Yıldıztepe, Zile

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40.190°′N, 35.888°′E

Yıldıztepe
—  Belde  —
Türkiye'de yeri
Türkiye'de yeri
Tokat İli Siyasi Haritası
Tokat İli Siyasi Haritası
Koordinatlar: 40°11′24″K 35°53′17″D / 40.190°N 35.888°E / 40.190; 35.888
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Karadeniz
İl Tokat
İlçe Zile
Rakım 771 m (2.530 ft)
Nüfus (2007)[1]
 - Toplam 1.758
Zaman dilimi DAZD (+2)
 - Yaz (YSU) DAYZD (+3)
İl alan kodu 356
İl plaka kodu 60
İnternet sitesi: www.yildiztepe.com

Yıldıztepe, Tokat'ın Zile ilçesine bağlı bir beldedir. Zile'nin 17 km güneyinde bulunan Yıldıztepe, il merkezine 84 km mesafededir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı arşiv kayıtlarına göre Yıldıztepe’nin bilinen tarihi 15. yüzyıla kadar dayanmaktadır. Yıldıztepe’nin bağlı olduğu Zile ilçesi ilk olarak Alparslan’ın komutanlarından Danişmend Ahmet Gazi tarafından 1073 yılında fethedilmiştir. Bu tarihten sonraki dönemlerde bu bölgede çeşitli göçebe Türkmenlerin varlığı bilinmektedir. İlk yerleşenlerin, Oğuzların Kınık ve Salur boylarına mensup olduğu belirtilmektedir. Nitekim Yusuf Halacağolu ve Faruk Sümer’in araştırmalarında, 15. yüzyılda Yeğin Müsliman’ı da içerisine alan Meşhedabad bölgesinde Oğuzların Üçoklar koluna bağlı göçer konar Salur, Kınık ve Kara Kınık topluluklarının bulunduğu belirtilmektedir. Köyün ilk adının Yeğin Müslüman olduğu; bu adın sonradan Yeni Müslüman'a ve tekrar Yeğin Müslüman'a dönüştüğü kaydedilmektedir. 15. ve 16. yüzyıllarda köyün bulunduğu bölge için Osmanlı tahrirlerinde Meşhedabad ve Yeni Müslüman gibi isimler kullanılmıştır.[1] 1482, 1520, 1530 ve 1574 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde köyün nahiye merkezi olduğu görülmektedir. 1530 dönemi kayıtlarında 7 köy 3 mezraa ve 1 zaviyenin bulunduğu, 232 hane nüfusa sahip küçük bir alan olduğu görülmektedir. O dönemin kayıtlarında Nahiye-i Yeni Müslüman kapsamındaki yerleşim yerleri, Nefs-i Yeni Müslüman, Niyābet-i karye-i mezbūre, Mezra'a-i Hisarcık tābi'-i m, Karye-i Hasan tābi'-i Yeni Müslüman, Mezra'a-i Çakır Köy tābi'-i m, Mezra'a-i Arslan Dānişmend, Karye-i Kızılca İn tābi'-i m, Karye-i Öyük tābi'-i mezbūr, Karye-i Erenbadı tābi'-i mezbūr, Zāviye-i Şeyh Dede, Karye-i Çeltek, Karye-i Bayat Kayı'dır.[2] 16. yüzyılda Yeğin Müslüman’a bağlı köyler Belkayı, Çeltik, Öyük, Kızılcain, Erenbadi, Gederük ve Silisözü’dür.

1800'lü yıllarda Osmanlı Devleti zamanında Yeğin Müslüman'a uğrayan İngiliz misyoner Henry John Van Lennep, "Travels in Little-Known Parts of Asia Minor" adlı kitabında "Türk erenlerinin ruhları" başlığı altında köyde yaşadığı bir olayla ilgili bilgi vermekte ve köyün adından Yeghin Musulman (Yeğin Müslüman) olarak bahsetmektedir.[3] O dönemde köyün adının halk ağzında Yeğin Müslüman olduğu görülmektedir.

Köyün ilk adı olduğu düşünülen Yeğin Müslüman ile ilgili rivayet şöyledir. Bölgeye ilk yerleşen Türkmen oymağı, sonradan köyün yakınlarına çadır kuran Türkleri sayıca çok olmaları nedeniyle "Yeğin Müslüman" olarak adlandırmışlardır. Buradaki yeğin kelimesi köy ağzında "sayıca çok" anlamına gelmektedir. Yeğin Müslüman isminin zamanla veya Osmanlı kayıtlarında Yeni Müslüman'a dönüştüğü düşünülmektedir. Ancak köyün Yeni Müslüman ismiyle ilgili de bir rivayet mevcuttur. Buna göre, bir Müslüman Türkmen oymağı köyün şuan bulunduğu yere sonradan gelip çadır kurmuştur. Bölgeye daha önceden yerleşen Türkmenler o sırada yaptıkları düğünlerine "Yeni gelen Müslümanları da çağıralım" demeleri üzerine bu yeni gelenlere "Yeni Müslüman" denilmiştir. Zamanla yerleşik hayata geçmişler ve köyün ismi de Yeni Müslüman olarak kalmıştır.

Köyün, bulunduğu ovanın merkezinde olması ve verimli arazilere sahip olması, zamanla çevre köylerden ve dışarıdan göç almasına neden olmuştur. Bölgeye sonradan gelen toplulukların da zamanla buraya yerleştiği ve köy halkıyla kaynaştığı bilinmektedir. Eskiden beri köy halkı, Türk kültürünün bir parçası olan konar göçer yaşam tarzının izi yayla kültürünü hala taşımaktadır. Hayvancılıkla uğraşan aileler, hayvanlarıyla birlikte yazın Samanlı isimli yaylalarına çıkmakta ve kışın kasaba merkezine inmektedirler.

Nahiye merkezi olan Boztepe, 1972 yılında kasabaya dönüştürülmüştür. Belediye kurulunca nahiye merkezinin ismi Yıldıztepe olarak değiştirilmiştir. Köyün adı sırasıyla Yeğin Müslüman, Yeni Müslüman, Yeğin Müslüman, Boztepe ve Yıldıztepe şeklinde zamanla değişime uğramıştır.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıldıztepe'de ilkokul ve ortaokul bulunmaktadır. Çevre köylerden kasabaya taşımalı eğitim yapılmaktadır.

Ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

İlçe merkezine 17 km uzaklıkta bulunan Yıldıztepe'nin ulaşım sorunu yoktur. Zile-Yıldıztepe arası ulaşım, belediye otobüsü ve özel minibüsler ile sağlanmaktadır.

Kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Kültürel faaliyet olarak Samanlı yaylasında her yıl yayla şenlikleri düzenlenmektedir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Tokat il merkezine 84 km, Zile ilçesine 17 km uzaklıktadır. Herhangi bir felakete uğramayan Yıldıztepe'nin güneyinde yer alan Deveci Dağlarında Samanlı adında mezrası vardır. Yıldıztepe yer yüzü şekiller bakımında sadelik arz eder. Ancak güneyinde, doğu ve batı doğrultusunda uzanan yaklaşık 2000 metre yüksekliğinde Deveci Dağları yer almaktadır. Ova üzerinde yer alan Yıldıztepe'nin rakımı 771 metredir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

2007 yılında yapılan adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre nüfusu 1758'dir. Köy halkı genellikle Zile, Turhal, Tokat başta olmak üzere İstanbul, Ankara ve Samsun gibi şehir merkezlerine göçmüştür. İstanbul ve Ankara'da Yıldıztepeliler Derneği adı altında faaliyet gösteren dernekleri bulunmaktadır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ H.982 (M.1574/1575) tarihli ve TKG.KK.TTd.178 Numaralı, Defter-i Mufassal-ı Livā-i Sivas
  2. ^ 387 NUMARALI MUHÂSEBE-İ VİLÂYET-İ KARAMAN VE RÛM DEFTERİ (937/1530), Devlet Arşivleri, Sayfa XIII, 2, http://www.devletarsivleri.gov.tr/Handlers/hhFile.ashx?Id=b3bd86b7-82aa-4ccf-acd3-eafe64536513 Sivas-Tokat livası: (430-522 sayfalar arası, Sivas'da Rum beylerbeyi otururdu), Tokat kazasına baglı Cincife, Venk, Komenat, Kafirni, Kilmigad, Tozanlu, Yıldız ve Kaz-abad nahiyeleri, Zile kazasına baglı Halkahas, Yeni-müslüman, Meshed-abad, Acacı ve Özi-kavagı, Kus-tas nam-ı diger Üç-tas, Kara-hisar-ı Behramsah, Kızıl-künbed ve Hüseyin-abad nahiyeleri, Turhal kazasına baglı Mecid-özü nahiyesi, Artuk-abad kazası, Etrak-i Yörükan-ı Büzürk kadılıgı ve Sivas kazasına baglı Çirkün ve Havik nahiyelerinden mütesekkildir.
  3. ^ Henry J. Van Lennep, D.D.,Travels in Little-Known Parts of Asia Minor, London, s.88-90