Suna Kan

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Suna Kan, (d. 1936, Adana), Türk keman virtüözü.

"Harika Çocuk" olarak yeteneği küçük yaşta tespit edilen sanatçı; Türkiye'nin en iyi keman virtüözlerinden birisi olarak tanındı; uzun yıllar Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nda solist ve başkemancı olarak görev yaptı. 1971'den bu yana "devlet sanatçısı" unvanını taşır.


Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1936 yılında, Adana’da dünyaya geldi. Babası, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Viyola sanatçısı Nuri Kan’dır. Beş yaşında iken babasından keman öğrenmeye başladı; daha sonra aile dostları Hulusi Karsel’den keman dersleri aldı [1]. Ankara Devlet Konservatuvarı sınavlarını kazandı ve bu okulda Avusturyalı eğitimci Walter Gerhardt ile başladığı temel keman öğrenimini İzzet Nezih Albayrak ve Gilbert Back ile sürdürdü.

İlk resitalini 18 Nisan 1946 yılında Ankara Devlet Konservatuarı’nın konser salonunda verdi. Mozart’ın 5. Keman Konçertosunu seslendirdiği bu resital nedeniyle “Harika Çocuk” olarak anıldı ve eğitimine Avrupa’da devam etmesi gerekliliği gündeme geldi. 1948’de isme-özel olarak çıkarılan “İdil Biret ve Suna Kan’ın yabancı memleketlere müzik tahsiline gönderilmesine dair kanun” (Harika Çocuk Yasası) ile yurtdışında öğrenim görmek için devlet bursu alma imkanı doğdu. Yasanın çıkmasından bir süre sonra ailesiyle birlikte önce Roma’ya gitti; birlikte çalışacağı eğitimcinin hayatını kaybettiğini öğrenince Paris Konservatuarı’na gönderildi[1]. Paris’te Gabriel Bouillon ile çalışan Suna Kan, 1952 yılında konservatuarı birincilikle bitirdi.

Kemancı, okulu bitirdikten sonra da Gabriel Bouillon ile repertuvar çalışmalarına devam etti ve uluslararası yarışmalara katıldı. Cenevre Yarışması birincilik madalyasını (1954), Viotti Yarışması birincilik ödülünü (1955) , Münih Yarışması İkincilik ödülünü (1956), Long-Thibaud Yarışması Paris Kenti ödülünü (1957) kazandı.

1957’de yurda döndü ve Cumhurbaşknalığı Senfoni Orkestrası solist sanatçılığına atandı. 1960 yılında müzisyen ve müzik eleştirmeni Faruk Güvenç ile evlendi [2]. Bu evlilik Faruk Güvenç’in 1982’de ölümüne kadar sürdü.

1960 yılında Türkiye'nin ilk konser piyanisti Ferhunde Erkin'le kurduğu keman-piyano ikilisi ile yurdun pek çok yerinde oda müziği konserleri ve resitaller verdi. İkili yurt dışında da çeşitli merkezlerde resitaller verdi. Daha sonra Almanya'da öğrenimini tamamlamış Gülay Uğurata ile bir ikili oluşturdu. Tam 29 yıl birlikte çaldılar.

Suna Kan, 1970'li yılların başında orkestra şefi Gürer Aykal ve eşi Faruk Güvenç ile Ankara Oda Orkestrası'nın kuruluşunda yer aldı. Orkestra, yurt dışında yüzün üzerinde konser verdi; çeşitli plaklar yaptı. Sanatçı, 1977-1986 arasında Ankara Oda başkemancı ve solist sanatçı olarak yer aldı.

Geniş bir repertuarı olan ünlü kemancı, Türk bestecilerini keman için ürettikleri repertuarın önde gelen sanatçılarından birisidir. Necil Kazım Akses'in Keman Konçertosu'nun ilk çalınışını gerçekleştirdi; sık sık yorumladığı Ulvi Cemal Erkin'in Keman Konçertosu'nun en iyi yorumcularından biri oldu; Ahmet Adnan Saygun'un Keman Konçertosu'nu icra etti. Türk sanatına katkı ve hizmetlerinden ötürü 1971'de Devlet Sanatçısı unvanına layık görüldü.Türkiye'nin ilk kültür bakanı olan Talat Halit Salman'ın Cumhurbaşkanlığı Konser Salonun da düzenlemek istediği Itri konserine şiddetle karşı çıkmış,hatta Başbakan Nihat Erim'e mektup göndererek 'alaturka müzik o salonda icra edilirse devlet sanatçısı ünvanımı geri iade ederim' demiştir.Talat Halit Salman'ın bütün uzlaşmacı çabalarını geri çevirerek Itri konserinin iptal edilmesine neden olmuş,bu olay sonucun da Talat Halit Salman Kültür Bakanlığı görevinden istifa etmiştir.

1988 yılında diplomat Halit Güvener ile evlendi ve sefire olarak Macaristan’da bulundu.

Sanatçı, 1996 yılında Sevda - Cenap And Müzik Vakfı Onur Altın Madalyası ile ödüllendirildi. 1997 yılında Müşerref Hekimoğlu'nun yazdığı "Suna Kan: Öz Şarkısını Duyuran Keman" adlı kitap Sevda - Cenap And Müzik Vakfı tarafından yayınlandı.

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Cenevre Yarışması (1954)
  • Viotti Yarışması (1955)
  • Münih Yarışması (1959)
  • Long-Thibaud Yarışması (1957) - "Paris Kenti Ödülü"
  • Vitring yarışması(1958)
  • Kulitibang yarışması(1965)
  • Temtobant yarışması(1956)

Beraber Çalıştığı Orkestralar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Londra Senfoni
  • Los Angeles Filarmoni
  • Bamberg Senfoni
  • Moskova Senfoni
  • Fransa Ulusal Radyo Senfoni

Beraber Konser Verdiği Ünlü Şefler ve Solistler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Istvan Kertesz (Şef)
  • Walter Susskind (Şef)
  • Zubin Mehta (Şef)
  • Hans Rosbaud (Şef)
  • Louis Fremaux (Şef)
  • Gotthold Lessing (Şef)
  • Michel Plasson (Şef)
  • Yehudi Menuhin (Solist)
  • Igor Bezrodni (Solist)
  • Pierre Fournier (Solist)
  • Andre Navarra (Solist)
  • Frederick Riddle (Solist)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]