Serdarlı, Tortum

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Koordinatlar: 40°28′0″K 41°18′0″D / 40.466667°K 41.3°D / 40.466667; 41.3

Serdarlı
—  Mahalle  —
Serdarlı-Ödik center.jpg
Serdarlıödik.jpg
Serdarlı'nın Turkey'da bulunduğu yer
Serdarlı
Serdarlı

Serdarlı'nın Türkiye'deki konumu

Koordinatlar: 40°28′K 41°18′D / 40.46667°K 41.3°D / 40.46667; 41.3
Ülke Türkiye Türkiye
Zaman dilimi UDAZD (UTC+03:00)
İl alan kodu
İl plaka kodu
İnternet sitesi:

Serdarlı, Erzurum' ili'nin Tortum ilçesine bağlı bir mahalledir.

Coğrafya[değiştir | kaynağı değiştir]

Tortum ilçe merkezinin kuzey batısında Doğu Karadeniz bölgesinde yer alan beldenin, İlçeye uzaklığı 55 km, Erzurum şehir merkezine uzaklığı ise 103 km' dir. Mescit dağı eteklerinde kurulu olan belde,dağlar arasında ödük deresi ve vadisi boyunca yerleşiktir. Karadeniz Bölgesi içerisinde olması hasebiyle dağınık bir yerleşim burada da görülür. Yalnız burada dağınık olan evler değil üç veya dört haneden oluşan mahallelerdir.Belde merkezinin rakımı ortalama (1.685 m' dir.Belde sınırları boyunca Ödük vadisi nin akarsu yatağı, yükseltilere bağlı olarak (1.420 m ,1.540 m ve 1.650 m) arasında değişkenlik gösteren rakıma sahiptir.Ödük vadisi genel olarak Türkiye'de Karadeniz iklimi altındadır.Bahar ve Sonbahar oldukça bol yağışlı geçer Yaz mevsimide çoğunlukla yağışlıdır,Kış mevsiminde ise bol kar yağar fakat don şeklinde soğuk yoktur.Vadinin yüksek kesimlerinde karasal iklimde görülür.

Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

"Ödik" Ermenice "hodig" , "otlak" anlamına gelmektedir.[1][2][kaynak güvenilir mi?]

Tarih ve nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Belde'nin nüfusunu yerleşik olarak yaşayan 2 etnik grup oluşturur.

Eski ve genel adıyla ismi "Ödik" veya "Ödük" - "Öd-hik") muhtarlık zamanında ise "Yukarı Ödük"[4] , "Yukarı Elmalı" ve "Yukarı Katıklı"[5] olarak kayıtlara geçirilmiştir. 1989 yılında belde statüsüne kavuşmuştur ve bugünkü Serdarlı adını almıştır.Ermenice isimler daha sonradan değiştirilse bile kullanılan mahalle isimleri (Vakir, Albansas, Zegiszor, Hacinis, Guluş, Norişin vb.) olarak mevcuttur.Belde nüfusunu Türkler ve Rize ilinin İkizdere Çamlıhemşin ve Çayeli ilçelerinin dağlık kesimlerinden 1850'li ve 1920 yılları arası göç eden Hemşinliler oluşturur.[3] Belde nin 2011 yılı itibarı ile toplam nüfusu 2.328 kişidir. [6]

Kültür: Belde'de Karadeniz+Kafkas Kültürü vardır.Bir zamanlar Tulum'cular'ın ve Kaval'cıların bol olduğu Ödük'te genel olarak Erzurum tarzı Bar oyunu ile İspir ve Hemşin tarzı ağır Horon oynanmaktadır.Belde de yakın zamana kadar geleneksel düğünler evlerde,bahçelerde ve ahırlarda yapılmaktaydı.Günümüzde yapılmasa da 20 yıl evveline kadar yayla şenlikleri de mevcuttu.

Tarihi eserler[değiştir | kaynağı değiştir]

Belde merkezindeki tarihi su taşıma kemerleri ve Osman Bektaş mahallesin'deki Neolitik döneme ait "Gugullar höyüğü" ve tümülüsü tarihi ve turistik değer taşımaktadır.Her ikisi de sit alanı ilan edilerek devlet eliyle koruma altına alınmıştır. Belde de çok sayıda irili ufaklı şapel kalıntıları mevcut olup.Günümüze kadar tek sağlam şekilde gelen Fevzipaşa mahallesindeki Norişin şapeli dir.Aşağı katıklı mahallesi sınırları içinde eski dönemlerden kalma "Ödük kalesi" ayrıca hemen karşı ormanlık arazide aynı dönemde yapıldığı tahmin edilen "Partoğs kalesi" mevcuttur.

Ekonomi ve altyapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Geçimini yaylacılık şeklinde hayvancılıkla ve kısmi meyve ve sebzecilik'le sağlayan belde halkı,arazi şartlarının elverişsiz olmasından dolayı yaklaşık 40 yıldan beri yoğun göç vermektedir. Belediye'nin kurulması, belde için katkı sağlamıştır. Mescit dağlarının yüksek eteklerinde kurulu (Ödük) ismini taşıyan birde yaylası bulunan belde gerçekten cennetten bir pencere sunar, büyülü bir el uzatır yolu düşenlere.Belde'de ilkokul ve orta kısmı mevcut olup, taşımalı eğitim yapılmaktadır.Evlerde içme suyu şebekesi bulunmaktadır. Sağlık Ocağı mevcut olup 1 doktor, 1 hemşire, 1 ebe,ve 1 sağlık memuru kadrosu da vardır. Ayrıca belde merkezinde, modern şekilde dizayn edilmiş Çocuk parkı, 4 adet dükkan, Kebab salonu+Kasap),Kuaför,Kıraathane ve birde Çayocağı ve Aşağıkatıklı mahallesinde Mandıra'da bulunmaktadır.Bunların dışında belde belediyesi tarafından 430 m² alan üzerine 3 kat olarak belde halkı ile yerli ve yabancı turistlere hizmet vermesi amacı ile yaptırılan, içerisinde 14 araç kapasiteli, kapalı otoparkı,Pansiyonu ve düğün salonu bulunan bir kompleskte mevcuttur.Belde merkezinde Turkcell ve Avea olmak üzere iki baz istanyonu olup.Beldenin her köşesinden cep telefonları kesintisiz çekmektedir.Bir adette TRT vericisi vardır.

Serdarlı Beldesi altyapı bilgileri
Sağlık ocağı İlköğretim okulu PTT acentesi Su şebekesi Kanalizasyon
var Var var Var Kısmen

Belediye başkanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Serdarlı Belediye Başkanları ve Partileri[7]
Yıl Belediye Başkanı Parti Oy Oranı
1989 Şerafettin Küçükoğlu ANAP %46.98
1994 Şerafettin Küçükoğlu ANAP %59.91
1999 Mehmet Ünlü ANAP %56.35
2004 Ali Aksu Bağımsız %44.08
2009 Muammer Yiğider AKP %77.17

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Adını Unutan Ülke (Türkiye'de adı değiştirilen yerler sözlüğü) Everest Yayınları 2010. Sevan Nişanyan
  2. ^ Index Anatolicus Türkiye Yerleşim Birimleri Envanteri:
  3. ^ a b Türk folklor araştırmaları 10.cilt. s.n. 1966 / İhsan Hinçer Hemşenli / Hemşinli denilen boya mensup köylülerin öz vatanı Rize ve Artvin illerimizin Karadenize bakan komşu bölgeleridir.Göçmen olarak da Erzurumun İspir ve Tortum ilçeleriyle Sakarya Adapazarı ve Kocaeli/İzmit köylerinde çiftçilik yaparlar.
  4. ^ Tc Dahiliye Vekaleti, Son Taksimatı Mülkiyede Köylerimizin Adları,Ankara 1928.
  5. ^ Devlet İstatistik Enstitüsü, 1960...2000 Genel nüfus sayımı sonuçları; 2007...ADNKS dökümleri.
  6. ^ TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU; Erzurum - belde ve köyler nüfusu, 2011
  7. ^ yerelnet.org.tr,Serdarlı Belediyesi