Dunkel

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Paulaner tarafından üretilen dunkel bira.

Dunkel ya da Dunkles, koyu renkli Alman lager biraları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. "Dunkel" Almanca'da koyu ve karanlık gibi anlamlara gelmektedir. Dolayısıyla dunkel biralar kehribar rengiyle kızılımsı kahverengi arasında koyu bir görünüme sahiptir. Dunkel biralar pürüzsüz malt tatlarıyla bilinirler.

Bir barda, pubda ya da günlük kullanımda dunkel bira ile kastedilmek istenen şey, barda var olan herhangi bir koyu renkli biradır. Ancak Almanya'nın kuzey ve batı bölgelerinde, özellikle de Düsseldorf çevresinde dunkel birayla kastedilen şey, altbier de olabilir.

Özellikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Almanya'nın Bavyera eyaletinde dunkel, geleneksel olarak Münih'te üretilen oldukça popüler bir içecektir. %4,50 ile %6,00 arasında değişen alkol oranlarıyla dunkel biralar, Bavyera'da benzer karakterdeki bir başka geleneksel içecek olan doppelbock biralara göre daha hafif kalmaktadır.

Üretim[değiştir | kaynağı değiştir]

Dunkel biralar, koyu renkli Münih maltı kullanılarak üretilir. Münih maltının yanı sıra diğer türde maltlar da kullanılmaktadır.

Pek çok dunkel bira, kademeli mayşeleme (decoction mashing) denen bir teknikle üretildiği için, kendine özgü bir malt karakteri taşır.

Genel olarak dunkel bira terimiyle koyu renkli lager tipi biralar kastedilir ancak bu terim daha sonraları Franziskaner Hefe-Weisse Dunkel gibi koyu renkli buğday biralarını tanımlamak için de kullanılmıştır. Koyu renkli buğday biralarını tanımlamada kullanılan bir başka terim ise dunkelweizen sözcüğüdür. Dunkelweizen türü biralar, türdeşleri hefeweizen biralara göre kavrulmuş malt oranının daha yüksek olduğu, meyvemsi aromalara sahip biralardır.

Münih-tarzı Dunkel[değiştir | kaynağı değiştir]

Dunkel biralar Bavyera köylerine özgü bir tür iken zamanla bilinirliği yükselmiş ve 1516 yılındaki Alman Saflık Yasası'nın yürürlüğe girmesinden hemen önce en çok tüketilen bira türlerinden biri haline gelmiştir. Aynı zamanda Saflık Yasası'na göre düzenlenmiş ilk Alman birasıdır. Alkol oranları çoğunlukla %5,50'nin üzerinde olmasına karşın düşük bir acılığa sahiptir. Münih-tarzı dunkel biralar kendilerine özgü bir malt karakterine ve koyu bir renge sahiptir. Lager mayaları kullanılarak fermente edilirler.[1]

Koyu renkli lager biraların egemenliğinden sonra açık renkli lager biraların yaygınlaşması, 19. yüzyıldaki teknolojik gelişmelerden sonra gerçekleşmiştir.[2]

Franconia-tarzı Dunkel[değiştir | kaynağı değiştir]

Dunkel bira aynı zamanda Almanya'nın orta-güneyindeki Franconia bölgesinde de oldukça yaygın olarak tüketilmektedir. Franconia'da dunkel bira üreten pek çok küçük çaplı bira üreticisi bulunmaktadır.[3]

Frankonia-tarzı dunkel biraların, Münih-tarzı dunkel biralara göre SRM ve IBU değerleri biraz daha yüksektir.[4]

Dunkel ve Schwarzbier[değiştir | kaynağı değiştir]

Dunkel ve schwarzbier, görünüm olarak birbirine oldukça benzeyen iki koyu renkli lager tipi biradır, ancak aralarında farklılıklar da bulunmaktadır. "Dunkel" terimi Almanca'da koyu anlamına gelirken, "schwarz" siyah anlamına gelmektedir. Dolayısıyla dunkel biralarla kastedilen koyu renkli bira iken, schwarzbier terimiyle kastedilen ise siyah biradır. Her ikisi de lager tipi bira olmasına karşın, tat ve karakter olarak aralarında bazı farklılıklar bulunmaktadır.

Schwarzbier ve dunkel biralar arasındaki bazı benzerlikler ve farklılıklar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:[4][5]

Köken SRM (Renk) Berraklık Gövde Fermentasyon Karbonasyon Düzeyi Ortalama Alkol Oranı IBU (Acılık) Gravite
Orijinal Final
Dunkelbier Almanya 14 - 28 Berrak Orta - Yüksek Alt (Lager) 2,21 - 2,66 %4,50 - %5,60 18 - 28 1048 - 1056 1010 - 1016
Schwarzbier Almanya 17 - 30 Berrak Düşük - Orta Alt (Lager) 2,20 - 2,60 %4,40 - %5,40 22 - 32 1046 - 1052 1010 - 1016

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Oliver, Garrett (2011). The Oxford Companion to Beer (Oxford University Press bas.). s. 310-312. ISBN 0199912106, 9780199912100. https://books.google.com.tr/books?id=oWQdjnVo2B0C&pg=PA311&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false. Erişim tarihi: 13-03-2017. 
  2. ^ "Dunkel". Wikipedia. 14 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170114025954/https://en.wikipedia.org/wiki/Dunkel. Erişim tarihi: 13-03-2017. 
  3. ^ "Brauereienerlebnis Fränkische Schweiz" (Almanca). 13 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170313214834/http://www.bierland-oberfranken.de/bierige_pauschalreisen/fraenkische_schweiz__kulinarisches_brauereienerlebnis_144.html. Erişim tarihi: 13-03-2017. 
  4. ^ a b "Munich Dunkel". BJCP Style Guidelines. 13 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170313215849/http://www.bjcp.org/2008styles/style04.php. Erişim tarihi: 13-03-2017. 
  5. ^ Endersby, Lynnae (11-10-2012). "Carbonation Chart". BeerLab. https://www.beerlab.co.za/blogs/news/6705122-carbonation-chart. Erişim tarihi: 13-03-2017. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]