UEFA Kupası ya da şimdiki ismiyle UEFA Avrupa Ligi, 1972'de başlayan bir futbol turnuvasıdır.[1] UEFA Şampiyonlar Ligi'nden sonra, Avrupa'daki futbol kulüpleri için en önemli ikinci futbol turnuvası olarak kabul edilmektedir. Kulüpler, kendi liglerinde ve kupa turnuvalarında gösterdikleri performanslarına göre UEFA Kupası'na katılmaya hak kazanmaktadırlar. Turnuvanın ilk 25 yılında final, her katılanın stadyumunda oynanmak üzere iki ayaklı (iki maçlı) idi. Fakat 1998'de, Internazionale takımının Lazio'yu yendiği turnuvada, ilk kez final maçı tarafsız bir saha olan Paris'teki Parc des Princes stadyumunda tek maç olarak oynandı.[2] Tottenham Hotspur, 1972'de, ilk turnuvanın final maçında, Wolverhampton Wanderers takımını toplamda 3-2 yendi.[3]
Juventus, Internazionale ve Liverpool, turnuvanın başladığı tarihten itibaren her biri turnuvayı üç defa kazanarak, en çok şampiyon olan takım oldular.[1] Real Madrid ve Sevilla, art arda turnuvayı şampiyonlukla bitiren tek takım oldu. Real Madrid, 1985 ve 1986 yıllarında şampiyon olur iken, Sevilla ise 2006 ve 2007'de art arda turnuvada şampiyonluk elde etti. En çok kazanan ülke ise, dokuz şampiyonluk ile İtalya oldu.[1] Borussia Mönchengladbach, Borussia Dortmund, Marsilya ve RCD Espanyol takımları, her biri finalde iki defa kaybederek turnuva tarihinde, finalde en çok kaybeden takım oldular. UEFA Kupası, adını UEFA Avrupa Ligi olarak değiştirmeden önceki turnuvanın son şampiyonu, 2009 finalinde Werder Bremen'i 3-2 yenen Şahtar Donetsk oldu. 2009-10 sezonuyla birlikte UEFA Avrupa Ligi adı altında düzenlenen turnuvanın ilk şampiyonu ise, Fulham'ı uzatmalarda 2-1 yenen Atlético Madrid oldu.
UEFA Kupası'nın öncesinde düzenlenen ve öncüsü niteliğinde olan Fuar Şehirleri Kupası, UEFA tarafından tanınan resmî bir turnuva olmadığından bu listeye dahil edilmemiştir.[2]
- Anahtar
| † |
Kazanan, galibiyeti uzatmalarda elde etti. |
| * |
Kazanan, uzatmalardan sonraki penaltı atışlarıyla galibiyeti elde etti. |
| # |
Kazanan, galibiyeti uzatmalarda bulduğu altın gol ile elde etti. |
| Kalın |
Final, iki maç olarak gerçekleşti. |
İki maçlı finaller [değiştir]
| Yıl |
Ülke |
Ev sahibi |
Skor |
Konuk takım |
Ülke |
Saha |
Yer |
Notlar |
| 1972 |
İngiltere |
Wolverhampton Wanderers |
1–2 |
Tottenham Hotspur |
İngiltere |
Molineux Stadyumu |
Wolverhampton, İngiltere |
[4] |
İngiltere |
Tottenham Hotspur |
1–1 |
Wolverhampton Wanderers |
İngiltere |
White Hart Lane |
Londra, İngiltere |
| Tottenham Hotspur toplamda 3–2 kazandı. |
| 1973 |
İngiltere |
Liverpool |
3–0 |
Borussia Mönchengladbach |
Batı Almanya |
Anfield |
Liverpool, İngiltere |
[5] |
Batı Almanya |
Borussia Mönchengladbach |
2–0 |
Liverpool |
İngiltere |
Bökelbergstadion |
Mönchengladbach, Batı Almanya |
| Liverpool, toplamda 3–2 kazandı |
| 1974 |
İngiltere |
Tottenham Hotspur |
2–2 |
Feyenoord Rotterdam |
Hollanda |
White Hart Lane |
Londra, İngiltere |
[6] |
Hollanda |
Feyenoord |
2–0 |
Tottenham Hotspur |
İngiltere |
De Kuip |
Rotterdam, Hollanda |
| Feyenoord, toplamda 4–2 kazandı. |
| 1975 |
Batı Almanya |
Borussia Mönchengladbach |
0–0 |
Twente |
Hollanda |
Rheinstadion |
Düsseldorf, Batı Almanya |
[7] |
Hollanda |
Twente |
1–5 |
Borussia Mönchengladbach |
Batı Almanya |
Diekman Stadion |
Enschede, Hollanda |
| Borussia Mönchengladbach, toplamda 5–1 kazandı. |
| 1976 |
İngiltere |
Liverpool |
3–2 |
Club Brugge |
Belçika |
Anfield |
Liverpool, İngiltere |
[5] |
Belçika |
Club Brugge |
1–1 |
Liverpool |
İngiltere |
Olympiastadion |
Bruges, Belçika |
| Liverpool, toplamda 4–3 kazandı. |
| 1977 |
İtalya |
Juventus |
1–0 |
Athletic Bilbao |
İspanya |
Stadio Comunale |
Torino, İtalya |
[8] |
İspanya |
Athletic Bilbao |
2–1 |
Juventus |
İtalya |
San Mamés Stadyumu |
Bilbao, İspanya |
| Toplamda 2–2, Juventus kazandı. |
| 1978 |
Fransa |
Bastia |
0–0 |
PSV |
Hollanda |
Stade Armand Cesari |
Bastia, Fransa |
[9] |
Hollanda |
PSV |
3–0 |
Bastia |
Fransa |
Philips Stadion |
Eindhoven, Hollanda |
| PSV, toplamda 3–0 kazandı. |
| 1979 |
Yugoslavya |
Kızılyıldız |
1–1 |
Borussia Mönchengladbach |
Batı Almanya |
Stadion Crvena Zvezda |
Belgrad, Yugoslavya |
[7] |
Batı Almanya |
Borussia Mönchengladbach |
1–0 |
Red Star Belgrade |
Yugoslavya |
Rheinstadion |
Düsseldorf, Batı Almanya |
| Borussia Mönchengladbach, toplamda 2–1 kazandı. |
| 1980 |
Batı Almanya |
Borussia Mönchengladbach |
3–2 |
Eintracht Frankfurt |
Batı Almanya |
Bökelbergstadion |
Mönchengladbach, Batı Almanya |
[10] |
Batı Almanya |
Eintracht Frankfurt |
1–0 |
Borussia Mönchengladbach |
Batı Almanya |
Waldstadion |
Frankfurt, Batı Almanya |
| Toplam 3–3, Eintracht Frankfurt kazandı. |
| 1981 |
İngiltere |
Ipswich Town |
3–0 |
AZ |
Hollanda |
Portman Road |
Ipswich, İngiltere |
[11] |
Hollanda |
AZ |
4–2 |
Ipswich Town |
İngiltere |
Olympisch Stadion |
Amsterdam, Hollanda |
| Ipswich Town, toplamda 5–4 kazandı. |
| 1982 |
İsveç |
IFK Göteborg |
1–0 |
Hamburg |
Batı Almanya |
Nya Ullevi |
Göteborg, İsveç |
[12] |
Batı Almanya |
Hamburg |
0–3 |
IFK Göteborg |
İsveç |
Volksparkstadion |
Hamburg, Batı Almanya |
| IFK Göteborg, toplamda 4–0 kazandı. |
| 1983 |
Belçika |
Anderlecht |
1–0 |
Benfica |
Portekiz |
Heysel Stadyumu |
Brüksel, Belçika |
[13] |
Portekiz |
Benfica |
1–1 |
Anderlecht |
Belçika |
Estádio da Luz |
Lizbon, Portekiz |
| Anderlecht, toplamda 2–1 kazandı. |
| 1984 |
Belçika |
Anderlecht |
1–1 |
Tottenham Hotspur |
İngiltere |
Constant Vanden Stock |
Brüksel, Belçika |
[14] |
İngiltere |
Tottenham Hotspur |
1–1 |
Anderlecht |
Belçika |
White Hart Lane |
Londra, İngiltere |
| Toplam 2–2, Tottenham Hotspur, penaltı atışlarıyla 4–3 kazandı. * |
| 1985 |
Macaristan |
Videoton |
0–3 |
Real Madrid |
İspanya |
Stadion Sóstói |
Székesfehérvár, Macaristan |
[15] |
İspanya |
Real Madrid |
0–1 |
Videoton |
Macaristan |
Santiago Bernabéu |
Madrid, İspanya |
| Real Madrid, toplamda 3–1 kazandı. |
| 1986 |
İspanya |
Real Madrid |
5–1 |
Köln |
Batı Almanya |
Santiago Bernabéu |
Madrid, İspanya |
[15] |
Batı Almanya |
Köln |
2–0 |
Real Madrid |
İspanya |
Olympiastadion |
Batı Berlin, Batı Almanya |
| Real Madrid, toplamda 5–3 kazandı. |
| 1987 |
İsveç |
IFK Göteborg |
1–0 |
Dundee United |
İskoçya |
Nya Ullevi |
Göteborg, İsveç |
[12] |
İskoçya |
Dundee United |
1–1 |
IFK Göteborg |
İsveç |
Tannadice Park |
Dundee, İskoçya |
| IFK Göteborg, toplamda 2–1 kazandı. |
| 1988 |
İspanya |
Espanyol |
3–0 |
Bayer Leverkusen |
Batı Almanya |
Estadi de Sarrià |
Barselona, İspanya |
[16] |
Batı Almanya |
Bayer Leverkusen |
3–0 |
Espanyol |
İspanya |
Ulrich Haberland Stadion |
Leverkusen, Batı Almanya |
| Toplam 3–3, Bayer Leverkusen, penaltı atışlarıyla 3–2 kazandı. * |
| 1989 |
İtalya |
Napoli |
2–1 |
VfB Stuttgart |
Batı Almanya |
Stadio San Paolo |
Napoli, İtalya |
[17] |
Batı Almanya |
VfB Stuttgart |
3–3 |
Napoli |
İtalya |
Neckarstadion |
Stuttgart, Batı Almanya |
| Napoli, toplamda 5–4 kazandı. |
| 1990 |
İtalya |
Juventus |
3–1 |
Fiorentina |
İtalya |
Stadio Comunale |
Torino, İtalya |
[8] |
İtalya |
Fiorentina |
0–0 |
Juventus |
İtalya |
Stadio Partenio |
Avellino, İtalya |
| Juventus, toplamda 3–1 kazandı. |
| 1991 |
İtalya |
Internazionale |
2–0 |
Roma |
İtalya |
San Siro |
Milano, İtalya |
[18] |
İtalya |
Roma |
1–0 |
Internazionale |
İtalya |
Stadio Olimpico |
Roma, İtalya |
| Internazionale, toplamda 2–1 kazandı. |
| 1992 |
İtalya |
Torino |
2–2 |
Ajax |
Hollanda |
Stadio delle Alpi |
Torino, İtalya |
[19] |
Hollanda |
Ajax |
0–0 |
Torino |
İtalya |
Olympisch Stadion |
Amsterdam, Hollanda |
| Toplam 2–2 Ajax, ev sahibinin gol sayısı kuralına göre kazandı. |
| 1993 |
Almanya |
Borussia Dortmund |
1–3 |
Juventus |
İtalya |
Westfalenstadion |
Dortmund, Almanya |
[8] |
İtalya |
Juventus |
3–0 |
Borussia Dortmund |
Almanya |
Stadio delle Alpi |
Torino, İtalya |
| Juventus, toplamda 6–1 kazandı. |
| 1994 |
Avusturya |
Casino Salzburg |
0–1 |
Internazionale |
İtalya |
Ernst-Happel-Stadion |
Viyana, Avusturya |
[18] |
İtalya |
Internazionale |
1–0 |
Casino Salzburg |
Avusturya |
San Siro |
Milano, İtalya |
| Internazionale, toplamda 2–0 kazandı. |
| 1995 |
İtalya |
Parma |
1–0 |
Juventus |
İtalya |
Stadio Ennio Tardini |
Parma, İtalya |
[20][a] |
İtalya |
Juventus |
1–1 |
Parma |
İtalya |
San Siro |
Milano, İtalya |
| Parma, toplamda 2–1 kazandı. |
| 1996 |
Almanya |
Bayern Münih |
2–0 |
Bordeaux |
Fransa |
Olympiastadion |
Münih, Almanya |
[21] |
Fransa |
Bordeaux |
1–3 |
Bayern Münih |
Almanya |
Parc Lescure |
Bordeaux, Fransa |
| Bayern Münih, toplamda 5–1 kazandı. |
| 1997 |
Almanya |
Schalke 04 |
1–0 |
Internazionale |
İtalya |
Parkstadion |
Gelsenkirchen, Almanya |
[22] |
İtalya |
Internazionale |
1–0 |
Schalke 04 |
Almanya |
San Siro |
Milano, İtalya |
| Toplam 1–1, Schalke 04, penaltı atışlarıyla 4–1 kazandı. * |
Tek maçlı finaller [değiştir]
| Yıl |
Ülke |
Kazanan |
Skor |
Finalist |
Ülke |
Saha |
Yer |
Notlar |
| 1998 |
İtalya |
Internazionale |
3–0 |
Lazio |
İtalya |
Parc des Princes |
Fransa, Paris Paris, Fransa |
[23] |
| 1999 |
İtalya |
Parma |
3–0 |
Marsilya |
Fransa |
Luzhniki Stadyumu |
Rusya, Moskova Moskova, Rusya |
[24] |
| 2000 |
Türkiye |
Galatasaray |
*0–0 * |
Arsenal |
İngiltere |
Parken Stadyumu |
Danimarka, Kopenhag Kopenhag, Danimarka |
[25][b] |
| 2001 |
İngiltere |
Liverpool |
#5–4 # |
Alavés |
İspanya |
Westfalenstadion |
Almanya, Dortmund Dortmund, Almanya |
[26] |
| 2002 |
Hollanda |
Feyenoord |
3–2 |
Borussia Dortmund |
Almanya |
De Kuip |
Hollanda, Rotterdam Rotterdam, Hollanda |
[27] |
| 2003 |
Portekiz |
Porto |
†3–2 † |
Celtic |
İskoçya |
Sevilla Olimpiyat Stadyumu |
İspanya, Sevilla Sevilla, İspanya |
[28] |
| 2004 |
İspanya |
Valencia |
2–0 |
Marsilya |
Fransa |
Nya Ullevi |
İsveç, Göteborg Göteborg, İsveç |
[29] |
| 2005 |
Rusya |
CSKA Moskova |
3–1 |
Sporting CP |
Portekiz |
Estádio José Alvalade |
Portekiz, Lizbon Lizbon, Portekiz |
[30] |
| 2006 |
İspanya |
Sevilla |
4–0 |
Middlesbrough |
İngiltere |
Philips Stadion |
Hollanda, Eindhoven Eindhoven, Hollanda |
[31] |
| 2007 |
İspanya |
Sevilla |
*2–2 * |
Espanyol |
İspanya |
Hampden Park |
İskoçya, Glasgow Glasgow, İskoçya |
[32][c] |
| 2008 |
Rusya |
Zenit Saint Petersburg |
2–0 |
Rangers |
İskoçya |
Manchester Şehir Stadyumu |
İngiltere, Manchester Manchester, İngiltere |
[33] |
| 2009 |
Ukrayna |
Şahtar Donetsk |
†2–1 † |
Werder Bremen |
Almanya |
Şükrü Saracoğlu Stadyumu |
İstanbul, Türkiye İstanbul, Türkiye |
[34] |
| 2010 |
İspanya |
Atlético Madrid |
†2–1 † |
Fulham |
İngiltere |
HSH Nordbank Arena |
Hamburg, Almanya Hamburg, Almanya |
[35] |
| 2011 |
Portekiz |
Porto |
1–0 |
Braga |
Portekiz |
Aviva Stadyumu |
Dublin, İrlanda Dublin, İrlanda |
[36] |
| 2012 |
İspanya |
Atlético Madrid |
3–0 |
Athletic Bilbao |
İspanya |
Arena Națională |
Bükreş, Romanya Bükreş, Romanya |
[37] |
| 2013 |
İngiltere |
Chelsea |
2–1 |
Benfica |
Portekiz |
Amsterdam Arena |
Amsterdam, Hollanda Amsterdam, Hollanda |
[38] |
Takımlara göre sonuçlar [değiştir]
| Takım |
Şampiyonluk |
İkincilik |
Kazandığı yıllar |
İkinci olduğu yıllar |
Juventus |
3 |
1 |
1977, 1990, 1993 |
1995 |
Internazionale |
3 |
1 |
1991, 1994, 1998 |
1997 |
Liverpool |
3 |
0 |
1973, 1976, 2001 |
– |
Borussia Mönchengladbach |
2 |
2 |
1975, 1979 |
1973, 1980 |
Tottenham Hotspur |
2 |
1 |
1972, 1984 |
1974 |
Real Madrid |
2 |
0 |
1985, 1986 |
– |
IFK Göteborg |
2 |
0 |
1982, 1987 |
– |
Parma |
2 |
0 |
1995, 1999 |
– |
Feyenoord |
2 |
0 |
1974, 2002 |
– |
Sevilla |
2 |
0 |
2006, 2007 |
– |
Porto |
2 |
0 |
2003, 2011 |
– |
Atlético Madrid |
2 |
0 |
2010, 2012 |
– |
Anderlecht |
1 |
1 |
1983 |
1984 |
PSV |
1 |
0 |
1978 |
– |
Eintracht Frankfurt |
1 |
0 |
1980 |
– |
Ipswich Town |
1 |
0 |
1981 |
– |
Bayer Leverkusen |
1 |
0 |
1988 |
– |
Napoli |
1 |
0 |
1989 |
– |
Ajax |
1 |
0 |
1992 |
– |
Bayern Münih |
1 |
0 |
1996 |
– |
Schalke 04 |
1 |
0 |
1997 |
– |
Galatasaray |
1 |
0 |
2000 |
– |
Valencia |
1 |
0 |
2004 |
– |
CSKA Moscow |
1 |
0 |
2005 |
– |
Zenit St. Petersburg |
1 |
0 |
2008 |
– |
Şahtar Donetsk |
1 |
0 |
2009 |
– |
Chelsea |
1 |
0 |
2013 |
– |
Borussia Dortmund |
0 |
2 |
– |
1993, 2002 |
Marsilya |
0 |
2 |
– |
1999, 2004 |
Espanyol |
0 |
2 |
– |
1988, 2007 |
Athletic Bilbao |
0 |
2 |
– |
1977, 2012 |
Benfica |
0 |
2 |
– |
1983, 2013 |
Wolverhampton Wanderers |
0 |
1 |
– |
1972 |
Twente |
0 |
1 |
– |
1975 |
Club Brugge |
0 |
1 |
– |
1976 |
Bastia |
0 |
1 |
– |
1978 |
Kızılyıldız |
0 |
1 |
– |
1979 |
AZ |
0 |
1 |
– |
1981 |
Hamburg |
0 |
1 |
– |
1982 |
Videoton |
0 |
1 |
– |
1985 |
Köln |
0 |
1 |
– |
1986 |
Dundee United |
0 |
1 |
– |
1987 |
VfB Stuttgart |
0 |
1 |
– |
1989 |
Fiorentina |
0 |
1 |
– |
1990 |
Roma |
0 |
1 |
– |
1991 |
Torino |
0 |
1 |
– |
1992 |
Austria Salzburg |
0 |
1 |
– |
1994 |
Bordeaux |
0 |
1 |
– |
1996 |
Lazio |
0 |
1 |
– |
1998 |
Arsenal |
0 |
1 |
– |
2000 |
Alavés |
0 |
1 |
– |
2001 |
Celtic |
0 |
1 |
– |
2003 |
Sporting CP |
0 |
1 |
– |
2005 |
Middlesbrough |
0 |
1 |
– |
2006 |
Rangers |
0 |
1 |
– |
2008 |
Werder Bremen |
0 |
1 |
– |
2009 |
Fulham |
0 |
1 |
– |
2010 |
Braga |
0 |
1 |
– |
2011 |
Ülkelere göre şampiyonluklar [değiştir]
- a Juventus, kendi stadındaki problemler nedeniyle finali San Siro'da oynadı.[20]
- b Galatasaray, penaltılarla 4–1 kazandı.
- c Sevilla, penaltılarla 3–1 kazandı.
Dış bağlantılar [değiştir]