Erzurumlu İbrahim Hakkı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Erzurumlu İbrahim Hakkı
World-Map-Ismail-Hakki-Erzurumi-1756.png
İbrahim Hakkı'nın Marifetname'deki dünya haritası
Doğum 18 Mayıs 1703
Hasankale, Erzurum
Ölüm 22. Haziran 1780
Tillo, Siirt
Vatandaşlığı Osmanlı İmparatorluğu
Dalı İslamî ilimler, astronomi, fizik, psikoloji, sosyoloji
Öğrenim Medreseya Tiloyê
Doktora hocası Şeyh İsmail Fakirullah

Erzurumlu İbrahim Hakkı (d. 18 Mayıs 1703, ö. 22. Haziran 1780, Hasankale, Erzurum) Türk mutasavvıf, sosyolog ve âlim. Marifetname'nin yazarıdır.

Küçük yaşlarda annesini ve daha sonra babasını yitiren İbrahim Hakkı, bir süre amcasının yanında kalmış, bu süre içinde eğitimine devam etmiştir. 1747'de İstanbul'a gelerek Sultan I. Mahmut ile görüşmüştür. Yeniden Erzurum'a dönen İbrahim Hakkı, sürekli olarak dinî ve bilimsel konularla ilgilenmiş ve 1780 yılında rahatsızlanarak aynı yılın 22 Haziran günü vefat etmiştir. Kabri Tillo'dadır.

Manzum ve düz yazı toplam on beş eser yazmış olan İbrahim Hakkı'nın en önemli eserleri Divan ve Marifetname'dir.

Erzurumlu İbrahim Hakkı; astronomi, fizik, psikoloji, sosyoloji ve din alanlarında pek çok çalışma yapmıştır. Tasavvufî konularla birlikte, fen bilimleri hakkında da geniş bilgileri kapsayan Marifetname adlı eseri, ansiklopedik bir özellik taşımaktadır. 1757'de tamamlanan Marifetname, yalın ve halkın anlayabileceği bir dilde yazılmıştır. Yazarın söylediğine göre, Marifetname 400 kitaptan yararlanılarak yazılmıştır. Bu kitapta ilk defa bir alim tarafından Güneş Sistemi ('hey'et-i cedide') anlatıldı.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Erzurumlu İbrahim Hakkı, Marifetnâme (Türkçe). Sarmaşık Yayınları. s. 3-16. ISBN 978-605-4058-08-2.