Recep Tayyip Erdoğan'ın seçimler tarihi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Recep Tayyip Erdoğan, Eylül 2014

Günümüzde Türkiye Cumhurbaşkanı olan Recep Tayyip Erdoğan'ın seçimler tarihi, kendisinin aday olduğu tüm seçimleri konu almaktadır.

Recep Tayyip Erdoğan siyasi kariyerine 1975 yılında Millî Selamet Partisi Beyoğlu Gençlik Kolu Başkanlığına seçilerek başlarken, ertesi yıl İstanbul İl Gençlik Kolları Başkanlığına seçildi[1][2] ve Millî Selamet Partisi'nin 12 Eylül Darbesi sonrasında kapatılmasına kadar bu görevini sürdürdü.[3][4] 1983'te kurulan Refah Partisi ile siyasete geri döndü ve 1984 yılında Beyoğlu ilçe başkanı oldu.[5] Ertesi yıl düzenlenen genel kongrede Merkez Karar ve Yürütme Kurulu üyesi seçilirken, aynı yıl partinin İstanbul il başkanlığına getirildi.[5]

28 Eylül 1986'daki milletvekili ara seçimlerine Refah Partisi'nin İstanbul 6. bölge adayı olarak girerek siyasi hayatındaki ilk seçim deneyimini yaşadı. Tek bir adayın milletvekili olacağı seçimde Refah Partisi bölgedeki oyların %8,57'sini alarak beşinci sırada kaldı ve en yüksek oyu alan Anavatan Partisi adayı Hüsnü Doğan milletvekili olarak seçildi.[6] 26 Mart 1989'daki yerel seçimlerde Beyoğlu belediye başkanı adayı olurken, 1984'teki seçimlerde partinin aldığı oy oranını %17,71 artırarak %22,83 oranında oy topladı ve %29,29 oranında oy alan Sosyaldemokrat Halkçı Parti adayı Hüseyin Aslan'ın ardından ikinci sırada kalarak belediye başkanı seçilemedi.[6][7] 20 Ekim 1991'deki genel seçimlerine Refah Partisi'nin İstanbul 6. bölge 1. sıradan adayı olarak girdi.[8] Seçimlere Milliyetçi Çalışma Partisi ve Islahatçı Demokrasi Partisi ile ittifak yaparak giren Refah Partisi,[9] son seçimlere göre oy oranını %12,69 arttırarak İstanbul 6. bölgeden %20,01 oranında oy aldı.[10][11] 19. dönem milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine giren Erdoğan'ın milletvekilliği, ilk kez uygulanan seçmenlerin parti milletvekillerini sıralamaya bakmadan tercih edebildiği tercihli oy sisteminde seçmenlerin tercihini ikinci sıradaki aday Mustafa Baş'tan yana kullanması sebebiyle sonuçların belli olmasından birkaç gün sonra Baş'a geçti.[12] Sandıklardan Erdoğan'a yaklaşık 9 bin, Baş'a ise yaklaşık 13. bin tercihli oy çıkmıştı.[12]

27 Mart 1994'teki yerel seçimlerde İstanbul büyükşehir belediye başkanlığı için Refat Partisi'nden aday olan Erdoğan, %25,19 oy oranı alarak seçimlerden birinci sırada ayrıldı ve İstanbul büyükşehir belediye başkanı seçildi.[13] 6 Aralık 1997'de Siirt'te düzenlenen bir açıkhava toplantısı sırasında topluluğa yaptığı konuşmada kullandığı ifadeler sebebiyle[14] kendisi hakkında açılan dava sonunda belediye başkanlığı görevinden ayrılarak 26 Mart 1999'da cezaevine girdi ve 24 Temmuz 1999'daki tahliyesine kadar 4 ay 10 gün boyunca cezaevinde kaldı.[15][16] Davada çıkan kararla birlikte kendisine siyasi yasak getirilirken, herhangi bir partiyle birlikte veya bağımsız olarak herhangi bir seçime katılamayacaktı.[17]

14 Ağustos 2001 tarihinde kurulan Adalet ve Kalkınma Partisi'nin kurucu başkanlığını üstlendi.[18] Siyasi yasağı sebebiyle 3 Kasım 2002'deki genel seçimlerde milletvekili adayı olamadı. Seçimlerde aldığı %34,28'lik oy oranıyla birinci çıkan Adalet ve Kalkınma Partisi, Abdullah Gül'ün başbakanlığında 58. hükûmeti kurdu. Erdoğan'ın siyasi yasağının kaldırılması yönünde sunulan yasa değişikliği teklifin Türkiye Büyük Millet Meclisinden geçmesi sonrasında siyasi yasağı kalktı ve 9 Mart 2003'te Siirt'te yapılan ara seçimlerde Adalet ve Kalkınma Partisi'nden milletvekili adayı oldu. Oyların %84,8'ini alan parti, biri Erdoğan olmak üzere ilden üç milletvekili çıkardı.[19] Gül başbakanlığındaki hükûmetin istifa ettiği 11 Mart günü Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer hükûmeti kurma görevini Erdoğan'a verdi. Erdoğan'ın başbakanlığındaki 59. hükûmet 14 Mart'ta kuruldu.[20]

22 Temmuz 2007'deki genel seçimlerde oyların %46,58'ini alan parti önceki genel seçimlere göre oy oranını %12,30 artırdı ve seçimleri ilk sırada tamamladı. Erdoğan ise İstanbul 1. bölgeden aday olmuş ve %44,07 oranında oy almıştı.[21] 60. hükûmet Erdoğan'ın başbakanlığında kuruldu. 12 Haziran 2011'deki genel seçimlerde %49,83 oranında oy alarak bir önceki genel seçimlere göre oy oranını %3,17 arttırdı. Üçüncü kez başbakanlık koltuğuna oturan Erdoğan 61. hükûmeti kurarken, seçimlere bir kez daha İstanbul 1. bölgeden girmiş ve önceki seçimlere göre oy oranını %4,20 oranında arttırarak bölgedeki oyların %48,27'sini almıştı.[22]

2007'deki anayasa değişikliği referandumu sonrasında cumhurbaşkanının doğrudan halk oyuyla seçilmesi yönünde anayasada değişiklik yapılmıştı.[23] Bu değişiklik sonrasındaki ilk cumhurbaşkanlığı seçimi 10 Ağustos 2014'te gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanlığı seçimi için adaylığını koyan Erdoğan, seçimlerin ilk turunda aldığı %51,79'luk oy oranıyla ikinci tura gerek kalmadan ülkenin 12. cumhurbaşkanı seçildi.[24]

1986 milletvekili ara seçimleri, İstanbul[değiştir | kaynağı değiştir]

Recep Tayyip Erdoğan'ın İstanbul 6. bölge adayı olarak girdiği 1986 milletvekili ara seçimlerinde elde edilen sonuçlar şu şekildedir:[25][26]

Parti Oy sayısı Oy oranı (%) Oy oranı
değişimi (%)
Milletvekili
Anavatan Partisi 138.840 38,09 azalış7,71 1
Sosyaldemokrat Halkçı Parti 74.256 20,37 0
Demokratik Sol Parti 50.280 13,79 0
Doğru Yol Partisi 47.958 13,16 0
Refah Partisi 31.247 8,57 0
Büyük Vatan Partisi 4.422 1,21 0
Hür Demokrat Parti 3.909 1,07 0
Milliyetçi Çalışma Partisi 3.891 1,07 0
Vatandaş Partisi 3.717 1,02 0
Büyük Anadolu Partisi 1.993 0,55 0
Bağımsızlar 1.972 0,54 0
Islahatçı Demokrasi Partisi 1.107 0,30 0
Bayrak Partisi 900 0,25 0
Toplam 364.492 100,00 1

1989 yerel seçimleri, Beyoğlu[değiştir | kaynağı değiştir]

Recep Tayyip Erdoğan'ın Refah Partisi'nden Beyoğlu belediye başkanı adayı olduğu seçimlerde elde edilen sonuçlar şu şekildedir:[7]

Parti Aday Oy sayısı Oy oranı (%) Oy oranı
değişimi (%)
Sosyaldemokrat Halkçı Parti Hüseyin Aslan[27] 27.847 29,29
Refah Partisi Recep Tayyip Erdoğan 21.706 22,83 artış17,71
Anavatan Partisi Haluk Öztürkatalay[27] 19.579 20,60 azalış27,19
Doğru Yol Partisi Doğan Yakupoğlu[27] 14.502 15,26 artış10,39
Demokratik Sol Parti Osman Yılmazer[28] 10.295 10,83
Milliyetçi Çalışma Partisi 769 0,81
Islahatçı Demokrasi Partisi 321 0,34
Bağımsız Niyazi Duranay[29] 41 0,04 -
Toplam 95.060 100,00

1991 genel seçimleri, İstanbul[değiştir | kaynağı değiştir]

Recep Tayyip Erdoğan'ın Refah Partisi'nden İstanbul 6. bölge milletvekili adayı olarak girdiği seçimlerde elde edilen sonuçlar şu şekildedir:[10][11]

Parti Oy sayısı Oy oranı (%) Oy oranı
değişimi (%)
Milletvekili Milletvekili
değişimi
Anavatan Partisi 88.602 25,21 azalış12,15 3 azalış1
Demokratik Sol Parti 80.542 22,91 artış10,57 2 artış2
Doğru Yol Partisi 59.799 17,01 artış3,61 0
Sosyaldemokrat Halkçı Parti 50.469 14,36 azalış14,04 0 azalış2
Refah Partisi 70.555 20,01 artış12,69 1 artış1
Sosyalist Parti 1.076 0,31 0
Bağımsızlar 436 0,12 0
Toplam 351.479 100,00 6

1994 yerel seçimleri, İstanbul[değiştir | kaynağı değiştir]

Recep Tayyip Erdoğan'ın İstanbul büyükşehir belediye başkanı seçildiği 1994 yerel seçimlerinde elde edilen sonuçlar şu şekildedir:[13]

Parti Aday Oy sayısı Oy oranı (%) Oy oranı
değişimi (%)
Refah Partisi Recep Tayyip Erdoğan 973.704 25,19 artış14,74
Anavatan Partisi İlhan Kesici 855.897 22,14 azalış3,98
Sosyaldemokrat Halkçı Parti Zülfü Livaneli 784.693 20,30 azalış15,65
Doğru Yol Partisi Bedrettin Dalan 597.461 15,46 artış1,60
Demokratik Sol Parti Necdet Özkan 478.612 12,38 artış0,16
Milliyetçi Hareket Partisi Ahmet Vefik Alp 72.121 1,87
Cumhuriyet Halk Partisi Ertuğrul Günay 54.028 1,40
Büyük Birlik Partisi Ahmet Hamdi Turgut 13.662 0,35
Millet Partisi Ferit Edibali 12.294 0,31
Yeniden Doğuş Partisi Hasan Celal Güzel 7.979 0,21
Sosyalist Birlik Partisi Arslan Başer Kafaoğlu 7.075 0,18
İşçi Partisi Arslan Kılıç 5.215 0,13
Toplam 3.862.738 100,00

2003 milletvekili ara seçimleri, Siirt[değiştir | kaynağı değiştir]

Yalnızca Siirt'te gerçekleştirilen ve Recep Tayyip Erdoğan'ın Siirt milletvekili seçildiği 2003 milletvekili ara seçimlerinde elde edilen sonuçlar şu şekildedir:[19]

Parti Oy sayısı Oy oranı (%) Oy oranı
değişimi (%)
Milletvekili Milletvekili
değişimi
Adalet ve Kalkınma Partisi 55.203 84,82 artış67,26 3 artış2
Cumhuriyet Halk Partisi 8.972 13,79 artış4,87 0 azalış1
İşçi Partisi 500 0,77 artış0,63 0
Türkiye Komünist Partisi 404 0,62 artış0,52 0
Toplam 65.079 100,00 3

2007 genel seçimleri, İstanbul[değiştir | kaynağı değiştir]

2007 genel seçimler öncesinde düzenlenen bir Adalet ve Kalkınma Partisi mitinginden görünüm.
2007 genel seçimlerinde en yüksek oyu alan Adalet ve Kalkınma Partisi'nin seçimler sonrasında "Teşekkürler Türkiye Nice Ak Yıllara" başlıklı posteri.

Recep Tayyip Erdoğan'ın İstanbul 1. bölgeden milletvekili olarak seçildiği 2007 genel seçimlerinde elde edilen sonuçlar şu şekildedir:[21]

Parti Oy sayısı Oy oranı (%) Oy oranı
değişimi (%)
Milletvekili Milletvekili
değişimi
Adalet ve Kalkınma Partisi 939.027 44,07 artış7,73 13 azalış1
Cumhuriyet Halk Partisi 639.723 30,02 artış2,46 8 azalış2
Milliyetçi Hareket Partisi 210.347 9,87 artış5,05 2 artış2
Bağımsız(lar) 116.395 5,46 1
Demokrat Parti 65.689 3,08 0
Saadet Partisi 62.982 2,96 azalış0,56 0
Genç Parti 58.970 2,77 azalış3,87 0
Aydınlık Türkiye Partisi 9.127 0,43 0
Halkın Yükselişi Partisi 8.213 0,39 0
İşçi Partisi 7.891 0,37 azalış0,32 0
Bağımsız Türkiye Partisi 7.296 0,34 azalış0,17 0
Türkiye Komünist Partisi 4.984 0,23 azalış0,05 0
Liberal Demokrat Parti 0 0 azalış0,44 0
Özgürlük ve Dayanışma Partisi 0 0 azalış0,43 0
Emek Partisi 0 0 0
Toplam 2.130.644 100,00 24

2011 genel seçimleri, İstanbul[değiştir | kaynağı değiştir]

2011 genel seçimleri öncesinde Taksim Meydanı'nda yer alan Adalet ve Kalkınma Partisi pankartı.

Recep Tayyip Erdoğan'ın İstanbul 1. bölgeden milletvekili olarak seçildiği 2011 genel seçimlerinde elde edilen sonuçlar şu şekildedir:[22]

Parti Oy sayısı Oy oranı (%) Oy oranı
değişimi (%)
Milletvekili Milletvekili
değişimi
Adalet ve Kalkınma Partisi 1.391.558 48,27 artış4,20 16 artış3
Cumhuriyet Halk Partisi 969.038 33,62 artış3,60 11 artış3
Milliyetçi Hareket Partisi 260.825 9,05 azalış0,82 2
Bağımsızlar 133.617 4,64 - 1 -
Saadet Partisi 44.390 1,54 azalış1,42 0
Halkın Sesi Partisi 21.341 0,74 0
Büyük Birlik Partisi 18.434 0,64 0
Hak ve Eşitlik Partisi 11.093 0,38 0
Demokrat Parti 10.756 0,37 azalış2,71 0
Demokratik Sol Parti 5.932 0,21 0
Türkiye Komünist Partisi 5.729 0,20 azalış0,03 0
Millet Partisi 4.811 0,17 0
Doğru Yol Partisi 2.759 0,10 0
Milliyetçi ve Muhafazakâr Parti 1.297 0,04 0
Liberal Demokrat Parti 1.070 0,04 artış0,04 0
Emek Partisi 0 0 0
Toplam 2.882.650 100,00 30

2014 cumhurbaşkanlığı seçimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Recep Tayyip Erdoğan'ın 2014 cumhurbaşkanlığı seçimindeki adaylığı için hazırlanan bir poster.

Recep Tayyip Erdoğan'ın cumhurbaşkanı olarak seçildiği 2014 cumhurbaşkanlığı seçiminde elde edilen sonuçlar şu şekildedir:[24]

Aday 1. tur
Oy sayısı Oy oranı (%)
Recep Tayyip Erdoğan 21.000.143 51,79
Ekmeleddin İhsanoğlu 15.587.720 38,44
Selahattin Demirtaş 3.958.048 9,76
Toplam 40.545.911 100,00

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel
Özel
  1. ^ "'Susuzluğu birlikte yudumlayacağız'". Milliyet: ss. 15. 29 Mayıs 1994. 
  2. ^ Yalçın, Soner; ss. 67
  3. ^ "Portre: Recep Tayyip Erdoğan". Al Jazeera Turk. 28 Ağustos 2014. 27 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20141027061650/http://www.aljazeera.com.tr/portre/portre-recep-tayyip-erdogan. 
  4. ^ Yalçın, Soner; ss. 86
  5. ^ a b Yalçın, Soner; ss. 103
  6. ^ a b Yalçın, Soner; ss. 112
  7. ^ a b "Beyoğlu Belediyesi - 1989 belediye başkanlığı seçimleri sonuçları". YerelNET. 23 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150423203441/http://www.yerelnet.org.tr/belediyeler/belediye_secimsonuclari.php?yil=1989&belediyeid=128413. 
  8. ^ Yalçın, Soner; ss. 125
  9. ^ Yalçın, Soner; ss. 124
  10. ^ a b "Yüksek Seçim Kurulu kararı". T.C. Resmî Gazete (21038. sayı): ss. 34-35. 1 Kasım 1991. http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/21038_1.pdf. 
  11. ^ a b "Yüksek Seçim Kurulu kararı". T.C. Resmî Gazete (19659. sayı): ss. 33. 9 Aralık 1987. http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/19659.pdf. 
  12. ^ a b Yalçın, Soner; ss. 126
  13. ^ a b "İstanbul Büyükşehir Belediyesi - 1994 belediye başkanlığı seçimleri sonuçları". YerelNET. 15 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140715101518/http://www.yerelnet.org.tr/belediyeler/belediye_secimsonuclari.php?yil=1994&belediyeid=128393. 
  14. ^ Bardakçı, Murat (22 Eylül 2002). "Şiiri böyle montajlamışlar". Hürriyet. 19 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140619235317/http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=99109&yazarid=28. 
  15. ^ Avcu, Arife (27 Mart 1999). "Erdoğan'dan son gösteri". Milliyet (İstanbul): ss. 19. 
  16. ^ Avcu, Arife (25 Temmuz 1999). "Erdoğan 'milli duruş' istedi". Milliyet (İstanbul): ss. 17. 
  17. ^ "Erdoğan artık yasaklı". Milliyet: ss. 16. 24 Eylül 1998. 
  18. ^ Karakuş, Abdullah (15 Ağustos 2001). "'Bill, Tony' diyerek partisini kurdu". Milliyet (Ankara): ss. 18. 
  19. ^ a b "2003 Türkiye genel seçim sonuçları". BelgeNet. 3 Mayıs 2011. 8 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120308105957/http://www.belgenet.com/secim/siirt_090303.html. 
  20. ^ "Bir yılda 2 hükümet". Hürriyet. 2 Ağustos 2003. 23 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150423203346/http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=163071. 
  21. ^ a b "Seçim sonuçları, 2007" (PDF). Yüksek Seçim Kurulu. 3 Mayıs 2011. http://www.ysk.gov.tr/ysk/docs/2007MilletvekiliSecimi/gumrukdahil/gumrukdahil.pdf. 
  22. ^ a b "Seçim sonuçları, 2007". Yüksek Seçim Kurulu. 24 Haziran 2011. http://web.archive.org/web/20120312025021/http://www.ysk.gov.tr/ysk/docs/2011MilletvekiliSecimi/gumrukdahil/gumrukdahil.pdf. 
  23. ^ "Referandumdan "Evet" çıktı". Sabah. 21 Ekim 2007. 3 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140503195613/http://arsiv.sabah.com.tr/2007/10/21/haber,92A0CBA9A3784A15893A8B8C4C8646A5.html. 
  24. ^ a b "Yurt içi, yurt dışı ve gümrük sandıkları dahil 2014 cumhurbaşkanlığı kesim seçim sonuçları" (PDF). Yüksek Seçim Kurulu. 15 Ağustos 2014. http://www.ysk.gov.tr/ysk/content/conn/YSKUCM/path/Contribution%20Folders/HaberDosya/2014CB-Kesin-416_d_Genel.pdf. 
  25. ^ "Yüksek Seçim Kurulu kararı". T.C. Resmî Gazete (19247. sayı): ss. 20-25. 10 Ekim 1986. http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/19247.pdf. 
  26. ^ "Yüksek Seçim Kurulu kararı". T.C. Resmî Gazete (18221. sayı): ss. 38. 14 Kasım 1983. http://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/18221_1.pdf. 
  27. ^ a b c "Adaylar huzurunuzda". Milliyet: ss. 14. 19 Şubat 1989. 
  28. ^ "Yeşilçam Festivali". Cumhuriyet: ss. 9. 24 Mart 1989. 
  29. ^ "Beyoğlu bağımsız adayı Duranay: İstanbul'u barıştıracağım". Cumhuriyet: ss. 9. 15 Mart 1989. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]