Porter

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Porter, kahverengi malt kullanılarak üretilen ve Londra'da geliştirilen ale türü siyah bir bira çeşitidir. Biraya koyu rengini veren şey ise üretiminde kullanılan koyu renkli arpa maltıdır. Bugün arpa maltının yanı sıra çikolata maltı da sıklıkla kullanılmaktadır. Ayrıca pek çok üretici daha farklı ve özgün bir tat yaratabilmek için bal, bal kabağı, vanilya ve erik gibi içerikler de kullanmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Porter terimi ilk olarak 18. yüzyılda kayıtlara geçmiştir. Her ne kadar 1721'de porter tipi biralardan bahsedilse de detaylı bir tanımlama henüz yapılmamıştır. Ancak o yıllarda Londra'da üretilen porter tipi biraların, günümüzdeki örneklerinden daha sert olduğu bilinmektedir.

Porter, ilk olarak Londra civarında şekillenmiştir. Buna karşın kısa bir süre sonra, 1776 yılında İrlanda'da ilk porter üretilmiştir.

1802 yılında John Feltham tarafından porter tipi biraların tarihi hakkında bir tasvir oluşturularak, ardından yazılacak yazılar için de bir dayanak noktası oluşturulmuştur.

1860'larda insanların porter ilgisi azalmaya başlayınca üretimler daha hafif ve düşük alkollü bir şekilde devam ettirilmiştir. 1890'larda ise bazı fabrikalar porter üretimini durdurmuş, bazıları üretim hacimlerini düşürmüş, bazılarıysa yollarına stout üreterek devam etmiştir.

1900'lere gelindiğinde ise yaşanan dünya savaşlarının getirmiş olduğu tarımsal sıkıntılar üreticileri daha da zor bir duruma sokmuştur.

Porter tipi biraların tekrar popüler hale gelmesi ise 1978 yılında Penrhos'un üretimiyle başlar. Kısa bir süre sonra Timothy Taylor tarafından da iyi bir porter üretilir ve porter tipi biralar tekrar yükselişe geçer.

Günümüzde ise Fuller's tarafından üretilen ve Türkiye'ye de ihraç edilen London Porter, uluslararası bira festivallerinde pek çok kez ödül almıştır.[1]

Alt Türler[değiştir | kaynağı değiştir]

Baltik Porter[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihi 19. yüzyıla dayanmaktadır. Baltik porter, tipik olarak sert ve tatlı bir biradır. Alt fermantasyon yoluyla üretilmelerine rağmen karakter olarak lager biralara da benzerler. Çok az miktarda da olsa üst fermantasyon yoluyla üretilen örnekleri de vardır. Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Çek Cumhuriyeti, Polonya, Rusya, Ukrayna, Danimarka, İsveç ve ABD'de üretilir.[2]

Imperial Porter[değiştir | kaynağı değiştir]

Türdeşleri gibi alt fermantasyon yoluyla üretilen ekstra sert porter biralardır. Alkol oranları minimum %7,50 civarında olup ağır bir malt karakterine sahiptirler.[3]

Köken Renk Servis Sıcaklığı Fermantasyon Ortalama Alkol Miktarı IBU (Bira Acılık Değeri)
Normal Porter 18. Yüzyıl Koyu Kahverengi / Siyah 10-13 °C Ale %4,80 - %6,20 25 - 40
Baltik Porter 19. Yüzyıl Koyu Kahverengi / Siyah 07-10 °C Ale %6,90 - %8,50 30 - 44
Imperial Porter 18. Yüzyıl Koyu Kahverengi / Siyah 10-13 °C Ale %7,90 - %9,50 37 - 65

Stout ile Farkı[değiştir | kaynağı değiştir]

Porter tipi bir bira.

Porter ve stoutun tarihsel gelişimi iç içedir.  Stout terimi, farklı porter tiplerini betimlemek için kullanılan extra porter, double porter ve stout porter terimlerinden stout porter'ın zamanla kısaltılarak yalnızca stout olarak bira literatürüne girmesiyle oluşmuştur.

Porter ile stout arasında pek çok farklılık bulunmaktadır. En önemli fark, yapılış itibarıyla kullanılan maltlardan oluşmaktadır. Porter yapımında öncelikli olarak maltlaştırılmış koyu renkli arpa kullanılırken, stoutta maltlaştırılmamış kavrulmuş arpa kullanılır. Stoutlara kahvemsi aroma veren içerik de budur. Bunun yanı sıra porter, stouta göre daha düşük alkollü ve daha düşük gövdeli olma eğilimindedir.[4]

Türkiye'de Porter[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye porter tipi biralarla 2000'li yıllarda tanışmıştır. Bazı şirketler tarafından ithal edilen porter'lar Türk bira piyasasına girerek tüketicinin beğenisine sunulmuştur.

2014 yılında ise Muğla kökenli küçük bir şirket olan Atak Biracılık tarafından Gara Guzu markası, Black Malt Ale serisiyle porter üretimine başlanmıştır.[5]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Porter (beer)". Wikipedia. 16 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31-01-2017.  Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi= (yardım)
  2. ^ "Baltic Porter". Ratebeer. 4 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31-01-2017.  Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi= (yardım)
  3. ^ "Imperial strong porter". Ratebeer. Erişim tarihi: 31-01-2017.  Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi= (yardım)
  4. ^ Christensen, Emma (10-11-2009). "Porter vs. Stout: What's the Difference?" (İngilizce). 23 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31-01-2017.  Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi=, |tarih= (yardım)
  5. ^ "Gara Guzu Black Malt Ale". Ratebeer. Erişim tarihi: 31-01-2017.  Tarih değerini gözden geçirin: |erişimtarihi= (yardım)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]