Liverpool FC

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Liverpool FC
150px-Liverpool FC logo.png
Tam ad Liverpool Football Club
Takma ad The Reds (Kırmızılar)
Renkler          Kırmızı-Beyaz
Kuruluş 3 Haziran 1892[1]
Stadyum Anfield Road, Liverpool
(Kapasite: 53,394)
Başkan Amerika Birleşik Devletleri Tom Werner
Teknik direktör Almanya Jürgen Klopp
Lig Premier League
2019-20 Premier League, 1. (şampiyon)
Resmî site liverpoolfc.com
Şu anki sezon

Liverpool FC (İngilizce telaffuz: [ˈlɪvərpuːl]); Merseyside, Liverpool'da kurulmuş İngiltere'nin en köklü futbol kulüplerinden birisidir. Kurulduğu yıl olan 1892'den beri, 6 Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu, 3 UEFA kupası şampiyonluğu, 19 Premier League şampiyonluğu ve 7 FA Cup şampiyonluğu elde etmiştir. İngiliz kulüpleri arasında en fazla lig şampiyonluğu olan iki takımdan biri ve toplamda en fazla sayıda kupası bulunan kulüptür.[2] Kulübün stadyumu 53,394 kapasiteli Anfield Road stadyumudur. Lakabı ambleminde de olduğu gibi Kırmızı Anka Kuşları'dır ancak Kırmızılar olarak bilinir. Kulübün sloganı "You'll Never Walk Alone" (asla yalnız yürümeyeceksin), en ateşli olarak bilinen taraftar grubu ise The Kop'tur.

25 Mayıs 2005 tarihi UEFA Şampiyonlar Ligi Finalinde Atatürk Olimpiyat Stadyumu'nda İtalyan ekibi AC Milan ile karşılaşan İngiliz ekibi ilk yarısı 3-0 AC Milan'ın üstünlüğüyle sona eren maçta ikinci yarı bulduğu gollerle maçı 3-3'lük eşitliğe getirmiştir. Uzatmalardan sonra penaltılarda Milan'ı 3-2 mağlup eden Liverpool UEFA Şampiyonlar Ligi kupasını müzesine götürmüştür. O maçta muhteşem bir geri dönüş yapan İngiliz temsilcisinin bu başarısının en büyük payı kaptan Steven Gerrard'ın olmuştur ve maçın adamı ilan edilmiştir. Bu maç kulüp ve UEFA Şampiyonlar Ligi tarihinin efsane maçlarından birisi olmuştur.

1985 yılında kulüp tarihinin en büyük trajedisini yaşamış ve Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası finalinde Juventus'la oynanan maçta çıkan ve tarihe Heysel Faciası olarak geçen olaylarda kulüp ve taraftarları sorumlu tutulmuştur. Bu olay sonrası UEFA tüm İngiliz kulüplerini Avrupa kupalarından beş yıl süreyle men etmiştir. Liverpool'a ise önce on yıl ceza verilmiş daha sonra yapılan itirazlarla bu ceza altı yıla indirilmiştir.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyah beyaz bir fotoğrafı.
John Houlding, Liverpool FC'nin kurucusu

Liverpool kulübü, John Houlding ile Everton arasında yaşanan ihtilafın bir sonucu olarak kurulmuştur. 8 yılın ardırdan Everton kulübü, 1892 yılında Goodison Park'a taşınmış ve buna takriben Houlding, Liverpool kulübünün temellerini atmıştır.[3] İlk başta "Everton FC Athletic Grounds Ltd. (Kısaca Everton Athletic) adıyla yola çıkan kulüp, federasyonun Everton FC isminin kullanımına izin vermemesi nedeniyle Mart 1892 yılında Liverpool FC adını almış ve bu tarihten 3 ay sonra da federasyon tarafından resmen tanınmıştır.[4] Takım ilk sezonunda Lancashire Ligini kazanarak iyi bir başlangıca imza atmıştır. 1893-94 sezonunda Football League Second Division'a katılmıştır. Bu ligde ilk sezonunda birinci olduktan sonra Football League First Division'a yükselmiştir. Bu ligi de 1901 ve 1906 yılında şampiyon olarak tamamlamıştır.[5]

Kulüp ilk FA Cup finalini 1914 yılında Burnley'e karşı oynamış ve 1-0 kaybetmiştir. 1922 ve 1923 yılında üst üste lig şampiyonu olmuş, ancak kulübün 5. şampiyonluğunu aldığı 1946-47 sezonuna kadar suskun kalmıştır.[6] Liverpool, 1950 yılında yine kupada final oynamış fakat rakibi Arsenal'a karşı sahadan mağlup ayrılarak ikinci kupa finalini de kaybetmiştir. 1953-54 sezonunda takım tarihinde küme düşmüştür.[7] 1958-59 FA Cup sezonunda Worcester City'ye karşı alınan 2-1'lik yenilgi sonrası Bill Shankly kulübün yeni menajeri olmuştur. Takımın başına geçen Bill Shankly, 24 oyuncu ile yollarını ayırmış ve kulübün bir ayakkabı deposunu teknik ekibin taktik stratejileri tartıştığı bir odaya dönüştürmüştür. Bu odada Bill Shankly önderliğinde Joe Fagan, Reuben Bennett ve Bob Paisley kulübü yeniden yapılandırmaya başlamışlardır.[8]

Anfield'ın dışarısındaki Bill Shankly heykeli. Shankly, First Division'a çıktı ve 1947'den beri kulübün ilk lig şampiyonluğunu kazandı.

Kulüp birinci lige 1962 yılında tekrar dönmüş ve 17 yıl sonra 1964'te şampiyon olmuştur. 1965 yılında kulüp tarihinin ilk FA kupası kazanılmıştır. 1966 yılında tekrar şampiyon olunmuş ancak UEFA Kupa Galipleri Kupası finalinde Borussia Dortmund'a kaybedilmiştir.[9] 1972-73 sezonunda Liverpool, tarihinin ilk Avrupa kupası olan UEFA Kupası'nı ve aynı zamanda ligi kazanmıştır. Daha sonra Bill Shankly emekliye ayrılmış ve yerine yardımcısı Bob Paisley geçmiştir.[10] 1976 yılında, Paisley'in ikinci sezonunda Liverpool tekrar UEFA kupası ile lig şampiyonluğunu kazanarak ikinci kez duble yapmıştır. Bir sonraki sezonda şampiyonluk unvanı korunmuş ve kulüp tarihinin ilk UEFA Şampiyonlar Ligi (o dönemki adıyla European Cup) şampiyonluğu elde edilerek bu büyük bir başarı sağlanmıştır. Fakat bu 1977 sezonunda FA Cup finali kaybedilerek sezon üç kupayla noktalanmamıştır. Liverpool 1978 yılında tekrar Şampiyonlar Ligi şampiyonu olmuş, bir sonraki sezonda bir yıl aradan sonra tekrar şampiyon olunmuştur.[11] 9 yıllık Paisley döneminde Liverpool 21 kupa kazanmıştır, bunlara 3 Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu, 1 UEFA Kupası, 6 Lig Şampiyonluğu Kupası, üst üste 3 Lig Kupası gibi kupalar dahildir. Paisley'in yerel liglerde kaybettiği tek kupa finali 1977 sezonu FA Cup finalidir.[12]

Paisley, 1983 yılında emekli olma kararı almış ve yerine yardımcısı Joe Fagan geçmiştir.[13] Fagan ilk sezonunda Lig, FA Cup ve Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu elde ederek, Liverpool'u İngiliz takımları içerisinde bu başarıyı gösteren ilk takım yapmıştır.[14] Liverpool 1985 yılında tekrar Şampiyonlar Ligi finaline çıkmış ve rakibi Juventus olmuştur. Heysel Stadyumu'nda oynanacak bu karşılaşma öncesi Liverpool'lu futbol holiganları Juventus taraftarlarının olduğu bölüme saldırmış ve bu saldırıdan kaçan taraftarlar bir duvarın çökmesi sonucu tel örgülere sıkışarak hayatlarını yitirmiştir. O gün 38'i İtalyan, 39 kişi hayatını kaybetmiş ve bu olay Heysel faciası olarak adlandırılmıştır. Oyuncuların ve menajerlerin hüznüne rağmen maç oynanmış ve Liverpool bu karşılaşmadan 1-0 yenik ayrılmıştır, golü penaltıdan Michel Platini atmıştır. Bu trajedi sonrası İngiliz futbol takımları Avrupa kupalarından 5 yıl men edilmiştir. Liverpool'a da 10 yıllık men cezası verilmiş ancak bu karar daha sonra 6 yıla indirilmiştir. 14 Liverpool taraftarı gayriihtiyari adam öldürme suçundan hüküm giymiştir.[15]

Hillsborough faciasında ölen 96 kişinin adlarıyla kazınmış olan Hillsborough anıtı.

Bu felaket sonrası Joe Fagan istifa etmiş ve yerine kulübün efsane futbolcusu Kenny Dalglish oyuncu-menajer olarak geçmiştir.[16] Onun döneminde Liverpool üç lig şampiyonluğu ve iki FA Cup kazanmıştır. 1985-96 sezonunda çift kupalı bir sezon yaşanmıştır. Tüm bu başarılara Hillsborough faciası gölge düşürmüştür. 15 Nisan 1989'da Nottingham Forest'e karşı oynanan FA Cup yarı finalinde, yüzlerce Liverpool taraftarı tel örgülere sıkışıp ezilmiştir.[17] O gün doksan dört Liverpool taraftarı hayatını kaybetmiştir. 95. kurban bu olaydan dört gün sonra, 96. kurban ise 4 yıl komada kaldıktan sonra hayatını kaybetmiştir.[18] Bu olaydan sonra devlet stadyumların güvenliği konusunda bir inceleme yürütmüştür ve bunun sonucunda üst seviye liglerdeki takımların tribünlerinin tamamının koltuklu olması şart konulmuştur. Yapılan incelemede bu faciaya tribünlere aşırı taraftar alınması ve polisin de bu kontrolü sağlayamamasının yol açtığı söylenmiştir.[19]

Liverpool, facianın yaşandığı 1988-89 sezonunun sonunda Arsenal ile puan ve averaj olarak eşit olmasına rağmen, Arsenal'ın sezonun son maçında (26 Mayıs 1989, Liverpool 0 - 2 Arsenal) attığı son dakika golüyle birlikte toplamda daha çok gol atmış olmasından dolayı şampiyonluğu kaybetmiştir.[20] 1989-90 sezonunda kulüp 18. lig şampiyonluğunu kazanmıştır.

1991'de Kenny Dalglish, Hillsborough faciasının da etkisiyle görevinden ayrılmıştır. Yerine kulübün eski futbolcusu Graeme Souness geçmiştir.[21] Onun döneminde 1991-92 sezonunda FA Cup kazanıldı. Daha sonra yerini Roy Evans'a bıraktı.[22]

Aradan geçen 30 yıldan sonra 2019/20 sezonunda Jürgen Klopp ile 19. şampiyonluğunu kazanmıştır.

Rakipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Liverpool'un ezeli rakipleri, Merseyside'ın diğer takımı olan Everton ve 1960'lı yıllardan beri rakip oldukları Manchester şehrinin takımı olan Manchester United'dır.

Liverpool, en büyük rakibi olan Everton ile Merseyside Derbisi'ni oynamaktadır. Bu derbi "Dostluk Derbisi" olarak da adlandırılmaktadır.[23] Merseyside Derbisi'nde oynanan 215 maçın 85'ini Liverpool, 66'sını Everton kazanmıştır. 64 maç da berabere bitmiştir.

Renkleri ve formaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Liverpool'un 1892-1896 yılları arasındaki ev forması[24]

Liverpool'un ev sahibi forması her zaman kırmızıdır. Ancak bu kulübün kurulduğu 1892 ile 1894 yılları arasında böyle değildi. O yıllarda forma olarak mavi-beyaz gömlek kullanılırdı. 1894 yılından sonra formalarda Liverpool şehrinin sembolü olan kırmızı renk kullanıldı.[3]

Liverpool'un deplasman formaları genellikle beyaz forma ve siyah şort ya da sarı forma ve şort şeklinde olmaktadır. Ancak 1987 yılında gri, 1991-92 sezonunda ise yeşil forma ve beyaz şort deplasman forması olarak kullanılmıştır. Liverpool 1990'lı yıllarda formasında altın sarısı, ekru, siyah, gri gibi renkleri kullanmıştır. 2008-09 sezonunda gri formayı yeniden kullanmıştır. Kulüp 3. formalarını genellikle Avrupa kupalarındaki deplasman maçlarında kullanmaktadır.

Forma üreticileri ve sponsorları[değiştir | kaynağı değiştir]

Dönem Forma Üreticisi Forma Sponsoru (göğüs) Forma Sponsoru (kol)
1973-1979 Umbro - -
1979-1982 Hitachi
1982-1985 Crown Paints
1985-1988 Adidas
1988-1992 Candy
1992-1996 Carlsberg
1996-2006 Reebok
2006-2010 Adidas
2010-2012 Standard Chartered
2012-2015 Warrior Sports
2015-2017 New Balance
2017-2020 Western Union
2020- Nike -

Şampiyonluklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ulusal[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Premier League şampiyonluğu 19
    • 1900/01, 1905/06, 1921/22, 1922/23, 1946/47, 1963/64, 1965/66, 1972/73, 1975/76, 1976/77, 1978/79, 1979/80, 1981/82, 1982/83, 1983/84, 1985/86, 1987/88, 1989/90, 2019/20
  • Football League Second Division şampiyonluğu 4
    • 1893/94, 1895/96, 1904/05, 1961/62
  • Lancashire League 1
    • 1892-93
  • FA Cup 7
    • 1965, 1974, 1986, 1989, 1992, 2001, 2006
  • EFL Cup 8'[25]
    • 1980/81, 1981/82, 1982/83, 1983/84, 1994/95, 2000/01, 2002/03, 2011/12
  • FA Charity Shield / FA Community Shield 15 (10'u tek başına)
    • 1964 (Paylaştı), 1965 (paylaştı), 1966, 1974, 1976, 1977 (paylaştı), 1979, 1980, 1982, 1986 (paylaştı), 1988, 1989, 1990 (paylaştı), 2001, 2006
  • Football League Super Cup 1
    • 1986

Uluslararası[değiştir | kaynağı değiştir]

Anfield Stadyumu
İkincilik (2): 1981, 1984

Kadro[değiştir | kaynağı değiştir]

2 Ekim 2020 itibarıyla[26]
Mevki Futbolcu
1 Brezilya KL Alisson
3 Brezilya OS Fabinho
4 Hollanda DF Virgil van Dijk (3. kaptan)
5 Hollanda OS Georginio Wijnaldum (4. kaptan)
6 İspanya OS Thiago Alcântara
7 İngiltere OS James Milner (2. kaptan)[27]
8 Gine OS Naby Keïta
9 Brezilya FV Roberto Firmino
10 Senegal FV Sadio Mané
11 Mısır FV Mohamed Salah
12 İngiltere DF Joe Gomez
13 İspanya KL Adrián
14 İngiltere OS Jordan Henderson (kaptan)[28]
15 İngiltere OS Alex Oxlade-Chamberlain
16 Sırbistan OS Marko Grujić
17 İngiltere OS Curtis Jones
Mevki Futbolcu
18 Japonya FV Takumi Minamino
20 Portekiz FV Diogo Jota
21 Yunanistan DF Kostas Tsimikas
23 İsviçre OS Xherdan Shaqiri
26 İskoçya DF Andrew Robertson
27 Belçika FV Divock Origi
32 Kamerun DF Joël Matip
47 İngiltere DF Nathaniel Phillips
58 Galler OS Ben Woodburn
59 Galler OS Harry Wilson
62 İrlanda KL Caoimhín Kelleher
66 İngiltere DF Trent Alexander-Arnold
67 İngiltere OS Harvey Elliott
72 Hollanda DF Sepp van den Berg
76 Galler DF Neco Williams

Kiralık gidenler[değiştir | kaynağı değiştir]

Mevki Futbolcu
22 Almanya KL Loris Karius (30 Haziran 2021'e kadar Union Berlin'de)
54 İngiltere OS Sheyi Ojo (30 Haziran 2021'e kadar Cardiff City'de)
Mevki Futbolcu
73 Polonya KL Kamil Grabara (30 Haziran 2021'e kadar AGF'de)
Nijerya FV Taiwo Awoniyi (30 Haziran 2021'e kadar Union Berlin'de)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Happy birthday LFC? Not quite yet..." 7 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2015. 
  2. ^ Football Records in England
  3. ^ a b "Liverpool Football Club is formed". Liverpool FC. 12 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2010. 
  4. ^ Graham 1985, s. 14.
  5. ^ Graham 1985, ss. 16-18.
  6. ^ Graham 1985, s. 20.
  7. ^ Kelly 1988, ss. 50–51.
  8. ^ Kelly 1988, s. 57.
  9. ^ "1965/66: Stan the man for Dortmund". Union of European Football Associations (UEFA). 10 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2020. 
  10. ^ Kelly 1999, s. 86.
  11. ^ Pead 1986, s. 414.
  12. ^ Kelly 1988, s. 157.
  13. ^ Kelly 1988, s. 158.
  14. ^ Cox, Russell & Vamplew 2002, s. 90.
  15. ^ "On This Day – 29 May 1985: Fans die in Heysel rioting". BBC. 29 Mayıs 1985. 12 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2006. 
  16. ^ Kelly 1988, s. 172.
  17. ^ "On This Day – 15 April 1989: Soccer fans crushed at Hillsborough". BBC. 15 Nisan 1989. 12 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2006. 
  18. ^ Pithers, Malcolm (22 Aralık 1993). "Hillsborough victim died 'accidentally': Coroner says withdrawal of treatment not to blame". The Independent. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2010. 
  19. ^ "A hard lesson to learn". BBC. 15 Nisan 1999. 13 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2006. 
  20. ^ Cowley, Jason (29 Mart 2009). "The night Football was reborn". The Observer. 23 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2011. 
  21. ^ Liversedge 1991, ss. 104-105.
  22. ^ Scully, Mark (22 Şubat 2012). "LFC in the League Cup final: 1995 – McManaman masterclass wins praise from wing wizard Matthews". Liverpool Echo. 23 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2020. 
  23. ^ Smith, Rory (24 Ocak 2009). "Liverpool and Everton no longer play the 'friendly derby' as fans become more vitriolic". The Daily Telegraph. 14 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2010. 
  24. ^ "Historical LFC Kits". Liverpool FC. 24 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2010. 
  25. ^ "İngiltere Lig Kupası Liverpool'un". radikal.com.tr. Erişim tarihi: 17 Nisan 2012. .(Türkçe)
  26. ^ "First team". Liverpool FC. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2019. 
  27. ^ Shaw, Chris (10 Ağustos 2015). "Milner on vice-captain honour and Coutinho class". Liverpool FC. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2018. 
  28. ^ "Henderson appointed Liverpool captain". Liverpool FC. 10 Temmuz 2015. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2018. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]