Tortumkale, Tortum

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Koordinatlar: 40°20′33″K 41°28′23″D / 40.3425°K 41.47306°D / 40.3425; 41.47306

Tortumkale
—  Mahalle  —
Erzurum'un konumu
Erzurum'un konumu
Tortumkale'nın Erzurum'da bulunduğu yer
Tortumkale
Tortumkale

Tortumkale'nin Erzurum'daki konumu

Koordinatlar: 40°20′33″K 41°28′23″D / 40.3425°K 41.47306°D / 40.3425; 41.47306
Ülke  Türkiye
İl Erzurum ili
İlçe Tortum
Coğrafi bölge Karadeniz Bölgesi
Rakım 1.500 m (4.921 ft)
Nüfus (2012)[1]
 - Toplam 820
Zaman dilimi DAZD (+2)
Posta kodu 25430
Alan kodu 0442
Plaka kodu 25
İnternet sitesi: [1]


Tortumkale, Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Yerleşimin kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Yerleşime bakan tepelik alanda inşa tarihi kesin olarak bilinmeyen kale kalıntıları bulunmaktadır. Evliya Çelebi' nin seyahatnamesinde bu kalenin Memaroz/Mamrel olarak adladırılan Gürcü hükümdarı tarafından inşa edildiği söylenmektedir[2]. Malazgirt Meydan Muharebesi sonrasında Saltuklular tarafından ele geçirilen kale, 1202 yılına kadar bu beyliğin hakimiyetinde kaldı. 13. yüzyılda Gürcistan Krallığı'na bağlı Atabegler'in egemenliğinde görülen kale 1282 yılında Anadolu Selçuklu Devleti nin topraklarına katıldı. İleriki yıllarda Karakoyunlular ile Akkoyunlular'ın çekişmesine sahne oldu[3]. 1402 yılında kale Timur tarafından ele geçirildi[4]. 1538 yılında Osmanlılar tarafından ele geçirilen kale daha sonra yeniden Atabegler'in denetimine girdi. 1541 yılında İmereti Krallığı'nın Atabeg topraklarını ele geçirmesiyle kale de bu krallığın hakimiyetine girdi. Vezir Ahmed Paşa komutasındaki Gürcistan seferi sırasında 9 Eylül 1549'da kuşatılan kale, savunucularının 13 Eylül'de teslim olmasıyla kesin olarak Osmanlı topraklarına katıldı[5]. Osmanlı hakimiyetine girmesiyle Tortum sancağı oluşturuldu ve Tortumkale yerleşimi de bir süre bu sancağın merkezi konumunda bulundu. Daha sonra bazen kaza bazen de nahiye olarak görülen Tortum'un bir köyü olarak kayıtlarda yer aldı.[6].

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Erzurum iline 68 km, Tortum ilçesine 16 km uzaklıktadır. Yerleşik iki dağ arasındaki dar bir vadide, Tortumkale çayının iki yakasında kuruludur.

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahallenin iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre mahalle nüfus verileri
2007
2000 332
1990 465

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahallenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Altyapı bilgileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahallede, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Mahallenin içme suyu şebekesi ve kanalizasyon şebekesi mevcuttur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Mahalleye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup mahallede elektrik sabit telefon ve cep telefonu şebekesi vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Tortumkale Köyü". YerelNet.org.tr. 18 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2017.  Bilinmeyen parametre |= görmezden gelindi (yardım)
  2. ^ Gürcistan Dostluk Derneği
  3. ^ Solmaz, G., Orta Çağda Erzurum Kalesi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı: 12, Erzurum 1999. URL:http://www.turkiyatjournal.com/Makaleler/1247141702_20.pdf. Erişim: 2017-01-18
  4. ^ Solmaz, G., Penek/Bana Kalesi. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi Prof. Dr. M. Fahrettin Kırzıoğlu Özel Sayısı, Sayı: 28, Erzurum 2005. URL:http://www.turkiyatjournal.com/Makaleler/53746707_16.%20PENEK-BANA%20KALES%C4%B0.pdf. Erişim: 2017-01-18
  5. ^ Geçmişten Geleceğe Yusufeli Sempozyumu Bildirileri. İstanbul: Yusufeli Belediyesi Yayınları. 2010. s. 49. ISBN 978-605-88588-0-0. 
  6. ^ Özger, Y., 19. Yüzyılda Tortum'un Nüfus Durumu. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Ciltː8, Sayı: 2, Erzurum 2010. URL:http://e-dergi.atauni.edu.tr/ataunisosbil/article/viewFile/1020000357/1020000351. Erişim: 2017-01-18