Avrupa Birliği coğrafyası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Avrupa

Avrupa Birliği coğrafyası, genel olarak birliğe üye yirmi sekiz ülke ve onların gerek Avrupa kıtasındaki, gerekse Avrupa kıtası dışındaki topraklarının coğrafi özelliklerinden oluşmaktadır. Avrupa Birliği toprakları Batı ve Orta Avrupa'nın büyük bölümünü ve Doğu Avrupa'nın bir kısmını ve bazı üye ülkelerin denizaşırı aidiyetlerini kaplar. Bu hâlde Avrupa Birliği'nin toplam yüzölçümü 4.422.773 kilometrekaredir. Birlik toprakları, kıta Avrupasında kuzeydoğuda Finlandiya'dan kuzeybatıda İrlanda'ya, güneydoğuda Kıbrıs Cumhuriyeti'nden kuzeydoğuda İber Yarımadası'na uzanır. Avrupa Birliği tek bir ülke olarak sayıldığında dünyanın en büyük yedinci toprak parçasıdır.

Ülkelere göre coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa Birliği coğrafyası onu oluşturan yirmi sekiz ülkenin coğrafyasından müteşekkildir. Avrupa Birliği coğrafyasını ayrıntılı bir biçimde incelemek için:

Birlik coğrafyası[değiştir | kaynağı değiştir]

Yunanistan kıyıları
Azor Adaları AB'nin en batıdaki takımadalarıdır

Avrupa Birliği, Avrupa kıtasını büyük ölçüde kaplıyor olsa da Avrupa kıtasında yer alan pek çok ülke birliğe dâhil değildir. Norveç, İsviçre, Rusya ve bazı Balkan ülkeleri Avrupa kıtasında olmalarına karşın henüz birlik üyesi değillerdir. Avrupa Birliği'nin toplam yirmi bir değişik ülkeyle kara sınırı bulunmaktadır.

Avrupa Birliği'nin kıyılarının toplam uzunluğunun 66 bin kilometre olduğu sanılmaktadır.[1] Bu kıyılar, Akdeniz, Atlas Okyanusu, Karadeniz, Baltık Denizi ve Adriyatik Denizi boyunca uzanır. Alpler, Karpat Dağları, Balkan Dağları ve İskandinav Dağları Avrupa Birliği içinde bulunan yüksek yer şekilleridir. Avrupa Birliği'nin en yüksek dağı Mont Blanc'tır.

Avrupa Birliği üyesi ülkelerin pek çok denizaşırı bölge ve toprağı da resmî olarak Avrupa Birliği üyesi sayılır. Azorlar, Kanarya Adaları, Fransız Guyanası, Guadeloupe, Madeira, Martinique, Réunion, Saint Barthélemy ve Saint Martin gibi coğrafi olarak Avrupa toprakları içinde olmasa da ait oldukları ülkeler aracılığıyla birliğe dâhil sayılmaktadır. Bununla birlikte, bazı üye ülkelerin de topraklarının bir bölümünü oluşturan yerler; örneğin Danimarka'nın Faroe Adaları ve Birleşik Krallık'ın Manş Adaları, birliğin dışındadır. Birliğin üyelerine bağlı, coğrafi olarak Avrupa dışında kalan, Grönland, Aruba ve Hollanda Antilleri gibi pek çok bölge de birliğin dışındadır.[2][3][4]

Denizaşırı ülke toprakları da işin içine katıldığında Avrupa genel olarak kutup ikliminden tropikal iklime kadar geniş yelpazeye yayılan bir iklim çeşitliliği yaşar. Bu durum da Avrupa için genel bir iklimsel değerlendirme yapmayı olanaksız kılar. Nüfusun hemen hemen hepsi ya Akdeniz ikliminin (Güney Avrupa) ya okyanusal iklimin (Batı Avrupa) ya da kuzey iklimine geçiş öncesi karasal iklimin egemen olduğu bölgelerde (Kuzey Avrupa) yaşar.[5]

  Avrupa Birliği
  Dış bölgeler (part of the EU)
  Denizaşırı bölgeler (AB'ye dâhil değil)

En büyük kentler[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa Birliği'nde nüfusu 2 milyonu aşan şehir bölgeleri Kentsel bölge
2007 nüfusu(tahminî)
Şehir merkezi
2007 nüfusu (tahminî)
Londra (Birleşik Krallık) 12 577 000 7 554 000
Paris (Fransa) 11 367 000 2 153 000
Milano (İtalya) 7 320 000 1 324 000
Madrid (İspanya) 6 098 000 3 183 000
Barselona (İspanya) 4 853 000 1 606 000
Liverpool-Manchester megapolü
Liverpool (Birleşik Krallık)
Manchester (Birleşik Krallık)
4 209 000
-
-

468 000
433 000
Berlin (Almanya) 4 026 000 3 405 000
Napoli (İtalya) 3 833 000 978 000
Atina (Yunanistan) 3 799 000 721 000
Roma (İtalya) 3 776 000 2 548 000
Hamburg (Almanya) 3 280 000 1 748 000
Birmingham (Birleşik Krallık) 3 250 000 989 000
Amsterdam (Hollanda) 2 310 000 751 329
Lizbon (Portekiz) 2 800 000 564 000
Budapeşte (Macaristan) 2 572 000 1 692 000
Katowice (Polonya) 2 566 000 312 000
Kopenhag-Malmö megapolü
Kopenhag (Danimarka)
Malmö (İsveç)
2 379 000
-
-

1 094 000
249 000
Ştutgart (Almanya) 2 344 000 591 000
Münih (Almanya) 2 325 000 1 282 000
Varşova (Polonya) 2 251 000 1 619 000
Bükreş (Romanya) 2 209 000 1 849 000
Brüksel (Belçika) 2 129 000 1 044 000
Viyana (Avusturya) 2 082 000 1 573 000

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]