İsmailağa Cemaati

Vikipedi, özgür ansiklopedi
İsmailağa Cemaati
Kuruluş1954
KurucuMahmut Ustaosmanoğlu
TürCemaat
AmaçHanefi Sünni anlayışı üzerinden İslamtebliğ
MerkezÇarşamba, Fatih, İstanbul, Türkiye
Hizmet bölgesiTürkiye
LiderMahmut Ustaosmanoğlu (1954-2022)
Hasan Kılıç (2022-Günümüz)
Önemli kişilerAhmet Mahmut Ünlü
Gönüllü100,000-1 milyon (2023)[1]
Resmî siteismailaga.org.tr

İsmailağa Cemaati, Mahmut Ustaosmanoğlu'nun İstanbul Fatih'te Çarşamba semtindeki İsmailağa Camii merkez olmak üzere oluşturduğu, Nakşibendiliğin Halidî koluna bağlı bir cemaattir. Ehl-i Sünnet İslam anlayışını benimsediğini iddia eden cemaatte tasavvufî söylemler ağırlıklıdır.[2]

Manevî olarak cemaatin lideri, 2022 yılındaki ölümüne kadar cemaat üyeleri tarafından Efendi Hazretleri olarak anılan, 1954 yılından emekli olduğu 1996 yılına kadar İsmail Ağa Camii'nin imamlığını yapmış olan Mahmut Ustaosmanoğlu'ydu. Mahmut Ustaosmanoğlu'nun ölümünün ardından yerine vekil olarak Hasan Kılıç seçildi.[3] Cemaat, kendini Sünni Müslümanların bir ilim ve kardeşlik cemiyeti olarak tanımlamaktadır.

Cemaatin erkek üyeleri arasında uzun sakallar, cübbeli ve şalvarlı kıyafetler ve namazlarda taktıkları sarıklar,[4] kadınlarında ise çarşaf yaygındır. Giyim-kuşam tarzı itibarıyla kendileri gibi giyinmeyenleri, özellikle kadınların modern giyim tarzlarını eleştiren bir anlayışa sahiptirler.[2]

1998 yılında Mahmut Ustaosmanoğlu'nun damadı ve cemaatin önde gelen hocalarından olan Hızır Ali Muratoğlu'nun İsmail Ağa Camii'nde öldürülmesi ve 2006 yılında yine cemaatin önde gelen hocalarından emekli imam Bayram Ali Öztürk'ün cinayetleriyle gündeme gelmiştir.[5]

Faaliyetleri[değiştir | kaynağı değiştir]

1990'larda grup Kafkasya'nın bazı bölgelerine (özellikle Azerbaycan'a) misyonerler göndermiş ve İsmailağa Camii'ndeki medresesinde insanları eğitmiştir. Türkiye'de 1997 yılında dini faaliyetlere getirilen yeni kısıtlamalardan sonra çalışmalar daha yavaş devam etmiştir.[6] Cemaatin bilinen kadarıyla özel okullar, medrese ve Kuran Kursları ve basın-yayın kurumları üzerinden çeşitli faaliyetleri vardır. Cemaat "Arapça ve Hafızlık Talebeleri, Tekamül Medreseleri ve İhtisas Medreseleri" ile isimlendirilmiş üç aşamalı eğitim vermektedir.[2]

Haziran 2016 yılından beri yayımlanmaya devam resmî dergisi İsmailağa Dergisi'dir.[2]

Lâlegül TV[değiştir | kaynağı değiştir]

2014 yılında TÜRKSAT üzerinden yayınlarına başlayan Lâlegül TV ve 2005 yılında FM bandında karasal yayınlarına başlayan Lâlegül FM 2023 yılı itibari ile tamamen Lâlegül Vakfı bünyesine geçmiştir. Lâlegül TV ve Lâlegül FM'in yayın içeriği Cübbeli Ahmet Hoca olarak bilinen Ahmet Mahmut Ünlü'nün vaaz, sohbet programları ve İslam'ı tebliğ içerikli programlardan oluşmaktadır. Kanalın yönetim kurulu başkanlığını Yakup AYDOĞDU yapmaktadır.[7]

Tartışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Deniz Baykal 2006 yılında Fatih ilçesinin tamamını bir "İsmailağa cumhuriyeti" olarak tanımlamıştır.[8] Erzincan Cumhuriyet Başsavcısı İlhan Cihaner, 2007-2009 yılları arasında cemaatin izinsiz Kur'an kursları açtığı ve kız çocuklarının okula gitmesini engellediği yönündeki ihbarlar üzerine cemaati soruşturmuş ve telefon dinleme talimatı vermiştir.[9] Türkiye'nin önde gelen bazı siyasetçileri Nakşibendi tarikatı ile bağlantılıdır; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın İsmailağa cemaati ile bağlantısı olduğu söylenmektedir.[10]

Çocuk evliliği iddiası[değiştir | kaynağı değiştir]

İsmailağa cemaati bağlantılı Hiranur Vakfı'nın kurucusu Yusuf Ziya Gümüşel'in 6 yaşındaki kızını, iddialara göre, 29 yaşındaki Kadir İstekli isimli bir cemaat üyesi ile dinî nikâhla "evlendirdiği" ve çocuğun yıllarca cinsel istismara maruz bırakıldığı iddia edildi.[11][12] Bu iddialar aile mensupları tarafından reddedildi, gelinlik fotoğraflarının hafızlık törenlerinde çekildiği iddia edildi.[13] 3 şüphelinin olduğu davada ilk duruşma 22 Mayıs 2023'te görülecekken duruşma tarihi Aile ve Sosyal Hizmet Bakanlığı talebi ile 30 Ocak 2023'e çekildi.[14][15] Duruşmada yargılamanın kapalı devam etmesi, davaya yayın yasağı getirilmesi, Kadir İstekli ve Yusuf Ziya Gümüşel'in tutukluluk hallerinin devamı ve 27 Şubat'a erteleme kararları alındı.[16] Ayrıca, cemaat mensupları adliye önünde protesto düzenledi.[17]

Dava 23 Ekim 2023'te sonuçlandı. Mahkeme "çocuğun nitelikli cinsel istismarı" suçlarından kızın zorla evlendirildiği Kadir İstekli'ye 30 yıl, Hiranur Vakfı'nın kurucusu ve baba Yusuf Ziya Gümüşel'e 20 yıl, anne Fatıma Gümüşel'e 16 yıl 8 ay hapis cezası verdi.[18]

Siyasi duruşu[değiştir | kaynağı değiştir]

İsmailağa Cemaati, 2023 Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhur İttifakını destekleyeceklerini açıklamıştır.[19]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "İsmailağa Cemaati kaç kişi?". https://safatarim.gen.tr/. 15 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.  |website= dış bağlantı (yardım)
  2. ^ a b c d Dinî-Sosyal Teşekküller, Geleneksel Dinî-Kültürel Oluşumlar ve Yeni Dinî Yönelişler. Diyanet İşleri Başkanlığı. s. 172. 13 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2022. 
  3. ^ "Hasan Kılıç kimdir, kaç yaşında? İsmailağa Cemaati yeni temsilcisi Hasan Kılıç aslen nereli? Mahmut Efendi'nin vasiyet ettiği isim duyuruldu!". Sabah. 25 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2022. 
  4. ^ Ahmet Hakan (3 Eylül 2006). "Bir cemaatin anatomisi". Hürriyet Gazetesi. 4 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2017. 
  5. ^ "Eski imam öldürüldü cemaat katili linç etti". 2 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2016. 
  6. ^ Bayram Balci, alati.com.br, Between Islam and Secularism: Religious Policies of Turkey in the Turkish Republics of Central Asia and the Caucasus 12 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., p115-6
  7. ^ "Lâlegül TV". Lâlegül TV. Kurumsal bölümü. 12 Ocak 2016 tarihinde kaynağından (HTML) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2015. 
  8. ^ Hurriyet Daily News, 11 September 2006, CHP's Baykal: An "Ismailaga" republic has been formed in Fatih 19 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  9. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; İsmailağa isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  10. ^ Angel Rabasa, F. Stephen Larrabee (2008), The Rise of Political Islam in Turkey, Rand Corporation, 17 June 2008
  11. ^ "İstismar skandalını ortaya çıkaran Timur Soykan'dan iktidara 11 soru: Başka kaç çocuk var?". Cumhuriyet Gazetesi. 12 Aralık 2022. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2022. 
  12. ^ "İsmailağa Cemaati iddiaları yalanlamadı: "İspatlanması durumunda, tüyleri ürperten bu zulmü işleyen kim olursa olsun reddediyor ve telin ediyoruz"". Medyascope. 12 Aralık 2022. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2022. 
  13. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2023. 
  14. ^ Karagöz, Ayşegül (9 Aralık 2022). "İsmailağa Cemaati'nde 6 yaşında çocuğa cinsel istismar davası | Avukatlar ve psikologlar ne diyor?". Medyascope. 9 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2022. 
  15. ^ "İsmailağa Cemaati'nde 6 yaşındaki çocuk istismarı davasında duruşma tarihi öne çekildi". Sol Haber. 13 Aralık 2022. 18 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2023. 
  16. ^ GÜMÜŞKAYA, Havva (31 Ocak 2023). "Hiranur Vakfı'nda çocuk istismarı davası | Mahkeme 'yayın yasağı' ve 'kapalı duruşma' kararı aldı!". BirGün Gazetesi. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2023. 
  17. ^ "İSMAİLAĞA CEMAATİ ÜYELERİ, H.K.G. DAVASI ÖNCESİ ADLİYE ÖNÜNDE "MAHKEME, AZGIN AZINLIĞA YOL VERME" SLOGANI ATTI". ankahaber.net. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2023. 
  18. ^ "H.K.G. davasında karar çıktı". birgun.net. 24 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2023. 
  19. ^ "İsmailağa cemaati de geri kalmadı! Erdoğan'ı destek kararını resmen duyurdular". www.cumhuriyet.com.tr. 28 Nisan 2023. 9 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2023. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]