Mahzuni Şerif

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Aşık Mahsuni sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Aşık Mahzuni Şerif
Genel bilgiler
Doğum adı Şerif Cırık
Doğum 17 Kasım 1939(1939-11-17)
Türkiye Afşin, Kahramanmaraş, Türkiye
Ölüm 17 Mayıs 2002 (61 yaşında)
Almanya Köln, Almanya
Köken Türk
Tarzlar Türk halk müziği
Çalgılar Bağlama
Etkin yılları 1964-2002
Resmî sitesi mahzuniserif.com

Şerif Cırık veya tanınan adıyla Aşık Mahzuni Şerif (17 Kasım 1939,[not 1] Afşin, Kahramanmaraş - 17 Mayıs 2002; Köln, Almanya), Türk halk ozanı.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğumu ve eğitimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Asıl adı Şerif Cırık olan Mahzuni Şerif, 17 Kasım 1939'da Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesinin Berçenek köyünde dünyaya geldi. Soyu Horasan'dan Tunceli'ye göçen Ağuçan aşiretine dayanmaktadır.[1] Babasının adı Zeynel, annesinin adı Döndü'dür. "Şerif" adı, kendisi doğmadan önce ölen amcasının adına ithafen verilmiştir. Yazdığı bir dörtlükte doğum tarihi ve soyu hakkında şunları dile getirmiştir:[2]

"Tevellüdüm merak ise miladî otuz dokuz
Kasımın on yedisinde Zeynel babadan geldim.
Döndü anaya rahmolmuş, ehlibeyt meftunuyuz
Ben faninin acısına, seyrü sefadan geldim"

Alembey köyündeki Lütfi Mehmet Efendi Medresesi'nda Kur'an eğitimi alarak okula eğitim hayatına başlamışken köylerine ilkokulun yapılmasıyla medrese eğitimini bırakarak ilkokula başladı.[3] 1955 yılında, sonradan Ankara'ya nakledilen Mersin Astsubay Okulu'na kaydoldu ve 1959'da okulu bitirerek ordonat tekniker sınıfına ayrılarak Ankara Ordonat Tekniker Okulu'da eğitim almaya başladı. Burada okurken yapılan bir arama sonucu çantasında Alevi-Bektaşi ozanlarının şiirleri ve Marksizm ile ilgili kitaplar çıkmasıyla okuldan kaçtı ve bir daha geri dönmedi.[4] 1961'da Kuleli Askerî Lisesi'nde gitti fakat maddi zorluklardan ötürü eğitimini yarıda bıraktı.

Özel yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahzuni Şerif, ilk evliliğini dayısının kızı Emine ile imam nikahı olarak gerçekleştirmiştir ve bu evlilikten Züleyha adından bir kızı olmuştur. Ozan, eşinden mektup yoluyla boşanmıştır. İkinci evliliğini İtalyan asıllı Sovina (Suna) ile yapmıştır ve bu evlilikten Ferhat, Şirin ve Emrah adlarında üç çocuğu olmuştur. Suna'nın evi terk etmesinden sonra ozan üçüncü evliliğini Gaziantep'te bir ilkokul öğretmeni olan Fatma Hanım ile yapmıştır ve bu evlilikten Derya, Ali, Şeyda ve Yetiş adlarında dört çocuğu olmuştur.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Türk halk müziği sanatçıları tarafından söz ve besteleri sıklıkla kullanılmıştır. Araştırmacı Yazar Battal Pehlivan'ın Aşık Mahzuni Şerif'in yaşamı ve sanatı üzerine yaptığı incelemenin adı Dom Dom Kurşunu idi. Doğum yeri Berçenek'e ithafen yazdığı Oy Bizim Eller ve Acı Doktor bestelerinin yanı sıra Dom Dom Kurşunu, Yedin Beni, Yuh Yuh, Fadimem, Gül Yüzlüm, Ciğerparem, Mevlam Gül Diyerek, Merdo, Dostum Dostum, Han Sarhoş Hancı Sarhoş, Çeşmi Siyahım, Yalan Dünya, Ağlasam mı?, Abur Cubur Adam, Katil Amerika ve bu mezarda bir garip var Ekmek Kölesi gibi birçok bilinen eserleriyle tanınan Aşık Mahzuni'nin türkülerini Gülden Karaböcek'ten Zeki Müren'e, Zara ve İbrahim Tatlıses'ten Ahmet Kaya'ya, Mahsun Kırmızıgül'den Murat Göğebakan'a ve Selda Bağcan'a kadar birçok Türk halk müziği ve bazı pop müzik sanatçıları da okudu. Halk şiirine gönül veren ve konuşma dilini şiirleştiren Aşık Mahzuni'nin 453 plağı, 58 kasedi ve yayınlanmış 8 adet kitabı bulunuyor[5]. Ayrıca TRT tarafından çekilmiş 2 adet belgeseli bulunmaktadır. 1989-1991 yılları arasında Halk Ozanları Federasyonu tarafından dünyanın en büyük 3 ozanı arasında gösterildi. Sivas Dramı adlı türküsünü, 1993 yılında yaşanan Sivas Katliamı'nda yaşamını yitirenlere ithaf etmiştir.[6]

Hakkında açılan davalar[değiştir | kaynağı değiştir]

2001 yılının Kasım ayında kendisine, "Elhamdülillah Kızılbaş'ım ve laikim. Ben değil, yedi sülalem Kızılbaştır. Bir suç varsa o da dedemdedir." dediği için,[7] DGM tarafından aleyhinde dava açıldı. Duruşma 27 Aralık 2001 tarihinde DGM'de yapıldı.[7]

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

2001 yılının başlarında rahatsızlanarak, kalp ve solunum yetmezliği nedeniyle yoğun bakım altına alındı. Mayıs ayında taburcu edildi. Ancak evli, sekiz çocuk, dört torun sahibi olan Mahzuni Şerif 17 Mayıs 2002 tarihinde Köln, Almanya'da vefat etti. Vefat ettiğinde, Devlet Güvenlik Mahkemesinde'ki davası henüz sonuçlanmamıştı. Mezarı Hacı Bektaş Veli Külliyesi'nin yakınındaki Çilehane adı verilen yerdedir.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Resmi kayıtlara göre doğum yılı 1943'tür.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel
  • Irmak, Yılmaz (2013). Folklorun Beş İşlevine Göre Âşık Mahzuni Şerif’in Şiirleri. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi. 
  • Zaman, Süleyman (1997). Mahzuni Şerif Yaşamı- Dünya Görüşü-Şiirler. Ankara: Yeniden Doğuş Matbaası. 
Özel
  1. ^ Zaman 1997, s. 7.
  2. ^ Zaman 1997, s. 510.
  3. ^ Irmak 2013, s. 15.
  4. ^ Irmak 2013, s. 16.
  5. ^ "Gurbet elde bir hal geldi başına". Milliyet. 17 Mayıs 2002. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre |arşiv= görmezden gelindi (yardım)
  6. ^ Aşık Mahsuni Şerif'in Yaşamı MahzuniŞerif.net. (24 Mart 2009) (Türkçe)
  7. ^ a b "Hem Kızılbaş, hem Aleviyim!.. (Mahsuni Şerif)". DABF. 14 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2017-04-04. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]