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurak bir bölgede bulunan 'Cûdî Dağı’nın yüksek kesimleri çok yağış alır. Bundan dolayı 1.500-2.000 metreler arasında çam ve meşe ormanları vardır. Türkiye-Irak sınırına 15 km mesafede ve elips biçiminde olan Cûdî Dağı üzerinde 2.000 metreyi aşan dört doruk bulunur. Bunlardan 2.017 metre yükseklikte olanı "Nuh Peygamber Ziyaret Tepesi" olarak anılır.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

İslâm'da Cûdî Dağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Nuh'un gemisi

Geçmiş yıllarda araştırmacılar Austen Henry Layard ve L. King, bu dağın dolaylarında çivi yazısıyla hazırlanmış Asur yazıtlarına rastladılar. İslâmî inanışlara göre Tufan'dan sonra Nuh'un gemisi bu dağın üzerine oturmuş, sözü geçen geminin Ağrı Dağı'nda bulunduğu konusunda söylentiler vardır.[1] Kur'an'da geminin Cûdî Dağı'na oturduğu söylenmektedir. Hûd Sûresi'nde 'Ey yeryüzü! Yut suyunu. Ey gök! Tut suyunu' denildi. Su çekildi, iş bitirildi. Gemi de Cûdî'ye oturdu ve 'Zalimler topluluğu Allah'ın rahmetinden uzak olsun!' denildi şeklinde anlatılır.[2]

Kur'an tefsirlerinde Cûdî'nin Musul'a yakın bir yerde olduğundan bahsedilir. Bahsedilen ve bugün Silopi sınırları içinde bulunan dağ, günümüzde Türkiye'nin Şırnak ili sınırları içine düşmektedir. Şırnak ismi, "Şehr-i Nûh" anlamında çok eski bir isimdir. Cûdî Dağı'nın eteğinde ismi "seksenler" anlamına gelen Heştan Köyü bulunmaktadır. Heştan Köyü’nün Nuh tarafından kurulduğuna inanılır ve köyün ismi Nuh'un gemisinde bulunduğuna inanılan seksen kişiye atfen böyle anılmaktadır. Yine bu dağın hangi dağ olduğu konusunda çeşitli yorumlar bulunur. En çok üzerinde durulan dağlardan ikisi Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Ağrı Dağı ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde bulunan Cûdî Dağı'dır. Bu konuda dikkat çekilen delillerden birisi Ağrı Dağı'nın çok sarp ve yaşamaya elverişli olmayan yapısıdır. Buna karşılık Cûdî Dağı, geminin inmesi ve insanların barınması için çok büyük avantajlara sahiptir. Yine o dönem Orta Doğu’da İngiltere'nin çıkarları için çalışan 'Çöl Kızı' takma adlı İngiliz casus Gertrude Bell de Cûdî Dağı'nı ziyaret etmiş ve Amurath the Amuraht kitabında Nuh'un gemisinden bahsetmiştir.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Cûdî kelimesi Gudi kelimesinin bozulmuş hâlidir. Cûdî Dağı (Kürt Dağı) anlamına gelir.[3] Bilimsel çalışmaların sonucunda Kürt kelimesinin eski karşılığı olan Gudi/Kurti kelimelerinin, Arapçada "g" harfinin olmamasından ötürü en yakın harf olan "c" harfini alarak bozulmuş hâli olduğu anlaşılmıştır. Sümer yazıtlarında Gudi ve Babil yazıtlarında Kurti olarak geçer. Arâmiler, Cûdî için Qardu (Gudi isminin Âsur dönemi karşılığı) ismini kullanmıştır. Qardu, 'Kürt' kelimesinin Asur dönemi karşılığıdır.[4]

Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • (Türkçe) Kur'an-ı Kerim'in Türkçe Anlamı, Hûd Sûresi. İstanbul: Bakış Yayınları. ISBN 975-6920-14-9. 

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Noah Ark - Noé L'arche - Hz. Nuh'un Gemisi Cudi Dağı'nda". Teke Tek. 2012-07-27. https://www.youtube.com/watch?v=XMCRwUCxUwA. 
  2. ^ "Kur'an Hud Suresi, 44. ayet". kuran.gen.tr. 2015-07-30 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150730182213/http://www.kuran.gen.tr:80/?x=s_main&y=s_middle&kid=1&sid=11. Erişim tarihi: 2016-01-18. 
  3. ^ Ilya Gershevitch, William Bayne Fisher, The Cambridge History of Iran: The Median and Achamenian Periods, 964 pp., Cambridge University Press, 1985, ISBN 0-521-20091-1ISBN 978-0-521-20091-2, (see footnote of p.257)
  4. ^ McAuliffe, Jane Dammen (2001). Encyclopaedia Of The Quran, Volume 1. Brill Academic Pub. pp. 146–147. ISBN 978-90-04-11465-4.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]