Devlet Sanatçısı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Devlet Sanatçısı, sanata olan katkıları ve yaptıkları hizmetler sonucunda bazı sanatçılara Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından verilen unvandır.

Türk müziği
Surname 17b.jpg
Klasik Türk müziği Fantezi müzik
Klasik Batı müziği Opera
Operet Türk halk müziği
Rebetiko Protest müzik
Köçekçe Arabesk müzik
Arabesk-pop Arabesk-rock
Technobesk Mehter
Güreş müziği Tasavvuf müziği
İlahi Film müziği
Jingle Kabare
Müzikal Varyete
Popüler Türk müziği kronolojisi Türkçe pop
Kanto Blues
Caz Bebop
Caz Rock Swing
Elektronik müzik Alternatif dans
Ambient müzik Breakbeat
Dans-pop Disko
Drum and Bass Dubstep
Elektro Ethereal
Garage müzik House müzik
New Age müzik Rave
Synth-Pop Tekno müzik
Trance müzik Vokal trance
Trip hop Hip hop
Rap Freestyle rap
Melankolik rap Rapcore
Latin müziği Tango
Reggae Dancehall
Roots reggae Ska
Dub Rock müzik
Alternatif rock Anadolu rock
Bağımsız rock Blues rock
Çello rock Deneysel rock
Elektronik rock Endüstriyel rock
Folk rock Glam rock
Gotik rock Hard rock
Latin rock New Wave
Pop rock Post-rock
Progresif rock Punk rock
Rock and Roll Rockabilly
Saykodelik rock Senfonik rock
Soft rock Heavy metal
Rhythm and Blues Funk
New jack swing Soul
Müzik türleri
Klasik müzik, Halk müziği, Popüler müzik, Dinî müzik, Askeri müzik, Çocuk müziği, Film müziği, Müzikaller
Yöresel halk müziği tarzları
Akdeniz müziği, Doğu Anadolu müziği, Ege müziği, Güneydoğu Anadolu müziği, İç Anadolu müziği, Karadeniz müziği, Marmara müziği, Trakya müziği
Müzik festivalleri
Adapazarı Rock Festivali, Akbank Caz Festivali, Alanya Uluslararası Turizm ve Sanat Şenliği, Ankara Uluslararası Müzik Festivali, Anki Rock Festivali, Antalya Uluslararası Koro Festivali, Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali, Barışarock, Beypazarı Festivali, Bilkent Uluslararası Anadolu Müzik Festivali, Bursa Rock Festivali, Çeşme Deniz Şenlikleri ve Uluslararası Şarkı Yarışması, Fine Arts Festivali, Freshtival, Gümüşlük Uluslararası Klasik Müzik Festivali, H2000, İstanbul Caz Festivali, İstanbul Rock Festivali, İstanbul Rock Republic Festivali, İzmir Avrupa Caz Festivali, Konya Uluslararası Mistik Müzik Festivali, Kuzey Kıbrıs Müzik Festivali, Pir Sultan Abdal Şenlikleri, Radar Live, Rock-A, Rockİstanbul, Rock'n Coke, Rock The Nations Festivali, Rock Station Festivali, Sarı Yazma Festivali, Sokakta Şenlik, Sonisphere Festivali, Şanlıurfa Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali, Uluslararası Arhavi Kültür ve Sanat Festivali, Uluslararası Bursa Festivali, Uluslararası Eskişehir Festivali, Uluslararası Foça Festivali, Uluslararası İstanbul Müzik Festivali, Uluslararası Mersin Müzik Festivali, Unirock Open Air Festival, Ünye Uluslararası Kültür Sanat ve Turizm Festivali, Zephyr Rock Festivali, Zeytinli Rock Festivali
Müzik dergileri
Gıdayı Ruh (23 Eylül 1896), Âlem-i Musiki, Billboard Türkiye, Bir+Bir, Musiki Mecmuası, Pure Electronic Mag (e-dergi), Roll, Rolling Stone (Türkiye)
Müzik televizyonları
Best TV, Buket TV, Dream TV, Dream Türk, Eko Tv, Gala TV, Genç TV, Kadırga TV, Karadeniz TV, Kiss TV, Kral TV, Kral İlaç Gibi TV, Kral Pop TV, Marmara TV, Mavi Karadeniz TV, MMC TV, National Geographic Music, Number One TV, Number One Türk TV, Özlem TV, Powertürk TV, Tatlıses TV, TMB TV, TRT 4, TRT Müzik, TürkÇ TV, Viva TV, Yol TV
Müzik listeleri
Kral Pop Avrupa TV Top 20, Kral Pop TV Top 20, Kral TV Top 10, Powertürk Pop 40, Türkçe Top 20, Türkçe Rock Top 20, Türkiye Top 20
Müzik ödülleri
Akdeniz Akdeniz Şarkı Yarışması, Altın Beste Şarkı Yarışması, Altın Kelebek Ödülleri, Altın Mikrofon, Altın Ses Yarışması, Amatör Topluluklar Yarışması, Bir Şarkısın Sen, Boğaziçi Müzik Festivali, Cahit Koparal Flüt Yarışması, Güneş Gazetesi Müzik Yarışması, International Star, Kemal Sunal Kültür ve Sanat Ödülü, Kral TV Video Müzik Ödülleri, Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması, Leyla Gencer Şan Yarışması, MGD Altın Objektif Ödülleri, Milliyet Gazetesi Yılın En Sevilen 10 Şarkısı, Milliyet Türkiye Liselerarası Müzik ve Halk Oyunları Yarışması, MTV Avrupa Müzik Ödülleri, MÜ-YAP Müzik Ödülleri, Pop Show, Popstar Alaturka, Popstar Türkiye, Powertürk Müzik Ödülleri, Siemens Opera Yarışması, Topkapı Müzik Festivali, Toplu İğne Yarışması, Türkstar, Ulusal Genç Solistler Yarışması
Türkiye'nin ulusal marşı
"İstiklal Marşı"
Türk marşları
"1 Mayıs Marşı", "Ankara Marşı", "Biz Atatürk Gençleriyiz", "Ellinci Yıl Marşı", "Gelibolu Marşı", "Gençlik Marşı", "Harbiye Marşı", "Hoş Gelişler Ola", "İleri Marşı", "İzmir Marşı", "Onuncu Yıl Marşı", "Osmanlı Marşları", "Plevne Marşı"
Türk müziğiyle ilgili müzikler
Abhaz müziği, Acem müziği, Arap müziği, Arnavut müziği, Azeri müziği, Bizans müziği, Boşnak müziği, Bulgar müziği, Çeçen müziği, Çerkez müziği, Ermeni müziği, Gürcü müziği, Hırvat müziği, İnguş müziği, Kürt müziği, Laz müziği, Levanten müziği, Macar müziği, Makedon müziği, Oset müziği, Pomak müziği, Roman müziği, Rumen müziği, Sırp müziği, Sloven müziği, Süryani müziği, Yahudi müziği, Yunan müziği, Zaza müziği

Devlet Sanatçısının hakları[değiştir | kaynağı değiştir]

1971'den bu yana Kültür Bakanlığı'nın tavsiyesi, Cumhurbaşkanlığı'nın onayı ile Türkiye'yi dışarıda temsil eden kişilere devlet sanatçılığı unvanı veriliyor. Bu unvan ile maaşa bağlanan sanatçılar, 65 yaşında emekli olma hakkı kazanıyor. Sanatçılara yurtdışı seyahatlerinde birtakım ayrıcalıklar sağlanıyor. Ayrıca Devlet Sanatçıları VIP salonlarını kullanabiliyor; devlet törenlerinde de protokolde ağırlanıyor.

Tartışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Devlet sanatçılığı unvanını ilk alan isim Adnan Saygun oldu. Ancak, bu unvanın Saygun’a verilip Cemal Reşit Rey’e verilmemesi, kamuoyunda bir hayli tartışılmıştı. Cemal Reşit Rey, bu tartışmalardan çok sonra 1981’de bu onura layık görülmüştü.

1991 yılında oldukça fazla sanatçıya bu unvan verildiktan sonra 1998 yılında Kültür Bakanlığı ilk olarak Tekin Akmansoy, Mehveş Emeç, Rengim Gökmen ve Şefika Kutluer’e devlet sanatçısı unvanını verdi. Ancak daha sonra, bu isimlere 85 kişi daha ilave edildi.

Bu kadar çok isme bu unvanın verilmesi, o günlerde kamuoyunda uzun süre tartışıldı. Aralarında Sezen Aksu, Selim İleri, Fikret Otyam, Nilüfer, Neşet Ertaş, Gazanfer Özcan ve Müşfik Kenter gibi isimlerin de olduğu bazı sanatçılar, bu unvanı reddetti.[1]

Bu unvanın verilmediği ressam Mehmet Güleryüz, devlet sanatçılığının iptali için mahkemeye başvurdu. Mahkeme, "Devlet Sanatçısı Olacak ve Bu Haktan Yararlanacaklar ile Bunların Nitelikleri ve Seçilmeleri Hakkında Yönetmelik"e dayanarak 89 sanatçıya verilen unvanı Ekim 1999'da oybirliğiyle iptal etti.[2][3]

Bu kavramı eleştiren bir diğer sanatçı ise fotoğrafçı Ara Güler oldu. Güler verdiği ropörtajda Devlet sanatçılığı kavramını eleştirerek "Ancak komünist ülkelerde devletin sanatçısı olur. Oralarda göğüsleri madalyadan geçilmeyen bir sürü adam görürsünüz sokaklarda" şeklinde açıklama yaptı.[4]

Devlet Sanatçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

1971 Yılında Seçilen Devlet Sanatçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

15 Mart 1971 tarih ve 13779 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik çerçevesinde Devlet Sanatçısı unvanı verilen sanatçılar:[5]

1981 Yılında Seçilen Devlet Sanatçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

23 Haziran 1981 Tarih ve 17379 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik çerçevesinde seçilen devlet sanatçıları:[6]

1987 Yılında Seçilen Devlet Sanatçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Şubat 1987 Tarih ve 19359 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik çerçevesinde Devlet Sanatçısı unvanı verilen sanatçılar:[7]

1988 Yılında Seçilen Devlet Sanatçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Şubat 1987 Tarih ve 19359 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik çerçevesinde Devlet Sanatçısı unvanı verilen sanatçılar:[8]

1991 Yılında Seçilen Devlet Sanatçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

22 Ağustos 1991 Tarih ve 20968 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yönetmelik Çerçevesinde seçilen devlet sanatçıları:[9]

1998 Yılında Seçilen Devlet Sanatçıları[değiştir | kaynağı değiştir]

22 Ağustos 1991 Tarih ve 20968 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik çerçevesinde seçilen devlet sanatçıları:[10]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]