Arnavutlar

Daha fazla bilgi için Vikipedi'nin kardeş projelerinde ara
	bu maddeyi Vikisözlükte ara
	bu maddeyi Vikikitap'ta ara
	bu maddeyi Vikisöz'de ara
	bu maddeyi Vikikaynak'ta ara
	bu maddeyi Commons'da ara
	bu maddeyi Vikihaber'de ara
	bu maddeyi Vikiversity'de ara

Arnavutlar; Shqiptarë
	; İskender Bey • Tepedelenli Ali Paşa; Kavalalı Mehmet Ali Paşa • Lekë Dukagjini
Toplam Nüfus
	Yaklaşık 8 milyon
Önemli Bölgeler
Dil(ler)
	Arnavutça
Din(ler)
	İslam (Sünni ve Bektaşi),; Hıristiyan (Ortodoks ve Katolik).

Vikipedi, özgür ansiklopedi

(Arnavut sayfasından yönlendirildi)

Git ve: kullan, ara

Arnavutlar, (Arnavutça Shqiptaret), bugün Adriyatik kıyısı ile Balkanların diğer bölgelerinde yaşayan Avrupa’nın en eski halkına^{[kaynak belirtilmeli]} verilen isim.

[değiştir] Kökenleri

Arnavutlar Avrupa’nın en eski otokton halkı olan antik İlliryalıların ve Pelasgların torunlarıdır. Avrupa’da binlerce yıldır var oldukları düşünülmektedir. Arnavutların dedeleri olan İlliryalılar denizci bir milletti ve kendilerine özgü yaptıkları seri gemilerle Akdeniz ve Karadeniz’de denizaşırı ticari faaliyetler, zaman zaman da korsanlık yapmışlardır.

[değiştir] Arnavut kelimesinin kökeni ve anlamı

Antik İlliryalılar arasında Arber/Arben isimli bir kabile bulunuyordu. Anlam olarak Eski Arnavutça’da “ar”: iş, tarla; “ben”: yapan, eden anlamındadır. Buna göre “arben”, “iş yapan” demektir. Başlangıçta Arnavutların ataları olan Antik İliryalıların bir kabilesi olan Arben, zamanla tüm Arnavutların ismi haline gelmiştir.

Romalılar Arben kelimesini Arvanit olarak kendi dillerine adapte ettiler^{[kaynak belirtilmeli]}. Türkler ise “Arvanit” kelimesini “Arnavut” olarak telaffuz ettiler ve bu telaffuz günümüze kadar ulaştı^{[kaynak belirtilmeli]}.

Doğu ve batı dillerinde de Arnavut kelimesi genellikle “Alban” ve bunun türevleri şeklinde geçer. Arnavutluk Cumhuriyetindeki Arnavutlar Arnavut kelimesin bilmezler, kendilerine “Shqiptar” derler. Shqiptar Arnavutçada "Kartalın oğlu" anlamına gelir.^[22] Arnavut kelimesinin Arnavutların yoğun yaşadığı ülkelerin dillerine göre kullanımı şöyledir:

Arnavutluk: Shqiptar
Kosova: Shqiptar
Makedonya: Shqiptar
Sırbistan: Shqiptar
Bosna-Hersek: Shqiptar
Karadağ: Shqiptar
Hırvatistan: Shqiptar
Yunanistan: Arvanit/Arvanides
Türkiye: Arnavut
İtalya: Arberesh

[değiştir] Arnavut dili

Arnavut dili Arnavutçadır ve Hint-Avrupa dil ailesinden Avrupa koluna mensuptur. Ancak bu dil ailesi içinde kendinden başka dalı olmayan tek dildir. Arnavutça köken olarak antik Pelasg dilinden gelmektedir. Arnavutça Toska Şivesi ve Gega Şivesi olmak üzere iki büyük şiveye ayrılır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Arapça, Farsça ve Türkçede bulunan bazı kelimeler Arnavutçaya yerleşmiştir ancak Enver Hoca (Arnavutça: Enver Hoxha) döneminde öz Arnavutça politikası doğrultusunda sözkonusu yabancı kelimeler Arnavutçadan çıkarılmıştır.

[değiştir] Arnavut kültürü

Genel anlamıyla Arnavutlar ataerkil ve tutucu bir milletir. Arnavut kültüründe kıdem ve saygı esastır. Bu nedenle yaşlılara büyük bir saygı vardır. Sülaledeki ya da ailedeki en yaşlı insan reis olarak kabul edilir ve sözlerinden dışarı çıkılmaz.. Doğum, evlenme gibi önemli günlerde yapılan törenlerde sıkı bir disiplin ve seremoni dikkat çeker.

[değiştir] Arnavutların dünyadaki dağılımları

[değiştir] Avrupa

Avrupa’da 6 milyondan fazla Arnavut bulunmaktadır. Arnavutların Avrupa’da bulunduğu ülkeler Arnavutluk, Kosova, Karadağ, Makedonya, Yunanistan, Bosna-Hersek, Hırvatistan, Sırbistan, Slovenya, Romanya, Birleşik Krallık, Almanya, İsviçre, İsveç, Avusturya, Fransa ve Türkiye’dir.

[değiştir] Türkiye

Türkiye'de kaç Arnavut olduğu konusunda kesin bilgi yoktur, ama gayri resmi olarak bu sayının 3-6 milyon civarında olduğunu tahmin edilmektedir.^[23] Ancak bu nüfusun ne kadarının Arnavut kimliğini benimsediği belirsizdir. Ethnologue web sitesi, 1965 sayımına göre Türkiye'deki Arnavutların sayısını 65.000 olarak belirtmektedir.^[24] . Arnavutların çeşitli tarihlerde Türkiyeye büyük göçleri olmuştur.Bunlar genele balkanlardaki karışıklıklar zamanında olmuştur. 1877-78 yılında meydana gelen osmanlı-rus savaşında yada daha önceden göçler olduğu bildirilmekteysede herhangi bir tarihi kaynak bulunmamaktadır.Bilinen en büyük göçün 1912 osmanlı balkan harbiden sonra olduğu tarihi kaynaklarda belirtilmektedir^[25].Osmanlının bu savaşta yenilmesinden sonra sırpların kontolüne geçen kosovadan büyük bir göç yaşanmıştır.Daha sonraki ikinci büyük göç 1924 yılında Türkiye-Yunanistan Nüfus Mübadelesi kapsamında Türkiye'ye Güney Epir'den ve Ege Makedonyası'ndan gönderilen Arnavutlar'dan oluşmaktadır,Balkanlardaki karışıklıklar ve yugoslavyanın özellikle müslüman topluluklara uyguladığı baskılar devam ettiği için II. Dünya Savaşı sonrası Yugoslavya'dan (bugünkü Kosova ve Kuzey Batı Makedonya) göçler devam etmiştir. 1945'ten günümüze kadar hala artan ve azalan oranlarda göçler yaşanmaktadır.

Türkiye'deki Arnavutlar'ın çok büyük bir kısmı Sünni-Hanefi mezhebindendir çok az bir kısmı da Bektaşi inancına sahiptir.

[değiştir] Mısır

Mısır’da Kavalalı Mehmet Ali Paşanın iktidarı döneminden kalma Arnavutlar da vardır.

[değiştir] Arnavutların Göçlerinin Sebepleri

İlk büyük göç osmanlının balkanlara hakim olmasıyla hrıstiyan arnavutların italyadaki adıyla arbereşlerin(Arnavutça:Arberesh) italyaya ve ukraynaya yapılan göçleridir. Bu göçlerin sebebi müslüman bir devletin hakimiyeti altında yaşamak istememelerinden kaynaklanmaktadır. Daha sonraki göçlerin esas sebebi balkan savaşlarında osmanlının balkanlardan çekilmesi ve müslüman toplulukların savunmasız kalmasıyla sırpların,bulgarların,yunanlıların daha fazla toprak kazanmak için arnavutların tarihi sınırları içinde kabul ettikleri yoğun yaşadıkları yerler olan kosova, makedonya, karadağ ve çamerya bölgelerini ele geçirmeleri ve buralarda yaşayan halkın zor kullanarak şiddet, zulümle ve baskıyla yerlerinden zorla göç ettirilmeleri sonucunda olmuştur. Özellikle balkan harbinden sonra arnavutların yoğun yaşadığı yer olan Toplica şehrinde sırplar tarafından büyük bir katliam yapılarak tamamı arnavut olan bir şehir etnik temizlik yapılarak bugün bir tek arnavut yaşamamaktadır. Daha sonraki ikinci büyük soykırım 1945'te yunanlılar tarafından çameryada uygulanmıştır. Tarihimizin yakın dönemlerindede bosna ve kosovada tekrar bu soykırım hareketlerinin gerek arnavutlara gerekse diğer müslüman topluluklara uygulandığını görmekteyiz

[değiştir] Ünlü Arnavutlar

[değiştir] Türkiye Arnavutları

[değiştir] Osmanlı Arnavutları

[değiştir] Arnavut asıllı Roma İmparatorları

[değiştir] Arnavut asıllı Mısır kralları

[değiştir] Dünya Arnavutları

[değiştir] Kaynakça

^ CIA - The World Factbook - Albania
^ Kosovo Government estimates 2005 - [1]
^ Serbian Government 2003 census - [2]
^ CIA - The World Factbook - Serbia
^ Ethnologue report for Turkey (Europe)
^ BBC News [3]
^ Republic of Macedonia 2002 census - [4]
^ CIA - The World Factbook - Macedonia
^ Migrants in Greece
^ Yugoslavian Federation 2003 census - [5]
^ |Italy: Foreigner Citizens -- 2006
^ United States 2000 census - [6]
^ statcan.ca
^ Hot tvingar kosovoalbaner att flytta
^ [7]
^ 2000'de birinci dil olarak 95.000 Arnavutça konuşanların sayısı: see Demographics of Switzerland
^ Federal Republic of Germany - [8]
^ w:en:Slovenia
^ Demographics of Croatia - 2001 census
^ [9]
^ Statistical Office of the Republic of Serbia, 2002 census of Serbia
^ 9 Mayıs 2009 tarihli Sırpça Vikipedi
^ [10]
^ [11]
^ http://www.kosovali.net/kosova_samsun.htm#3
^ ^a ^b Türkiye'de Yaşayan Etnik ve Dinsel Gruplar, İstanbul 2004, ISBN 9758565214

Etnik grup ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz..

[0] CIA - The World Factbook - Albania

[1] Kosovo Government estimates 2005 - [1]

[2] Serbian Government 2003 census - [2]

[3] CIA - The World Factbook - Serbia

[4] Ethnologue report for Turkey (Europe)

[5] BBC News [3]

[6] Republic of Macedonia 2002 census - [4]

[7] CIA - The World Factbook - Macedonia

[8] Migrants in Greece

[9] Yugoslavian Federation 2003 census - [5]

[10] |Italy: Foreigner Citizens -- 2006

[11] United States 2000 census - [6]

[12] statcan.ca

[13] Hot tvingar kosovoalbaner att flytta

[14] [7]

[15] 2000'de birinci dil olarak 95.000 Arnavutça konuşanların sayısı: see Demographics of Switzerland

[16] Federal Republic of Germany - [8]

[17] w:en:Slovenia

[18] Demographics of Croatia - 2001 census

[19] [9]

[20] Statistical Office of the Republic of Serbia, 2002 census of Serbia

[21] 9 Mayıs 2009 tarihli Sırpça Vikipedi

[22] [10]

[23] [11]

[24] ttp://www.kosovali.net/kosova_samsun.htm#3

[arn-az-25] Türkiye'de Yaşayan Etnik ve Dinsel Gruplar, İstanbul 2004, ISBN 9758565214

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]

[25]

[26]