Wagner Grubu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Wagner Grubu
Группа Вагнера
Kuruluş 2014–günümüze[1]
Lider(ler) Dmitri Utkin[1]
Merkez(ler) Sankt-Peterburg, Rusya
Etkin bölgeler Ukrayna[2], Suriye[2], Sudan[3], Libya[4], Orta Afrika Cumhuriyeti[4], Venezuela[5], Mozambik[6], Madagaskar[7]
Büyüklük
  • 1.000 (Mart 2016)[8]
  • 6.000 (Aralık 2017)[9]
  • 8.000 (Nisan 2022)[10]
Çatışma(lar)

Wagner Grubu (RusçaГруппа Вагнера, romanizeGruppa Vagnera), Rusya merkezli bir özel askerî şirkettir. Şirketin, özellikle Doğu Ukrayna ve Suriye başta olmak üzere dünyadaki diğer çatışma bölgelerinde yer alan bir paramiliter örgüt olduğu düşünülmektedir. Wagner Grubu, daha önce Blackwater olarak bilinen ABD merkezli güvenlik şirketi Academi ile de kıyaslanmakta olup[13] Rusya'nın dış çıkarlarının savunulmasını sağlamak için Rus hükûmetine bağlı olduğundan şüphelenilmektedir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Wagner Grubu'nun, 2010'ların başında eski GRU Spetsnazı Yarbayı Dmitri Utkin tarafından kurulduğu düşünülmektedir.[1] 2016 başlarında 1,000 kadar çalışanı olup Aralık 2017 tarihi itibarıyla 6.000'den fazla çalışanı bulunmaktadır.[8][9] Rusya yasalarına göre özel askeri şirketlerin faaliyetleri yasak olduğundan şirket 2016 itibarıyla Arjantin'de kayıtlıydı.[8]

Grubun ana yatırımcısının Rusya Devlet Başkan Vladimir Putin ile yakın bağlantılara sahip bir iş insanı olan Yevgeni Prigojin olduğu söylenmektedir.[14] İlk olarak 2014 yılında Kırım krizi sırasında ortaya çıktılar[2] ve yarımadanın kansız ve sessiz bir şekilde ilhak edilmesi sırasında Rus birlikleri ile birlikte hareket etmekteydiler.[15] Kırım'ın ilhak edilmesinden sonra Donbass Savaşı'nda ayrılıkçı güçlere destekte bulundular.[16] Ekim 2015 tarihinde Rusya'nın Suriye'de başlattığı askerî harekâtın ardından Suriye hükûmeti güçleri safında yer aldılar.[16] Wagner'in bu yurtdışı faaliyetlerinde GRU'dan destek ve koordinasyon aldığı söylenmektedir.

2018 yılı itibarıyla grup İkinci Libya İç Savaşı’nda Halife Hafter güçleri ile birlikte savaşmaktadır.[17]

2016'nın başlarında Wagner'in 1.000 çalışanı vardı,[8] daha sonra bu sayı Ağustos 2017'de 5.000'e ,[18] ve Aralık 2017'de 6.000'e yükseldi. Kuruluşun Arjantin'de kayıtlı olduğu [8][18] ayrıca Sankt-Peterburg ve Hong Kong'da ofisleri olduğu iddia ediliyor.[19]

Yaptırımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD Hazine Bakanlığı Haziran 2017'de Wagner Grubu ve Utkin'e şahsen yaptırım uyguladı.[20] Aralık 2021'de ise Avrupa Birliği, Wagner Grubu ve onunla bağlantılı sekiz kişi ve üç kuruluşa Libya, Suriye, Ukrayna (Donbas) ve Orta Afrika Cumhuriyeti de dahil olmak üzere faaliyet gösterdikleri bazı ülkelerde işkence ve yargısız infazları da içeren ciddi insan hakları ihlalleri ve istikrarı bozucu faaliyetlerde bulunmaktan dolayı yaptırım uyguladı.[21][22][23]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c Gostev, Aleksandr; Coalson, Robert (16 Aralık 2016). "Russia's Paramilitary Mercenaries Emerge From The Shadows". Özgür Avrupa Radyosu. 1 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  2. ^ a b c d e f "Revealed: Russia's 'Secret Syria Mercenaries'". Sky News. 10 Ağustos 2016. 27 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  3. ^ a b "Появилось видео из Судана, где российские наемники тренируют местных военных" (Rusça). 7 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  4. ^ a b c "Beyond Syria and Ukraine: Wagner PMC Expands Its Operations to Africa". 21 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  5. ^ a b "Exclusive: Kremlin-linked contractors help guard Venezuela's Maduro - sources". 25 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  6. ^ a b ""War 'declared'": Report on latest military operations in Mocimboa da Praia and Macomia – Carta". 10 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  7. ^ "«Проект»: наемники «ЧВК Вагнера» охраняли на Мадагаскаре связанных с Пригожиным политтехнологов (Rusça)". 18 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  8. ^ a b c d e Quinn, Allison (30 Mart 2016). "Vladimir Putin sent Russian mercenaries to 'fight in Syria and Ukraine'". The Daily Telegraph. 25 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "putin" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  9. ^ a b "Putin Wants to Win, But Not at All Costs". Bloomberg. 6 Aralık 2017. 3 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2018.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "allcosts" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  10. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; BellingcatCas isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  11. ^ "Putin Plants Troops, Weapons in Libya to Boost Strategic Hold". 3 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  12. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; firstfatality isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)
  13. ^ "Putin had to approve Russian attack on US troops". 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  14. ^ "Diplomacy and Dividends: Who Really Controls the Wagner Group". 8 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  15. ^ "Private military companies in Russia carrying out criminal orders of Kremlin, - InformNapalm. PHOTOS+VIDEO". InformNapalm. 31 Ağustos 2017. 29 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020 – Censor.NET vasıtasıyla. 
  16. ^ a b Butusov, Yurii (31 Mart 2016). "Mystery of Wagner's identity unfolded: he is Russian officer and head of large private military company in Russia, who eliminated Mozgovoy, Dremov, and other terrorist leaders, and now is fighting in Syria". Censor.NET. 1 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  17. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020. 
  18. ^ a b "Russia flies 2,000 mercenary troops into Syria". Debkafile. 2 Ağustos 2017. 1 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2017. 
  19. ^ Galeotti, Mark (29 Ağustos 2017). "Moscow's mercenaries reveal the privatisation of Russian geopolitics". openDemocracy. 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2017. 
  20. ^ Kramer, Andrew E. (5 Temmuz 2017). "Russia Deploys a Potent Weapon in Syria: The Profit Motive". The New York Times. ISSN 0362-4331. 5 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2017. 
  21. ^ "EU imposes restrictive measures against the Wagner Group" (İngilizce). Europa (web portal). 13 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 
  22. ^ "EU imposes sanctions on Russia mercenary Wagner Group". Middle East Monitor (İngilizce). 14 Aralık 2021. 14 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 
  23. ^ "EU slaps sanctions on Russian mercenary group Wagner". Politico (İngilizce). 13 Aralık 2021. 13 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2021.