Ahmet Haşim

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ahmet Hâşim
Ahmet Haşim.jpg
Ahmet Hâşim
Doğum 1887
Bağdat, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm 4 Haziran 1933 (46 Yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeri Eyüp Mezarlığı, İstanbul
Eğitim İstanbul Hukuk Mektebi
Meslek Şair ve yazar
Ekim 1908 tarihli Resimli Kitab dergisinde Ahmet Haşim

Ahmed Haşim, (1887, Bağdat - 4 Haziran 1933, Kadıköy, İstanbul), Fecr-î Âti topluluğu üyesi Türk şair ve yazar.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağdat'ta doğdu. Babası yüksek rütbeli bir memur ve Bağdat'ın eski ve bilinen sülâlelerinden biri olan Alûsîzâde sülalesinden Arif Hikmet Bey; annesi ise yine Bağdat'ın ileri gelenlerinden Kahyâzâdeler'in kızı Sara Hanım'dır. Meşhur tefsir alimi Mahmud el Alûsî, Ahmet Haşim'in babasının dedesidir.[1] Babasının Arabistan vilâyetlerindeki memuriyetleri sebebiyle, düzensiz bir ilkokul tahsili gördü. Aynı sebepten dil olarak da sadece Arapça öğrendi. Annesinin ölümü üzerine 12 yaşında babasıyla birlikte İstanbul'a geldi. 1897'de Galatasaray Sultanîsi'ne yatılı olarak kaydoldu. Hâşim'in sanat ve edebiyata ilgisi, Galatasaray Sultanîsi'nde başlar.

Edebî hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bilinen ilk manzumesi Leyâl-i Aşkım, 1901'de Mecmua-î Edebiyye'de yayınlandı. Bu dönemde Muallim Naci, Abdülhak Hâmid, Tevfik Fikret ve Cenab Şahabeddin'in tesiri altında kaldı. Son sınıfta iken Fransız şiirini ve sembolistleri tanıdı. Bundan sonra kendi şahsiyetini gösterdi ve ilk şiirlerini kitaplarına almadı. 1905-1908 yılları arasında yazdığı ve Piyâle başlıklı kitabına aldığı Şi'ir-î Kamer dizisindeki şiirleri hayal zenginliği, iç ahenkteki kuvvet ve büyük telkin kabiliyeti ile dikkat çekti ve beğenildi.

1909'da kurulan Fecr-i Âtî'ye girdi. 1907'de mezun olunca Reji İdaresine memur olarak girdi. Bir taraftan da Mekteb-i Hukuk'a devam etti. I. Dünya Savaşı'ndaki askerliği (1914-1918) sırasında Çanakkale Cephesinde bulundu. Savaştan sonra sınavla Duyun-u Umumiye'ye girdi. Duyun-u Umumiye'den çıktıktan sonra Osmanlı Bankası'na memur oldu. Anadolu Demiryolu Şirketi Meclisi İdare Azalığı'na tayin oldu.[2] Ayrıca Anadolu'nun çeşitli yerlerini görme fırsatı buldu. 1924'te Paris'e, 1932'de de hastalığı sebebiyle Frankfurt'a gitti. Çeşitli yerlerde memur olarak çalışan Ahmet Hâşim, daha çok öğretmenlik yaptı. Sanâyi-i Nefîse Mektebi'nde, mitoloji dersleri hocalığı ve Mülkiye Mektebi'ndeki Fransızca öğretmenliği görevlerine vefatına kadar devam etti.

Edebî anlayışı[değiştir | kaynağı değiştir]

"Edebiyatı ideolojinin değil, estetiğin emrine vermek" anlayışından hareket eden Fecr-i Âtî grubunun yayın organı Servet-i Fünûn dergisinde şiirler yayınladı ve Servet-i Fünûn topluluğuna yapılan hücumlara makaleleriyle katıldı. 1911'de yayınlanan Göl Saatleri başlıklı şiirleriyle haklı bir şöhret kazandı. Fecr-i Atî dağıldıktan sonra siyasî ve edebî akımların dışında kendisine has bir şiir ve nesir anlayışının tek temsilcisi olarak kaldı.

Dış dünya gözlemlerini kendi prizmasından geçirerek anlatır; sonbahar, akşam kızıllığı ve karamsarlık önemli temalardır. Ahmet Haşim fıkraları, denemeleri ve gezi yazılarıyla da önemli bir yazardır. Düz yazılarında dili sade ve oldukça başarılıdır. Kabri, İstanbul'da Eyüp Sultan Mezarlığı'ndadır.[3]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Şiir kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ağaç
  • Akşam Yine Toplandı Derinde
  • Bahçe
  • Bir Günün Sonunda Arzu
  • Bir Yaz Gecesi Hatırası
  • BülBül
  • Başım
  • Gece
  • Gelmeden Evvel Geldin Birlikte
  • Havuz
  • Hayal-i Aşkım
  • Karanfil
  • Karanlık
  • Kari'e
  • Mehtapta Leylekler
  • Merdiven (Popüler)
  • Mukaddime
  • O Belde
  • O Eski Hücreye Benzer ki
  • Orman
  • Öğle
  • Parıltı
  • Seher
  • Sonbahar
  • Süvari
  • Şafakta
  • Şairsiz Dünya
  • Tahattur
  • Yarı Yol
  • Göl Saatleri
  • Piyale

Düzyazıları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Gurabahane-i Laklakan, 1928
  • Bize Göre, 1928
  • Frankfurt Seyahatnamesi, 1933

Hakkında Yazılmış Kitaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ahmet Haşim, Kerim Sadi,1933, İnsaniyet Kütüphanesi Neşriyatı, İstanbul,
  • Ahmet Haşim Monografisi, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, 1934, ISBN 9789754708066
  • Ahmet Haşim Poyimita, (Rumca), Kaspakis V., 1934, İstanbul
  • Ahmet Haşim, Kunt Ozan, 1934, Arkadaş Basımevi, İstanbul
  • Ahmet Haşim Hayatı ve Eserleri, Yusuf Ziya Ortaç, 1937, İstanbul
  • Ahmet Haşim, Ahmet Cevat, 1937, Çığır Kitabevi, İstanbul
  • Ahmet Haşim ve Sembolizm, Suut Kemal Yetkin, 1938, Cumhuriyet Halk Partisi Yayını, Ankara
  • Ahmet Haşim: Hayatı, Seçme Şiir ve Yazıları, Murat Uraz, 1941, Semih Lütfi Kitabevi, İstanbul
  • Ahmet Haşim: Hayatı ve Şiirleri, Zahir Güvemli, 1947, Yeni Mecmua Yayını, İstanbul,
  • Ahmet Haşim, Şerif Hulusi Kurbanoğlu, 1947, Remzi Kitabevi, İstanbul
  • Sanat Sistemleri ve Ahmet Haşim'in Sembolizmi, Cemil Sena Ongun, 1947, Tefeyyüz Kitabevi, İstanbul
  • Ahmet Haşim, Hayatı, Sanatı, Eserleri, 1952, Varlık Yayınları, İstanbul
  • Bütün Cepheleriyle Ahmet Haşim, Hilmi Yücebaş, 1958, İnkılap Kitabevi, İstanbul
  • Fecr-i Ati Şairleri: Ahmet Haşim, Rıfat Evrimer, 1959, İnkılâp Kitabevi, İstanbul
  • Ahmet Haşim Şiiri ve Hayatı, Abdülhak Şinasi Hisar, 1963, ISBN 975-08-1072-2
  • Ahmet Haşim'in Ruh Ülkesi, Nazan Güntürkün, 1965, İzmir
  • Ahmet Haşim. Hayatı, Kişiliği, Şiiri, Attila Özkırımlı, 1975, Toker Yayınları, İstanbul,
  • Ahmet Haşim, Memet Fuat, DE Yayınları, 1977, İstanbul
  • Ahmet Haşim, Hayatı Sanatı ve Eserleri, Turan Alptekin, Kastaş Yayınları, 1985, İstanbul
  • Ahmet Haşim/Yaşamı, Kişiliği, Sanatı, Seçme Şiirleri, Asım Bezirci, İnkılâp Kitabevi, 1986, İstanbul
  • Doğumunun Yüzüncü Yılında Ahmet Haşim, 1987, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara
  • Ahmet Haşim, Ahmet Özdemir, 1997, Boğaziçi Yayınları.
  • Göller ve Çöller Şairi Ahmet Haşim, Ahmet Çoban, 2003, Akçağ Yayınları
  • Ahmet Haşim’in Poetikası, 2009, Ali İhsan Kolcu, Salkımsöğüt Yayınevi. Erzurum
  • Ahmet Haşim, İsa Kocakaplan, 2009, ISBN 975-6186-38-1
  • Ömrüm Benim Bir Ateşti: Ahmet Haşim'in Hayatı, Sanatı, Estetiği, Dramı, Beşir Ayvazoğlu, 2012, Kapı Yayınları, ISBN 9758950768
  • Bir Şair, Bir Romancı: Ahmet Haşim - Halide Edip Adıvar, Nazan Güntürkün,2013, İleri Kitabevi
  • Ahmet Haşim, İsmail Parlatır, 2015, Akçağ Yayınları, Ankara
  • Ahmet Haşim'in Nesirleri, İbrahim Demirci, 2017, Ebabil Yayınları.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Ömrüm Benim Bir Ateşti Ahmet Haşim'in Hayatı, Sanatı, Estetiği, Dramı - Beşir Ayvazoğlu, Kapı Yayınları, İstanbul 2012, ISBN 9758950768
  2. ^ İbnü'l-Emin Mahmud Kemal İnal (1969). Son Asır Türk Şairleri. Milli Eğitim Basımevi. s. 582. 
  3. ^ Haskan, Mehmet Nermi:Eyüplü Meşhurlar, Eyüp Belediyesi Yayınları, cilt.2, s. 33, İstanbul 2014

Konuyla ilgili yayınlar[değiştir | kaynağı değiştir]