Nakşibendilik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Nakşibendi sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara

Nakşîbendilik (Nakşbendiyye, Osmanlıca: ﻧﻘﺸﺒﻨﺪﻴﻪ), Abdulhalik-ıl Güjdevani tarafından sistemleştirilen, Muhammed Bahauddin Şah-ı Nakşibendi'nin isim babası olduğu İslâm (Sünni İslam) dini tarikâtı. "Nakış yapan" anlamına gelen Nakşibend, Nakşibendi mürşidlerinin, kalbi dünyadan âhirete bağladığı düşünüldüğü için bu adı almıştır. Nakşibendiye Tarîkat'ında genelde sessiz zikir uygulanır.

Abdulhalik-ıl Güjdevani'nin tespit ettiği "On Bir" tarikât düstûru[değiştir | kaynağı değiştir]

1) Vukûf-ı Zamanî
Anlamı; her an kendini yoklamak ve zamanı iyi değerlendirmektir. Müridin zamanı çok iyi değerlendirmesidir.
2) Vukûf-ı Adedî
Anlamı; zikir sayısına dikkat etmek ve uymaktır. Dersin adedi ve gerçek manası düşünülmelidir.
3) Vukûf-ı Kalbî
Anlamı; kalbin daima zikr-i ilâhî ile meşgul olmasıyla kalbin kontrol edilebilmesidir. Kalbi uyanık tutmak gerekir.
4) Hûş der-dem
Anlamı her alınan ve verilen nefeste manen uyanık bulunmaktır. Nefes alıp verirken, gaflette olmamak..
5) Nâzar ber-kadem
Anlamı Gözün ayak ucuna bakarak yürünmesi, fuzûli (boş) bakışlardan muhafazasıdır. Başkasına değil, kendine bakmalıdır..
6) Sefer der-vatan
Halktan ayrılıp Hakk'a gitmesidir.
7) Halvet der-encümen
Halk içinde de olsa, halvet hali olmalıdır.
8) Yâd kerd
Anlamı; kalbin zakir hale gelmesi, yani dil ve kalp zikrini birleştirmektir. Şeyhin verdiği zikri, kalb ve dil ile daima tekrarlamak.
9) Bâz geşt
Anlamı; matlub ve maksudun ancak Allah rızası olmasıdır. Zikirle Allah'a dönüş, vuslât düşünülmelidir.
10) Nigâh-daşt
Anlamı; nefsani ve şeytani vesveselerden korunmaktır. Kalbi zararlı düşüncelerden korumak.
11) Yâd-daşt
Anlamı; kendini daima Allah'ın huzurunda bilmektir. Masivâyı bırakarak, sadece Allah'ı düşünmektir.

Daha kesin yapısal Nakşibendi tarikâtı oluşumu ise Seyyid Emîr Kulal ile başlamıştır. Görünüm tarafından oluşumu, ardılların arasındaki hiyerarşi, baş öğretmen mürşid, temsilciler halifeler, öğrenciler müridler, ve taraftarlar muhibler ya da muhlisler olarak sıralanır.

Râbıta ve Teveccüh[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Râbıta: Arapça "rabt" kökünden türemiş, sözlükte 'birleştirmek, bitiştirmek, iliştirmek ve bağlamak' anlamlarına gelmektedir (Râbita'tul Kurra: Kuran Hafızları Cemiyeti-Birliği).

Tasavvufta mürid'in, kendisini mürşidi ile yüzyüze gelmiş varsayıp ondan feyiz aldığını (ondan metafizik anlamda güç aldığını ya da nûrlandığını) zihninde canlandırması demektir.

  • Hatme: Muhammed'e salavat getirilerek, cemaat ile toplu halde yapılan bir halka zikridir. Kur’an ve sünnette övülen ve teşvik edilen zikir çeşitlerinden birisidir.
  • Vird: Dil damağa yapıştırılarak belirli (ders olarak verilen) sayıda dil damaktan ayrılmadan kalben Allah denilerek nefsin durulmasını (terbiyesini) amaçlayan günlük ibadet.
  • Teveccüh: Teveccüh, yönelmek demektir. Bir tasavvuf terimidir.
  • Allah için yapılan her şey ibadettir.[1]

Şablon:Nakşîbendîyye

Palevi Nakşibendi Tarikâtı Silsilesi / Silsile-i Nakşibendi Hâlidi Palevi[değiştir | kaynağı değiştir]

Palevi kolunun ana silsilesidir. Şeyh Ali Septi'den itibaren halifelerin kendi silsileleri mevcuttur.

  1. Imâm ul-Enbiyâ Seyyidina Muhammed
  2. Ebu Bekri’s Sıddîk
  3. Salmân-ı Fârisî
  4. Kâsım bin Muhammed
  5. Cafer-i Sadık
  6. Bayezid-i Bistamî
  7. Hâce Ebu’l Hasan Kharakânî
  8. Şeyh Ebû Aliyyini'l Fârmedî
  9. Hâce Ebû Yakûb Yûsuf el-Hemedânî
  10. Hâce Abdulhâlık Gucdevanî
  11. Hâce Ârif-i Rivgerî
  12. Hâce Mahmûd İncir-i Fağnevî
  13. Hâce Ali-i Râmitenî
  14. Hâce Muhammed Baba es-Semmâsî
  15. Hâce Şeyh Emir Külâl
  16. Şâh-ı Nakşibend Muhammed Behâeddîn-i Buhârî
  17. Şeyh Alaeddin Attâr
  18. Şeyh Yakub-u Çerhî
  19. Hâce Ubeydullah-ı Ahrâr
  20. Şeyh Muhammed Zâhid
  21. Şeyh Derviş Muhammed es-Semerkandi
  22. Şeyh Hâce Muhammed Emkenekî
  23. Şeyh Muhammed Bâki Billah
  24. İmâm-ı Rabbânî Şeyh Ahmed Fâruk Serhendî
  25. Şeyh Muhammed Ma’sûm Serhendî
  26. Şeyh Muhammed Seyfüddîn-i Farukî
  27. Şeyh Nur Muhammed Bedvânî
  28. Şemseddin Cân-ı Cânân Mazhâr
  29. Şeyh Abdullah ed-Dehlevî
  30. Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî
  31. Şeyh-ul Meşayih Seyyidina Ali Es-Sebdi Palevi Diyarbekiri
  32. Şeyh Mahmud Fevzi Efendi Palevi
  33. Şeyh Muhammed Said Efendi Palevi
  34. Şeyh Ali Rıza Efendi Palevi
  35. Şeyh Muhammed Emin Efendi Palevi

Dağıstan Nakşîbendî-Mûceddîdî Khâlidîye-Mahmûdîye Altın Zincir-Silsilesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yukarıdaki tablodaki (K) : Khâlidî ve (H) : Hakkânî sütûnlarında yer alan Hazrat Mevlânâ Zia-ûd Dîn Muhammad Khâlid-î Bağdâdî’den sonra farklılaşan bir silsile olup aşağıdaki sırayı izler.

  1. Imâm ûl-Enbiyâ Seyyîdna Muhammed
  2. Ebu Bekri’s-Sıddiyk
  3. Salmân-ı Fârisî
  4. Kâsım bin Muhammed
  5. Cafer-i Sadık
  6. Bayezid-î Bistamî
  7. Ebû’l Hasan Kharakânî
  8. Ebu Ali Farmedi
  9. Yusuf Hemedani
  10. Abdu’l-Halık Gucdüvani
  11. Hace Arif Rivegeri
  12. Mahmud İncir Fagnevi
  13. Hâce Azîzan Ali Râmitenî
  14. Muhammed Baba Semasi
  15. Seyyid Emir Külal
  16. Hazret Muhammed Bahaüddin Nakşibend
  17. Hâce Alaaddin-i Attar
  18. Yakub Çerhi
  19. Hâce Ubeydullah Ahrar
  20. Hâce Muhammed Zahid
  21. Derviş Mehmed
  22. Muhammed Hacegi Emkengi
  23. Hâce Muhammed Bakibillah
  24. İmam-ı Rabbani Ahmed-i Faruk-i Serhendi
  25. Hâce Muhammed Masum
  26. Şeyh Seyfüddin Arif
  27. Muhammed Nurü’l-Bedvani
  28. Şemsüddin Habibullah İbn-i Mirza Can
  29. Hâce Abdullah Dehlevî, nâm-ı diğer Şâh Ghulam Ali Dehlevî
  30. Hazrat Mevlânâ Zia-ûd Dîn Muhammad Khâlid-î Bağdâdî (1779 - 1826 Miladî)
  31. Ismail al-Kurdumeri,
  32. Muhammad Salih Şirvani,
  33. Ibrahim Kudkashani,
  34. Haji Yunus Afandi Lalali ad-Daghestani, ( - 1277 Hicrî)
  35. Mahmud Afandi ad-Daghestani,
  36. Jabrail Afandi ad-Daghestani,
  37. Abdurrahman Haji Asawi ad-Daghestani,
  38. Hasan Hilmi Afandi ad-Daghestani, (1852-1937 Miladî)
  39. Muhammad Ya`sub ad-Daghestani,
  40. Humayd Afandi Handiqi ad-Daghestani, (1868-1952 Miladî)
  41. Husenil Muhammad Afandi `Uribi ad-Daghestani, (1862-1967 Miladî)
  42. Muhammad Arif bin Hasan Hilmi al-Kahibi ad-Daghestani, (1900-1977 Miladî)
  43. Muhammad Sa`adu Hajj Afandi Batlukhi ad-Daghestani, (1915-1995 Miladî)
  44. `Abdul Hamid Afandi al-Inkhi ad-Daghestani,
  45. Hamzat Afandi Tlaqi ad-Daghestani,
  46. Muhammad Afandi Khuchadi ad-Daghestani,
  47. Badrudin Afandi al-Botlikhi ad-Daghestani,
  48. Shaykh Said Afandi al-Chirkawi ad-Daghestani, (1937- Miladî)
  49. `Abdujalil Afandi ad-Daghestani, (1949 - Miladî)

Türbe ve resimler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bibliyografya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Şecere-i Nakşibendiye-i Halidi Palevi (Palevi-Nakşibendi)
  • İki Ğavs’ı Enam, Seyid Ali Es-Sebti, Seyyid Ahmed El Kurdi, Mehmet İhsan Hattatzade
  • Tasavvuf Yolunda Manevi Cihad, Muhammed İhsan Oğuz, Oğuz Yayınları

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]