Avrupa Konseyi üyesi ülkeler

Vikipedi, özgür ansiklopedi
16 Mart 2022 itibarıyla Avrupa Konseyi üye ülkeleri.
  Kurucu ülkeler
  Daha sonra üye olanlar
  Eski üyeler

Avrupa Konseyi, 5 Mayıs 1949'da on Batı ve Kuzey Avrupa ülkesi tarafından kuruldu.[1] Kuruluşundan üç ay sonra Yunanistan;[2][3] bir yıl sonra ise İzlanda,[4][5] Türkiye[6][7] ve Batı Almanya[8][9] dahil oldu. Şu anda 46 üye ülkesi var ve en son katılan ülke Karadağ.

Avrupa Konseyi Tüzüğü'nün 4. Maddesi, belirli demokratik ve insan hakları standartlarını karşılamaları koşuluyla üyeliğin herhangi bir Avrupa ülkesine açık olduğunu belirtir.[10] Belarus, Rusya, Kazakistan ve Vatikan'ın yanı sıra sınırlı tanınmaya sahip ülkeler dışında, Avrupa'da toprakları olan neredeyse tüm ülkeler Avrupa Konseyine üyedir.

Liste[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Ülke[11] Başkent Üyelik tarihi Notlar
Belçika Belçika Brüksel 5 Mayıs 1949 Kurucu
Birleşik Krallık Birleşik Krallık Londra 5 Mayıs 1949 Kurucu
Danimarka Danimarka Kopenhag 5 Mayıs 1949 Kurucu. Danimarka; Faroe Adaları ve Grönland'ı içerir, ancak Danimarka'nın katıldığı bazı Avrupa Konseyi sözleşmeleri bu bölgeler için geçerli değildir.
Fransa Fransa Paris 5 Mayıs 1949 Kurucu
Hollanda Hollanda Amsterdam 5 Mayıs 1949 Kurucu
İrlanda İrlanda Dublin 5 Mayıs 1949 Kurucu
İsveç İsveç Stockholm 5 Mayıs 1949 Kurucu
İtalya İtalya Roma 5 Mayıs 1949 Kurucu
Lüksemburg Lüksemburg Lüksemburg 5 Mayıs 1949 Kurucu
Norveç Norveç Oslo 5 Mayıs 1949 Kurucu
Yunanistan Yunanistan Atina 9 Ağustos 1949[2][3] Askeri diktatörlük döneminde Yunanistan davası nedeniyle geçici olarak Konsey üyeliğinden çekildi. Bkz. Avrupa Konseyinde Yunanistan
İzlanda İzlanda Reykjavík 7 Mart 1950[4][5]
Türkiye Türkiye Ankara 13 Nisan 1950[6][7]
Almanya Almanya Berlin 13 Temmuz 1950[8][9] Federal Almanya Cumhuriyeti (Batı Almanya) ve Saar Protektorası 1950'de ortak üye oldular. Federal Cumhuriyet 1951'de tam üye oldu. Saar, 1956'da Federal Cumhuriyet'e katıldı ve eski Doğu Almanya eyaletleri, 1990'da yeniden birleşmenin ardından Federal Cumhuriyet'in bir parçası oldu. Doğu Almanya hiçbir zaman Konsey üyesi olmamıştı.
Avusturya Avusturya Viyana 16 Nisan 1956
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs Lefkoşa 24 Mayıs 1961
İsviçre İsviçre Bern 6 Mayıs 1963
Malta Malta Valletta 29 Nisan 1965
Portekiz Portekiz Lizbon 22 Eylül 1976
İspanya İspanya Madrid 24 Kasım 1977
Lihtenştayn Lihtenştayn Vaduz 23 Kasım 1978
San Marino San Marino San Marino 16 Kasım 1988
Finlandiya Finlandiya Helsinki 5 Mayıs 1989
Macaristan Macaristan Budapeşte 6 Kasım 1990
Polonya Polonya Varşova 26 Kasım 1991
Bulgaristan Bulgaristan Sofya 7 Mayıs 1992
Estonya Estonya Tallinn 14 Mayıs 1993
Litvanya Litvanya Vilnius 14 Mayıs 1993
Slovenya Slovenya Ljubljana 14 Mayıs 1993
Çek Cumhuriyeti Çek Cumhuriyeti Prag 30 Haziran 1993 Daha önce, Çekoslovakya'nın bir parçası olarak, 21 Ocak 1991'den 31 Aralık 1992'de Çekoslovakya'nın dağılmasına kadar Konsey üyesiydi.
Slovakya Slovakya Bratislava 30 Haziran 1993 Daha önce, Çekoslovakya'nın bir parçası olarak, 21 Ocak 1991'den 31 Aralık 1992'de Çekoslovakya'nın dağılmasına kadar Konsey üyesiydi.
Romanya Romanya Bükreş 7 Ekim 1993
Andorra Andorra Andorra la Vella 10 Kasım 1994
Letonya Letonya Riga 10 Şubat 1995
Arnavutluk Arnavutluk Tiran 13 Temmuz 1995
Moldova Moldova Kişinev 13 Temmuz 1995
Kuzey Makedonya Kuzey Makedonya Üsküp 9 Kasım 1995 12 Şubat 2019'a kadar Makedonya Cumhuriyeti, isim anlaşmazlığı nedeniyle resmi olarak "Makedonya Eski Yugoslav Cumhuriyeti" olarak anıldı.
Ukrayna Ukrayna Kiev 9 Kasım 1995
Hırvatistan Hırvatistan Zagreb 6 Kasım 1996
Gürcistan Gürcistan Tiflis 27 Nisan 1999
Azerbaycan Azerbaycan Bakü 25 Ocak 2001 Bkz. Avrupa Konseyinde Azerbaycan
Ermenistan Ermenistan Erivan 25 Ocak 2001 Bkz. Avrupa Konseyinde Ermenistan
Bosna-Hersek Bosna-Hersek Saraybosna 24 Nisan 2002
Sırbistan Sırbistan Belgrad 3 Nisan 2003 Başlangıçta Sırbistan-Karadağ olarak katıldı. 2006 yılında Karadağ'ın bağımsızlığından sonra, Bakanlar Komitesi Sırbistan Cumhuriyeti'nin eski Sırbistan-Karadağ Devlet Birliği üyeliğini sürdüreceğini açıkladı.[12]
Monako Monako Monaco-Ville 5 Ekim 2004
Karadağ Karadağ Podgorica 11 Mayıs 2007 Daha önce 2003 yılından itibaren Sırbistan-Karadağ'ın bir parçası olarak Konsey üyesiydi.

Eski üyeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bayrak Ülke[13] Başkent Üyelik tarihi Ayrılma tarihi Notlar
Saarland Saarland Saarbrücken 13 Ağustos 1950 1 Ocak 1957 Saarland 1 Ocak 1957'de Batı Almanya'ya katıldı
Çekoslovakya Çekoslovakya Prag 21 Ocak 1991 31 Aralık 1992 Çekoslovakya, 31 Aralık 1992'de dağıldı. Halef devletler Çek Cumhuriyeti ve Slovakya, 30 Haziran 1993'te Konseye yeniden katıldı.
Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Sırbistan ve Karadağ Belgrad 3 Nisan 2003 5 Haziran 2006 Sırbistan-Karadağ, Haziran 2006'da Karadağ'ın bağımsızlığından sonra dağıldı. Sırbistan'ın 14 Haziran 2006'da eski birliğin koltuğunu sürdüreceği ilan edildi. Karadağ 11 Mayıs 2007'ye Konseye katıldı.
Rusya Rusya Moskova 28 Şubat 1996 16 Mart 2022 25 Şubat 2022 tarihinde Ukrayna'yı işgal sebebiyle Rusya'nın, Bakanlar Komitesi ve Parlamenterler Meclisindeki temsil hakları askıya alındı.[14] Rusya, 10 Mart 2022'de artık organizasyonda bulunmayacağını açıkladı.[15] 15 Mart 2022'de Rusya, 31 Aralık 2022'de resmi olarak çekilme arzusunu yerine getirecek şekilde Konseyden bir ayrılma prosedürü başlattı. 16 Mart 2022'de Bakanlar Komitesi, Rusya'yı derhal konseyden çıkarmaya karar verdi.[16]
Bu madeni para, Ermenistan'ın 2001 yılında Konseye katılımını anmak için Ermenistan'da basılmıştır.

Başvuru sahipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Parlamenterler Meclisi ile özel konuk statüsü, Avrupa Konseyine üyelik için başvuran Avrupa üyesi olmayan devletlerin parlamentolarına katılım sürecinde geçici bir statü olarak 1989 yılında kurulmuştur. Özel konuk statüsünün amacı, özellikle katılım koşullarının belirlenmesinde ilgili parlamentonun Mecliste temsil edilmesini ve Meclis ile birlikte çalışmasını sağlayarak, Avrupa'daki üye olmayan devletlerin ulusal parlamentoları ile daha yakın ilişkiler geliştirmektir.[17]

Belarus, 12 Mart 1993'te tam üyelik için başvurdu ve parlamentosu Eylül 1992'den Ocak 1997'ye kadar Parlamenterler Meclisinde özel konuk statüsüne sahipti. Ancak özel konuk statüsü, ölüm cezasını onaylayan Kasım 1996 anayasa referandumu ve Avrupa Konseyi tarafından demokratik olmadığı tespit edilen parlamento ara seçimlerinin yanı sıra Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko'nun yönetimi altında ifade özgürlüğü gibi demokratik özgürlüklere getirilen sınırlamaların bir sonucu olarak askıya alındı (bkz. Belarus medyası). Belarus Anayasası'nda Ekim 2004'te yapılan ikinci bir değişiklik, ayrıca "asgari demokratik standartlara saygı göstermemekte ve kuvvetler ayrılığı ve hukukun üstünlüğü ilkelerini ihlal etmektedir".[18] Haziran 2009'da Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi, Belarus Parlamentosunun Meclisteki özel konuk statüsünün askıya alınmasının, ancak hükümetin ölüm cezasına moratoryum getirmesi koşuluyla kaldırılacağına karar verdi. Mayıs 2013 itibarıyla bu koşul yerine getirilmemiştir.[19]

Kazakistan, 1999 yılında Parlamenterler Meclisine özel konuk statüsü için başvurmuştur. Meclis, Kazakistan'ın Ural nehrinin batısındaki topraklarının %4'ünün Avrupa'da bulunması nedeniyle tam üyelik başvurusunda bulunabileceğini,[20] ancak özel konuk statüsü verilmesi için demokrasi ve insan hakları alanlarında iyileştirmeler yapılması gerektiğini tespit etti. Kazakistan, Nisan 2004'te Meclis ile bir işbirliği anlaşması imzaladı.

Kasım 2006'da Kazakistan Parlamentosu, Meclisten gözlemci statüsü verilmesini resmen talep etti, ancak bu statü, AK'nin tüm temel değer ve ilkelerine önceden uyulmasını gerektirdiği için hiçbir zaman verilmedi.[17] Ülke, 24 Şubat 2010 tarihinde Avrupa Konseyinin Avrupa Kültür Konvansiyonuna katılmıştır.[21] 15-16 Mart 2010 tarihlerinde Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Başkanı Kazakistan'a resmi bir ziyarette bulundu,[22] bunun sonucunda Avrupa Konseyi ve Kazakistan'ın ilişkilerini güçlendirdiği sonucuna varıldı. Bu dönüm noktası, Kazakistan'ın 2008'de Astana'da Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in ana hatlarıyla belirttiği “Path to Europe” programını cesaretlendiriyor.[23]

Aralık 2013'te, Kazakistan'ın ceza adaleti alanındaki Avrupa Konseyinin çok sayıda sözleşmesine katılımının önünü açmak amacıyla 2014-15 yıllarında Kazakistan ve Avrupa Konseyi arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesine ilişkin Ortak Deklarasyon imzalandı.[24][25]

Kosova Dışişleri Bakanı Hashim Thaçi, Aralık 2014'te Avrupa Konseyine üyelik başvurusunun 2015 yılının ilk çeyreğinde yapılmasının planlandığını belirtti.[26] Kosova zaten fiili olarak Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin yargı yetkisi altındadır.[27]

Gözlemciler[değiştir | kaynağı değiştir]

  On kurucu üye
  Sonradan katılan üyeler
  Resmi adaylar
  Eski üyeler
  Parlamenterler Meclisindeki gözlemciler
  Bakanlar Komitesindeki gözlemci
  Bakanlar Komitesi ve Parlamenterler Meclisindeki gözlemciler

Gözlemci statüsü, Avrupa'daki demokratik geçişlere katkıda bulunmak isteyen Avrupalı olmayan demokrasiler için tasarlanmıştır.[17]

Kanada, Japonya, Meksika, ABD ve Vatikan Avrupa Konseyinde gözlemci statüsüne sahiptir ve Bakanlar Komitesine ve tüm hükümetler arası komitelere katılabilir. Avrupa Konseyinin faaliyetlerine gönüllü olarak mali olarak katkıda bulunabilirler.

Kanada, İsrail ve Meksika parlamentoları, Parlamenterler Meclisinde gözlemci statüsünde olup, heyetleri Meclis oturumlarına ve komite toplantılarına katılabilmektedir. Filistin Yasama Meclisi temsilcileri, Orta Doğu ile ilgili Meclis tartışmalarına ve Kuzey Kıbrıs'tan Kıbrıs Türkü temsilcileri Kıbrıs Adası'na ilişkin tartışmalara katılabilirler.

Her iki ülke de ölüm cezası uyguladığı için Japonya ve ABD'nin gözlemci statüsüyle ilgili eleştiriler var.[28] Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, ABD ve Japonya'nın ölüm cezasını kaldırması veya gözlemci statüsünü kaybetmesi için kulis yapıyor. Konsey ayrıca Belarus'un ölüm cezasına ilişkin bir moratoryum ilan etmesi şartıyla Belarus'a özel konuk statüsünü geri vermek için oy kullandı.

Ortaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Mayıs 2009'da Parlamenterler Meclisi, demokratik geçişlerinde Parlamenterler Meclisi tarafından desteklenmek ve ortak zorluklarla ilgili siyasi tartışmalara katılmak isteyen komşu bölgelerdeki üye olmayan devletlerin parlamentoları ile kurumsal işbirliği için yeni bir statü oluşturdu.[17]

Yeni statü "demokrasinin ortağı" olarak adlandırılıyor ve ilgilenen devletler; çoğulcu demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan haklarına ve temel özgürlüklere saygı, infazların ertelenmesini teşvik, ölüm cezasını kaldırmak, özgür ve adil seçimler düzenlemek, ilgili AK sözleşmelerine taraf olmak, Meclisin ve Venedik Komisyonunun uzmanlığından kurumsal ve yasama çalışmalarında yararlanmak gibi Avrupa Konseyinin değerlerini benimsemeyi taahhüt ederlerse bunu elde edebilirler.[17]

AK, güney Akdeniz'in komşu bölgeleri, Orta Doğu ve Orta Asya ile evrensel insan haklarına saygı temelinde diyalog politikasını benimsemiştir. Bu politikanın ardından Meclis, AK Gözlemcileri dışındaki komşu ülkelerin parlamentoları ile çalışma temasları kurmuştur: Cezayir, Kazakistan, Fas, Tunus ve Filistin Yasama Konseyi. Bu parlamentoların birçoğu, mevcut işbirliğinin statüsünü yükseltmek ve kalıcı bir ilişki kurmakla ilgilendiklerini ifade ettiler.

1994 yılından bu yana, Avrupa Konseyine üye devletlerin parlamentoları, Meclis ile özel işbirliği anlaşmaları akdetme olanağına sahiptir, ancak ilgili parlamentolar arasında fazla ilgi uyandırmamıştır, bu da yeterli açıklık ve netlik sağlamadığını göstermektedir. Şimdiye kadar sadece Kazakistan Parlamentosu 2004'ten beri bundan yararlanmıştır.

Kasım 2006'da, Kazakistan Parlamentosu resmen Meclise gözlemci statüsü verilmesini istedi. Bu tür resmi veya gayriresmi talepler, halihazırda onunla işbirliği yapan ancak bu işbirliğinin kurumsallaşmış tanınmasının onu daha görünür, daha tutarlı ve daha etkili hale getirebileceğini düşünen bir dizi parlamento tarafından yapılmaktadır. Bununla birlikte, gözlemci statüsü bu durumlarda uygun görülmemektedir, çünkü onu alan devletin halihazırda AK'nin temel değer ve ilkelerine uymasını gerektirdiğinden, demokratik geçişin ilk aşamalarında olan ve şu anda talep eden devletler için durum böyle değildir.[17]

Yeni kurulan "Demokrasi Ortağı" statüsü, AB'nin Avrupa Komşuluk Politikası, AGİT işbirliği ortakları, NATO üyesi olmayan devletlerle işbirliği gibi çoğunlukla Avrupa devletlerinin diğer hükümetlerarası kuruluşlarının işbirliği girişimlerine benzer.

"Demokrasi ortağı" statüsü talep etmeye uygun ulusal parlamentolar aşağıdaki ülkelerdir:[17]

2015 itibarıyla aşağıdaki parlamentolara "demokrasi ortağı" statüsü verilmiştir:[30][31]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Statute of the Council of Europe is signed in London". Council of Europe. 23 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. On 5 May 1949, at St James’s Palace, London, the Foreign Ministers of Belgium, Denmark, France, Ireland, Italy, Luxembourg, the Netherlands, Norway, Sweden and the United Kingdom signed the Treaty establishing the Council of Europe. 
  2. ^ a b "Greece joins". Council of Europe. 23 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. 
  3. ^ a b "Greece - Member state". Council of Europe. 1 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. Greece became the 11th member State of the Council of Europe on 9 August 1949. 
  4. ^ a b "Iceland joins". Council of Europe. 23 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. 
  5. ^ a b "Iceland - Member state". Council of Europe. 1 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. Iceland became the 12th member State of the Council of Europe on 7 March 1950. 
  6. ^ a b "Turkey joins". Council of Europe. 23 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. 
  7. ^ a b "Turkey - Member state". Council of Europe. 1 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. Turkey became the 13th member State of the Council of Europe on 13 April 1950. 
  8. ^ a b "Federal Republic of Germany joins the Council of Europe". Council of Europe. 23 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. 
  9. ^ a b "Germany - Member state". Council of Europe. 1 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. Germany became the 14th member State of the Council of Europe on 13 July 1950. 
  10. ^ "Full list". Council of Europe. 31 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2019. 
  11. ^ "Member states". Council of Europe. 24 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2013. 
  12. ^ "Continuation by the Republic of Serbia of membership of the State Union of Serbia and Montenegro in the Council of Europe". Council of Europe. 14 Haziran 2006. 29 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2008. 
  13. ^ "Member states". Council of Europe. 24 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2013. 
  14. ^ "Council of Europe suspends Russia's rights of representation". Council of Europe. 25 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2022. 
  15. ^ "Russia will no longer participate in Council of Europe - TASS". Reuters. 10 Mart 2022. 13 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2022. 
  16. ^ "The Russian Federation is excluded from the Council of Europe". www.coe.int (İngilizce). 16 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2022. 
  17. ^ a b c d e f g "Establishment of a "Partner for democracy" status with the Parliamentary Assembly". Parliamentary Assembly Council of Europe. 14 Mayıs 2009. 23 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2022. 
  18. ^ "Belarus: a referendum under a 'hardening dictatorial regime'". Council of Europe. 2004. 2 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2008. 
  19. ^ "Secretary general hopes that Belarus will join Council of Europe". Freeales.fidh.net. 22 Mayıs 2013. 10 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  20. ^ "Situation in Kazakhstan and its Relations with the Council of Europe". Document 11007: II General information, point 11. Parliamentary Assembly Council of Europe. 7 Temmuz 2006. 24 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  21. ^ "Council of Europe - Committee of Ministers - 1074 Meeting, 13 January 2010 – 7.4 European Cultural Convention (ETS No. 18)". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2022. 
  22. ^ "PACE President in favour of strengthening relations with Kazakhstan". Assembly.coe.int. 20 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2019. 
  23. ^ "Archived copy". 26 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2010. 
  24. ^ "Neighbourhood Co-operation Priorities for Kazakhstan 2014–2015: Co-operation activities on Council of Europe's conventions in criminal matters". Council of Europe. 9 Aralık 2013. 
  25. ^ "Joint Declaration on enhancing cooperation between Kazakhstan and the Council of Europe signed in Brussels". Kazinform. 20 Aralık 2013. 19 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2022. 
  26. ^ "Kosovo applies to become EC member within three months". 20 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2022. 
  27. ^ Istrefi (2018). "Kosovo's Quest for Council of Europe Membership". Review of Central and East European Law (İngilizce). 43 (3): 255-273. doi:10.1163/15730352-04303002. ISSN 1573-0352. 
  28. ^ "Europarådet kan frånta USA observatörsstatus". Yelah. 2004. 25 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2008. 
  29. ^ Libya, Akdeniz Birliğinde gözlemcidir.[kaynak belirtilmeli]
  30. ^ "Council of Europe body gives Palestinians 'partner' status". The Daily Star. 5 Ekim 2011. 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2019. 
  31. ^ "Middle East News". The Jerusalem Post. 5 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2019. 
  32. ^ PACE grants 'Partner for democracy' status to the Palestinian National Council, Strasbourg, 04.10.2011: "In June this year, the Parliament of Morocco became the first to be granted the new status"
  33. ^ 2011 ORDINARY SESSION, Thirtieth sitting, Tuesday 4 October 2011 7 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  34. ^ "PACE discusses situation in Ukraine, reconsiders Russian credentials". 9 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2022.