Silopi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 37°25′N, 42°48′E

Silopi
—  İlçe  —
Silopi'nin Şırnak'taki konumu
Silopi'nin Şırnak'taki konumu
Koordinatlar: 37°25′K 42°48′D / 37.417°K 42.8°D / 37.417; 42.8
Ülke Türkiye
İl Şırnak
Coğrafi bölge Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Yönetim
 - Kaymakam Savaş Konak[1]
 - Belediye başkanı Savaş Konak (Kayyum)
Yüzölçümü
 - Toplam 790 km2 (305 mi2)
Rakım [2] 510 m (1.673 ft)
Nüfus (2015)[3]
 - Toplam 121,463
 - Kır 34,313
 - Şehir 87,150
Zaman dilimi UDAZD (+3)
Posta kodu 73400
İl alan kodu 0486
İl plaka kodu 73
İnternet sitesi: silopi.bel.tr

Silopi, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Şırnak iline bağlı bir ilçedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Silopi, milattan önceki dönemlerde önemli bir yerleşim yeri olan Ninova yani 'Musul' şehrine bağlı bir yerleşim merkeziydi. Eski kavimlerden Asurlular'ın bu bölgede kaldıkları, çevrede bulunan kalıntılardan anlaşılmaktadır. İlçeye bağlı Yankale mezrasında, bu kavime ait kale kalıntıları mevcuttur. Söylentilere göre ilçe içerisinde, Kavallı, Buğdaylı köyleri ile Yankale mezrasında bulunan tepelerin insan gücü ile yığma bir şekilde yapılmıştır. Tepeler incelendiğinde bu rivayetin doğruluğu anlaşılmaktadır. Bu tepeler Asurlular döneminde birer haber alma-verme aracı olarak kullanıldığı bilinmektedir. Asurlulardan sonra bölgenin hakimiyeti tamamen Sasaniler'in eline geçmiştir.[kaynak belirtilmeli]

Daha sonra, M.S 960-1040 yılları arasında Büveyoğulları, bu bölgeyi ele geçirmişlerdir. Büveyoğullarına ait bir camii ve bir medrese kalıntıları, halen ilçeye bağlı Birlik köyü sınırları içerisinde mevcuttur.

Büveyoğullarından sonra hakimiyet, Cizre Emirlikleri'nin eline geçmiştir. Cizre Emirlikleri kendi aralarında üç kola ayrılmışlardır: Cizre, Finik, Gurkil. Cizre Beyi olan Hacı Bedran, ilçe hakimiyetini ele geçirmiştir. Hacı Bedran Bey'in ölümünden sonra şimdiki Silopi Ovası’nın idare ve yönetimi, oğlu Süleyman’a verildiği söylenmektedir. O zamanlar Silopi Ovası’nın adı 'Silonun Ovası' olarak geçerdi. İlçe 'Silopi' adını buradan almaktadır. Belli bir süre Cizre’ye bağlı olan bir nahiye olarak kalmıştır.

1931 yılında Cizre'ye bucak olarak bağlanan Silopi, 1960 yılında Mardin’e bağlı bir ilçe olarak idari taksimatta yerini almıştır. 18 Mayıs 1990 gün ve 20522 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile 16 Mayıs 1990 tarihinden itibaren yeni il olan Şırnak’a bağlanmıştır.

2015-16 çatışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçede Ağustos 2015 tarihinde çatışmalar ve akabinde sokağa çıkma yasakları başlamış, çatışmalarda birçok kişi yaralanmış ve yaşamını yitirmiştir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Silopi ve çevresinde iki farklı yeryüzü şekline sahiptir. İlçenin kuzeyi, kuzeybatısı ve kuzey doğusu dağlık bir yapı oluşturmaktadır. Dağlık kesim kuzeyden güneye doğru inildikçe düz bir yapıya dönüşür ve güneyde geniş Silopi Ovası uzanır. Silopi Ovası Türkiye-Irak sınırı'na yaklaştıkça alçalır ve Dicle Nehri ile Habur Çayı’nın birleştiği noktada en düşük seviyeye erişir.

Cudi Dağı, Silopi’nın kuzeyini tümü ile kaplamaktadır. Cudi dağındaki yaşlı tortullar güneye doğru daha genç oluşumlar üzerine yüklenmiştir. Cudi Dağı’nın en yüksek noktası 2.114 metre olup, Silopi Ovası’na egemen bir konumdadır.

Silopi orman ve ağaç yönünden oldukça zayıftır. İklimin etkisi ile bol miktarda zakkum ağaçlarına rastlanır.

İlçede yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Türkiye'nin rekor sıcaklığı 54,7 dereceyle Habur Sınır kapısında kayda geçmiştir.[kaynak belirtilmeli] Toprakların %65’i tarıma elverişli topraklar olup, tarıma elverişsiz olan sadece %15’tir. Platoların oranı ise %20’dir.

Silopi ilçesinin yüzölçümü 790 km² olup, güneybatısında Suriye (20 Km), guneydogusundaijugy Irak (15 Km) devletleri ile batısında Cizre (29 Km), kuzeyinde Şırnak il merkezi (33 Km) ve kuzeydoğusunda Uludere ilçesi (11 Km) ile komşudur.

Demografi[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehir halkını büyük oranda Kürtler oluşturur.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Toplam Şehir Kır
1990 46.946 23.430 23.516
2000[4] 75.192 51.199 23.993
2007[5] 96.690 70.670 26.020
2008[6] 100.505 73.603 26.902
2009[7] 100.641 73.400 27.241
2010[8] 104.094 76.323 27.771
2011[9] 112.582 81.949 30.633
2012[10] 114.754 84.157 30.597
2013[11] 117.665 85.350 32.315
2014[12] 121.110 87.839 33.271
2015[13] 121.463 87.150 34.313

Nüfus artış oranı[değiştir | kaynağı değiştir]

1990-97 : %37
1997-00 : %23
2000-07 : %21

Yerel yönetim[değiştir | kaynağı değiştir]

Eylül 2016'da, PKK-KCK'ya yardım ve destek verdiği gerekçesiyle tutuklanan belediye başkanı Emine Esmer'in yerine 1 Eylül 2016 tarihinde yürürlüğe giren 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kaymakam Savaş Konak atandı.[14]

Habur Sınır Kapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

1973 yılında Gümrük İdare Memurluğu olarak faaliyete geçen, 1976'da Gümrük Müdürlüğü, 1981 yılında Habur Gümrükler Başmüdürlüğü olan Habur Sınır Kapısı 402,500m²'lik bir arazi üzerine kurulmuş olup, Gümrük Müsteşarlığı ile TOBB arasında imzalanan yap-işlet-devret sözleşmesi çerçevesinde Ekim 2005-Ekim 2006 tarihleri arasında tamamen yeniden inşa edilmiştir.

Bu çerçevede 40,000 m² kapalı alan, 12 giriş-12 çıkış için 24 hat üzerinde 62 işlem peronu, 30,000 m² uzay çatı ve 350,000 m² saha betonu imalatı gerçekleşmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.silopi.gov.tr/
  2. ^ http://www.yerelnet.org.tr/ilceler/ilce_belediye_koordinat.php?ilceid=199017
  3. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDnM1HY. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  4. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Btz1KrT8. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Bu3HSxyO. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuCT5eDS. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuEUFF2h. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuG8eik7. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6BuHLiC8t. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6EZyZLWQo. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  11. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6NPVZLUUL. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  12. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri" (html). Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6WFDnM1HY. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  13. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  14. ^ "28 belediyeye kayyum atandı" Birgün. 11 Eylül 2016. En son 11 Eylül 2016 tarihinde erişildi.