Ağrı Dağı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 39°39′19″K 44°48′12″D / 39.6553°N 44.8034°E / 39.6553; 44.8034

Ağrı Dağı
NEO ararat big.jpg
Ağrı Dağı'nın uydu fotoğrafı
Ağrı Dağı
Ağrı Dağı
Ağrı Dağı
Diğer adlar Ararat
Konum Doğubeyazıt, Ağrı  Türkiye
Koordinatlar Enlem: 39° 42′ 0″ Kuzey Boylam: 44° 17′ 0″ Doğu
Sıradağ
Yükseklik 5.137 m
Çıkıntı
Tür Stratovolkan
Son patlama 1840[1]
Jeolojik yaş
İlk çıkış 9 Ekim 1829, Frederik Von Parat
Oksijensiz ilk çıkış
En kolay rota Güney rotası

Ağrı Dağı (Ermenice: Արարատ, Ararat ya da Մասիս, Masis, Selçuklular döneminde: Eğri Dağ), Türkiye'nin en yüksek dağıdır. Zirvesi 4 mevsim boyunca erimeyen kar ve takke buzulu ile kaplı volkanik bir dağ olan Ağrı Dağı, Türkiye'nin doğu ucunda, İran'ın 16 km batısında ve Ermenistan'ın 32 km güneyindedir. Dağın %65'lik bir kesimi Iğdır ilinde, kalan %35'lik kesimi ise Ağrı ili sınırları içerisindedir.[2][3]

Ağrı dağı 5.137 metrelik rakımıyla, Türkiye'nin en yüksek dağıdır. Ağrı Dağı iki zirveden oluşur. Bunlar 5.137 metrelik Atatürk Zirvesi[4] (Büyük Ağrı) ile 3.898 metrelik İnönü Zirvesi'dir. (Küçük Ağrı)[5]. 4000 metreye kadar bazalt daha sonra sonraki yükseklikte andezit lavlarından oluşarak volkanik bir dağ özellikleri gösterir. Dağın doruğunda bir örtü buzulu vardır ve Türkiye'nin en büyük buzuludur.

İsimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kutsal kitaplarda da adı geçen Ağrı Dağının farklı dillerde birçok ismi vardır. Başlıcaları, Ararat, Kuh-i Nuh, Cebel ül Haris'tir.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Ağrı Dağının simülasyonu

Türkiye'nin en büyük dağı olan Ağrı Dağı jeolojik konumu ve Büyük Tufan'dan sonra Nuh'un gemisi ne ev sahipliği yapması dolayısıyla efsanevi özelliği olan bir dağdır. Bir inanışa göre, Eski Ahid'teki Tekvin babında Nuh'un gemisi'nin karaya oturduğu dağ bu dağdır. Fakat, Kuran'ı Kerim'de Nuhun gemisinin "Cudi'ye oturduğu" belirtilmektedir[6]. 1950'li yıllarda, havadan çekilen fotoğraflardaki gemiye benzeyen şekiller Nuh'un gemisinin bulunduğu yönünde yorumlandı, ancak daha sonra bu iddiaların asılsız olduğu ortaya çıktı.

Dağcılık Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Marco Polo'nun hiçbir zaman çıkılamayacak dediği dağa ilk tırmanış, kayıtlara göre 9 Ekim 1829'da Prof. Frederik Von Parat tarafından gerçekleştirildi. İlk kış solo tırmanışı ise 21 Şubat 1970'te Dağcılık Federasyonu eski başkanlarından Dr. Bozkurt Ergör tarafından gerçekleştirildi. 1980'li yıllarda binlerce dağcı Ağrı Dağı'nı ziyaret etti. Ağrı'ya tırmanış 1990 yılında yasaklandı. 1998'de Dağcılık Federasyonunun bir grup dağcıya izin vermesiyle bu yasak kaldırıldı.

Güney yüzünden yapılan tırmanışlar "klasik rota" olarak nitelendirilir ve Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinden başlar. Iğdır yönünden gerçekleştirilen kuzey rotaları ise daha teknik buzul tırmanışlarını içerir ve dağa ulaşım açısından biraz daha ayrıntılı hazırlıklar gerektirir.

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

100 lira banknot'un arkası (1972-1986)
Dağın NASA tarafından yapılmış bir modeli

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Global Volcanism Program
  2. ^ Her Yönüyle Iğdır, Ziya Zakir Acar
  3. ^ "Ağrı Dağı'nın yüzde 65'i Iğdır'da". İnternet Iğdır. 22 Aralık 2012. http://www.internetigdir.com/igdir/agri-daginin-yuzde-65i-igdirda-88443h.html. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2013. 
  4. ^ "Ağrı Dağı'nda zafer coşkusu" - Milliyet, 31 Ağustos 2004. Erişim: 27 Nisan 2012
  5. ^ http://www.erisi.com/gelisim/harita/trmap/fiziki.jpg
  6. ^ kuranmeali.com