Elif Şafak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Elif Şafak
ElifShafak Ask EbruBilun Wiki.jpg
Elif Şafak ve 2009'da yayımlanan Aşk romanı.
Doğum Elif Bilgin
25 Ekim 1971 (1971-10-25) (46 yaşında)
Strazburg, Fransa
Meslek Yazar
Dönem Cumhuriyet
Edebî akım Postmodernizm, büyülü gerçekçilik, edebî kurgu, tarihsel kurgu
Resmî site
elifsafak.com.tr

Elif Şafak (d. 25 Ekim 1971, Strazburg), Türk yazar. İlk romanının yayımladığı 1997'den beri eserler vermekte olan yazar, 2009'da yayımlanan Aşk adlı romanı ile Türk edebiyat tarihinin en kısa sürede en çok satan edebi eserinin yazarı unvanına sahip olmuştur. Ayrıca kitapları otuzdan fazla dile çevrilmiştir. Forbes dergisine göre Türkiye'nin en çok kazanan yazarıdır.[1]

Yaşam öyküsü[değiştir | kaynağı değiştir]

25 Ekim 1971 günü, babasının o sırada doktora yapmakta olduğu Strazburg'da dünyaya geldi. Babası sosyal psikolog ve akademisyen Nuri Bilgin, annesi diplomat Şafak Atayman'dır. Doğumundan kısa süre sonra anne ve babası ayrıldı, annesi tarafından büyütüldü. Soyadı olarak annesinin adını kullandı.[2] Ortaokulu annesinin görev yaptığı Madrid'de, liseyi Ankara Atatürk Anadolu Lisesi'nde tamamladıktan sonra, ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümünü bitirdi. Yüksek lisansını aynı üniversitede Kadın Çalışmaları Bölümünde yaptı. "Bektaşi ve Mevlevi Düşüncesinde Döngüsel Evren ve Kadınsılık Anlayışı" üzerine master tezinin ardından; ODTÜ Siyaset Bilimi bölümünde doktorasını tamamladı. Doktora tezi, "Türk Modernleşmesinin Kadın Prototipleri ve Marjinaliteye Tahammül Sınırları" başlığını taşıyordu. Elif Şafak'ın İslamiyet, kadın ve mistisizm hakkındaki yüksek lisans tezi Sosyal Bilimler Derneği tarafından ödüllendirildi.

Yüksek lisans çalışması sırasında Kem Gözlere Anadolu (1994) adlı öykü kitabını ve ilk romanı Pinhan'ı (1997) yayımladı. Bu eserle Kombassan Vakfı tarafından verilen 1998 Mevlana Büyük Ödülü'nü kazandı [3]. Doktorasının ardından İstanbul'a taşındı ve Şehrin Aynaları'nı (1999) yazdı. Bir süre İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde "Türkiye ve Kültürel Kimlikler", "Kadın ve Edebiyat" konularında dersler verdi. 2000 yılında Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü'nü kazanan Mahrem romanı ile geniş okur kesimi tarafından tanındı. Bunu iki yıl ara ile yayımlanan Bit Palas (2002) ve İngilizce olarak yazdığı Araf (2004) adlı kitapları izledi.

Sanatçılara verilen bir bursla doktora sonrası çalışması için ABD'ye giden Şafak, çeşitli üniversitelerde dersler vermiştir. 2003-2004 akademik yılı boyunca Michigan Üniversitesi'nde yardımcı doçent olarak bulundu ve ders verdi. Ardından Arizona Üniversitesi Yakın Doğu Araştırmaları bölümünde yardımcı doçent olarak görev yaptı. "Edebiyat ve Sürgün", "Bellek ve Politika", "Müslüman Dünya'da Cinsellik ve Toplumsal Cinsiyet" konulu dersler veren Şafak, 2004 yılında beş yazarın (Murathan Mungan, Faruk Ulay, Elif Şafak, Celil Oker, Pınar Kür) ortak kaleme aldığı bir roman projesinde yer aldı, bu roman Beşpeşe adıyla yayımlandı.

Elif Şafak 2005-2009 senelerinde Zaman'da yazarlık yaptı. 2005'te Med Cezir adlı kitabında kadın, kimlik, kültürel bölünme, dil ve edebiyat hakkında yazılarını bir araya getirdi. Aynı yıl Referans Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Eyüp Can Sağlık ile Berlin'de evlendi[4] 2006'da yayımlanan Baba ve Piç adlı romanını İngilizce olarak kaleme aldı. Türk-Ermeni ilişkilerini inceleyen bu roman nedeniyle hakkında Türklüğe hakaret ettiği gerekçesi ile dava açıldıysa da, suçun yasal unsurlarının oluşmadığı ve delil bulunmadığı gerekçesiyle beraat etti. Aynı yıl Şehrazat Zelda isimli kızı dünyaya geldi.[5] Doğum sonrası yaşadığı depresyonu, İngilizce olarak kaleme aldığı Siyah Süt adlı otobiyografik romanda anlattı. İki yıl sonra oğlu Emir Zahir'i dünyaya getirerek ikinci kez anne oldu.[6] 2009 yılının Mart ayında yayımlanan AŞK isimli roman, Türk edebiyat tarihinin en kısa sürede en çok satan edebi eseri unvanına sahip olmuştur.[7] Aynı yılın sonunda, sekiz romanı ve ilk deneme kitabı Med Cezir'den seçilmiş paragrafları bir araya getirdiği Kağıt Helva adlı kitabını yayımladı.[8]

2010 Kasım ayında Firarperest adlı deneme türündeki ikinci eseri piyasaya çıktı. Eserin içindeki illüstrasyonlar M. K. Perker'e aittir. Sonraki yıl Doğan Kitap'tan "İskender" isimli eseri piyasaya çıkmıştır. Kitabın kapak resminde, makyajla erkek haline gelen Elif Şafak'ın kendi fotoğrafı vardır.

Yazar, Türkiye'de çeşitli günlük ve aylık yayınlarda yazmaya devam etmektedir. 1 Mayıs 2009 tarihinden itibaren Habertürk gazetesinde ve aynı gazetenin "HT PAZAR" adlı ekinde yazılarını yayınlamıştır. Bu gazetede yayımlanan deneme türündeki yazılarından oluşan bir seçki, M.K Perker illüstrasyonlarıyla birlikte 2012 yılında Şemspare adıyla yayımlandı.[9] Mimar Sinan'ın yanında çırak olan Cihan adında bir Hint'in gözünden Osmanlı'yı anlattığı romanı Ustam ve Ben 2013 yılında yayımlandı.

Şafak, Ekim 2017'de biseksüel olduğunu açıkladı.[10]

Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 1,7 milyon takipçiyle aktif sosyal medya etkinliği , Mart - 2016[11]
  • FT/Oppenheimer Funds Emerging Voices Awards jüri , 2016[11]
  • 2016 Baileys Women’s Prize for Fiction jüri üyesi, 2016[11]
  • Kültür Lideri; Weforum Global Agenda Council on Creative Economy üyesi, DAVOS 2016[11]
  • 10th Women of the Future Awards jüri üyesi, 2015[11]
  • FT/Oppenheimer Funds Emerging Voices Awards jüri üyesi, 2015[11]
  • Asian Women of Achievement Awards 2015: Global Empowerment Award[11]
  • Ustam ve Ben (The Architect's Apprentice), RSL Ondaatje Prize adayı, 2015[11]
  • Ustam ve Ben (The Architect's Apprentice) Walter Scott Historical Novel Prize aday listesi, 2015[11]
  • Index on Censorship Freedom of Expression Awards jüri üyesi, 2015[11]
  • Free Word yönetim kurulu üyesi[11]
  • English PEN üyesi[11]
  • The Ottoman Orient in Renaissance Art Kültür Elçisi[11]
  • Sunday Times EFG Private Bank Short Story Award jüri üyesi (2014, 2015)[11]
  • Kültür Lideri; Weforum Global Agenda Council on Creative Economy, DAVOS 2014[11]
  • TED Global konuşmacısı[11]
  • Folio Academy üyesi[11]
  • Fark Yaratan Kadınlar (Women to Watch) Kültür Sanat Lideri, Mediacat&Advertising Age, 2014[11]
  • İskender (Crime d’honneur, Phébus), Prix du livre Lorientales 2014[11]
  • İskender (Crime d’honneur, Phébus) le prix Escapades, ikincilik, 2014[11]
  • İskender, , IMPAC Dublin Literary Award aday listesi, 2013[11]
  • Türk Amerikan Cemiyeti, Genç Cemiyet Lideri, 2013[11]
  • İskender (Crime d’honneur, Phébus), 2013 Prix Relay des voyageurs, Fransa 2013[11]
  • İskender, Women’s Prize for Fiction aday listesi, 2013[11]
  • Weforum Global Agenda Council on The Role of Arts in Society üyesi, DAVOS 2013[11]
  • Independent Foreign Fiction Prize jüri üyesi, 2013[11]
  • İskender, Man Asian Edebiyat Ödülü aday listesi, 2012[11]
  • Aşk, IMPAC Dublin Literary Award aday listesi, 2012[11]
  • Prix ALEF - Mention Spéciale Littérature Etrangére, Soufi, mon amour (Phébus), 2011[11]
  • Marka 2010 Ödülü, Türkiye[11]
  • Sanat ve Edebiyat Şövalyesi (Chevalier Des Arts et Lettres), Fransa 2010[11]
  • Kültür Elçisi, Culture Action Europe Campaign, 2010[11]
  • Kültür Elçisi, AB-Türkiye Kültür Köprüleri Programı, 2010[11]
  • Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı Birlikte Yaşama Ödülü, 2009[11]
  • Uluslararası Yükselen Yetenek, Fransa Kadın Platformu, Deauville 2009[11]
  • Baba ve Piç Orange Prize Edebiyat Ödülü aday listesi, Londra 2008[11]
  • ECFR (European Council on Foreign Relations) kurucu üyesi[11]
  • 2007 Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü[12]
  • Mahrem, Independent Foreign Fiction Prize, Birleşik Krallık 2007[11]
  • Maria Grazia Cutuli Uluslararası Gazetecilik Ödülü, İtalya 2006[11]
  • Bit Palas, Independent Foreign Fiction Prize, Birleşik Krallık 2005[11]
  • Mahrem, Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü, 2000[11]
  • Pinhan, Mevlana Büyük Ödülü, 1998[11]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Türkiye’nin en çok kazanan yazarları: İlk sırada Elif Şafak var". 21 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170521135443/http://www.diken.com.tr/turkiyenin-en-cok-kazanan-yazarlari-ilk-sirada-elif-safak-var/. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2017. 
  2. ^ Armutçu, Emel. "Sabırsızlıktan yumurta bile kıramazdı, çok sabır isteyen romancılığı seç". Hürriyet gazetesi 30 Mayıs 2004. 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160501123330/http://www.hurriyet.com.tr/sabirsizliktan-yumurta-bile-kiramazdi-cok-sabir-isteyen-romanciligi-secti-229513. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 
  3. ^ 1998 Yılı Mevlana Büyük Ödülleri
  4. ^ "Yazar Elif Şafak Berlin'de Evlendi". Milliyet gazetesi, 29 Mayıs 2005. 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160501123334/http://www.milliyet.com.tr/yazar-elif-safak--berlin-de-evlendi/yasam/haberdetayarsiv/29.05.2005/117901/default.htm. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 
  5. ^ "Elif Şafak Kız Annesi". Internethaber.com 17 Eylül 2006. 10 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140210121648/http://www.internethaber.com:80/elif-safak-kiz-annesi-43299h.htm. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 
  6. ^ Yaşa, Aysel. "Bebeklerim Kalemime Bilgelik Kattı". 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160501123340/http://www.elifsafak.us/roportajlar.asp?islem=roportaj&id=228. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 
  7. ^ Kaplan, Sefa. "Edebiyatta rekor Aşk 200 bin sattı". Hürriyet gazetesi 5 Temmuz 2009. 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160501123344/http://www.hurriyet.com.tr/edebiyatta-rekor-ask-200-bin-satti-12006481. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 
  8. ^ Yanık, Figen. "Elif Şafak Kağıt Helva'yı Anlatıyor". Sabah gazetesi 12 Eylül 2009. 22 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160322062143/http://www.sabah.com.tr/cumartesi/guncel/2009/12/12/elif_safak_okura_yol_haritasi_cikarmak_istedim. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 
  9. ^ Börekçi, Gülenay. ""İçimizdeki 'bayan diktatöre' dikkat"". HT Cumartesi. 4 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120904052105/http://www.haberturk.com:80/yasam/haber/755130-icimizdeki-bayan-diktatore-dikkat. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 
  10. ^ "Elif Şafak: Bugüne dek biseksüel olduğumu hiç söyleyemedim". Hürriyet. 15 Ekim 2017. http://www.hurriyet.com.tr/elif-safaktan-itiraf-biseksuelim-40610823. Erişim tarihi: 15 Ekim 2017. 
  11. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap Elif Şafak Resmi İnternet Sitesi
  12. ^ "2012 Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü". Türkiye Yayıncılar Birliği web sitesi. 8 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160308194306/http://turkyaybir.org.tr/haberler/2012-dusunce-ve-ifade-ozgurlugu-odulu/303. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]