Ipswich

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 52°03′34″N, 01°09′20″E

Ipswich
Borough of Ipswich
Ipswich Doklari Common rihtimi
Ipswich Doklari Common rihtimi
Ipswich'in Suffolk Kontlgu ve İngiltere'de konumu
Ipswich'in Suffolk Kontlgu ve İngiltere'de konumu
Koordinatlar: 52°03′34″K 01°09′20″D / 52.05944°K 1.15556°D / 52.05944; 1.15556
Ülke Birleşik Krallık Birleşik Krallık
Kurucu Ülke İngiltere İngiltere
Ikinci seviyede borough Ipswich Borough
Yüz ölçümü
 - Kent 39,42 km2 (15,2 mi2)
Nüfus (2008)
 - Yoğunluk 3.103/km² (8.036,7/sq mi)
 - Şehir 122.300
  Nufus tahmini
Zaman dilimi GMT (0)
 - Yaz (YSU) BAZD (-1)
İnternet sitesi: http://www.ipswich.gov.uk/

Ipswich, Birleşik Krallık İngiltere ülkesinin Doğu İngiltere bölgesinde bulunan yerel idare acisindan Suffolk Kontluğu idare merkezi ve ikinci seviyede metropoliten olmayan yerel idare bolgesi "Ipswich Borough" merkezi olan bir yerleşkedir.

Coğrafi konum[değiştir | kaynağı değiştir]

İpswich kentinin ortasından Orwell Nehri geçer. Şehrin kanal ağzında bulunan bir limanı vardır. Turistlerin ve şehirlilerin bir yazlık eğlentisi bir küçük motorlu turist ferisi ile nehir, kanal ve liman turu yapmaktır.

İpswich'de iklim ılımlı ama çok nemlidir. Ortalama yaz ısısı 15 °C üzerinde olup tipik olarak 19 °C ile 23 °C arasındadır. Güün ortalama işi 9 °C olup tipik olarak 2 °C ile 14 °C arasında değişir. Ortalama kış ısısı ise tipik 0 °C ve 10 °C arasında değişip ortalama 5 °C olur. İlkbaharda ise genellikle 0 °C ve 10 °C arasında olup ortalama 9 °C olmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Şehrin ismi ortaçağlarda Orwell Nehri'nin gelgitden etkilenmeiyen kısmına günümüzde verilen "Gıppinger Nehri" isminden gelmiştir. Bu isim ortaçağlarda "Gıppeswick", "Gıpewiz", "Gepeswiz" veya "Gypeswiz" olarak telaffuz edilmekteydi ve bundan "İpswich" sözcüğü çıkarıldığı iddia edilmektedir.

Kent Britanya'yı istila eden abtik Romalılara tarafından etrafında bulunan antik Roma yolları üzerinde bir menzil olarak kurulduğu kabul edilmektedir. Romalılar İngiltere'yi 4. yy. da terk ettikleri zaman bu menzil ve etrafında yaşıyan halk iç düşman hücumlarına karşı emniyeti sağlamak için bu menzil istasyonu etrafına toprak ve tahtadan surlar yapmak gereğini duymuşlardır.

MS700 cıvarlarında Avrupa'dan Hollanda'dan Frisyalı çömlekçiler gelip İpswich'e yereleşip fırınlanmış kılden çanak çömlek yapmaya başladılar. Bu büyük mikyaşlı çanak çömlek yapımı sadece İpswich'e has olarak 200 yıl kadar devam edip bu İpswich mamülleri tüm Britanya adasında satılmaktaydı. Bu ticaretin getirdiği servet dolayısıyla İpswich'de "Buttermarket (Yağ Pazarı)" alanında yeni liman ve rıhtımlar yapıldı. Böylece İpswich mamülleri tüm batı Avrupa'ya da satılmaya başlandı. İpswich bu zenginliği İskandinavya'dan gelen Vikinglerin hücumlarına hedef olmasına sonuç verdi. Şehiri kuşatan toprak tahta duvarlardan oluşan savunma surlarının bu hücumlara karşı dayanıklı olmadığı anlaşıldı.[1]9. yy.da şehirin surlarının taştan yapılmasına ve halkın bunları dönem dönem genişletiop yükseltip daha korunaklı bir merkez sağlanmasına çalışmalara devam ettikleri kabul eilmektedir. Günümüzdeki kent surları içindeki bölgeye yapılan ilk binaların 13.yyda surların peşiştirildiği bir dönemde yapıldığı tahmin edilmektedir.[1]

İpswich kentinin zenginliğine 970li yıllardan sonra kentte para basılmasına başlanması gösterge olmaktadır. İpswich başımı sıkkeler üzerinde "Gıpes" kısaltılması bulunmaktaydı, Bu sıkke başımı Norman istilası ve sonraları da devam etmiştir. Bu ancak 1215 civarında Kral John döneminde son bulmuştur.[1]

Kral John İpswich kentine pazar şehri olaması için ilk kral berati vermiş ve bu kentte o zaman göre güncel modern bir yerel idarenin kurulmasına yol açmıştır. Bundan sonraki 4 yüzyıl İopswich İngiltere'nin en önemli dış ticaret limanı olmasını korudu. To ortadoğuya kadar satılan Suffolk koyun yumlu kumaşlarai bu limandan gönderilmekte ve Avrupa'dan ve daha uzaklardan gelen mallar da İpswich limana gelmekte idi. [1]

İpswich'de en önemli Hristiyan keşiş tarikatları 5 büyük manastır kurmuşlardı. Şehirde birkaç hastane bulunmaktaydı. Örneğin 1199da kurulan St Mary Magdalene hastanesi cüzzamlılar bakımına hasredilmişti. İpswich'de çok sayıda hacıların geldiği çok dinsel güçlü Meryem Ana heykelini ihtiva eden bir dinsal ziyaretgah bulunmaktaydı. Bu erkek çocuğu olmayan İngiliz Kralı VIII. Henry ve karısı Aragon'lu Katerin'in haçlarına bile hedef olmuştu. Bu Meryem Ana heykeli İngiliz Angilkan reformasyondan sonra yakılmak üzere Londra götürülmüştür. Bazı kişilere göre bu heykel yakılmayıp İtalya'ya götürülmüş ve Roma civarındaki Nettuno'ya bulunan mucizeler yaratan Meryem Ana heykelinin bu İpswich hekeli olduğunu iddia etmektedirler. [1]

Ünlü İngiliz yazar Geoffrey Chaucer 1380 civarında yazdığı Canterbury Hikayeleri adlı eserinde İpswich'lı tüccarı alaya almaktadır. Çok büyük politik güç kazacak olan Kardinal Thomas Wolsey 1475 civarında bir zengin toprak sahibinin oğlu olarak İpswich'de doğmuştu.

İpswich Baltık Denizi[ ticaretinin tekelini yapan Hansa Birliği'nin bir antrepo limanı da olmuştur. İngiliz Kraliçe'si İ. Mary katoliği geri getirmek için protestanları yakalayıp cezalandımak sürceinde 1538-1558'de "İpswich Şehitleri" adı verilen 9 protestanı İpswich merkezinde bir direğe bağlatıp diri diri yaktırmıştır. Bu olayı anan bir anıt şehrin "Christchurch Park" 'da bulunmaktadır.

1611-1643 döneminde İpswich Amerika'ya giden göçmen "Puritan" protestanlar için bir ayrılma limanlarından biri olmuştur.

Ünlü 18.yy ingiliz ressamı Thomas Gainsborough İpswich 'de yaşayıp bu şehirde çalışmaların yapmıştır. 1835'de Charles Dickens İpwswich kalmış ve 1837 de basılan ve un yapan Bay Pikvik'in Serüvenleri adlı eserinin bazı serüvenleri İpswich'de geçmiştir.

Ünlü İngiliz amiralı Lord Horatio Nelson karısıyla birlikte 1997'den itibaren İpswich'de yaşamıştır.

I. Dünya Savaşı sırasında İpswich Alman Zeplinlerinin bombardıman huucumlarına hedef olmuştur.

II. Dünya Savaşı sırasında da Alaman bombardıman uçakları hücumları şehrin doklarına devamalı hasar verip yerle bir etmişlerdir. İpswick'e Alman hava bombardıman hücumları ta savaşın son yıllı 1945'e kadar sürmüştür.

Harptten sonra İpswich yeni bir imar hareketine hedef olmuştur. Kent merkezi modern ve camdan çok katlı iş yerleri ile dolmaya baslamiştir. Bu değişmeye bir örneğin eski "İpswich Şehir Konağı"'nın bırakılıp İpswich Borough yerel idaresi ofislerinin modern camlı çok katlı bir ofis binasına nakli ile görülmektedir. Ünlü İngiliz mimarı Norman Foster'in tasarımını yaptığı ilk binalardan biri İpswich'de atrafi siyah camla kaplı "Willis Binası" olmuştur. Eski ticari ve sinai doklar bölgeleri çok katlı apartımanlar ve lüks rezidanslar yapimina çevirilmiştir. Bunlar kent halkı yerine yüksek gelirli zengin genclere hitap edip kentin halkının sosyo-ekonomik profili ile hiç uyuşmayan kişilere satılmaya yoneltilmistir. Böylece İpswich kenti ülke merkezi olan Londra zenginlerinin deniz kenarında dinlenme ve oyun merkezi olmaya ve hiç olmazsa bir yatakhane kenti olmaya yönelmiştir. Bu, şehir halkının ve şehirin tarihsel ve sanayi mirasının korunmasını istiyenleri çok rahatsız etmektedir.

Kardeş şehir[değiştir | kaynağı değiştir]

Ipswich'in su yabanci kentle resmi kardeş şehir baglabtisi vardir:

Resimler[değiştir | kaynağı değiştir]


Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e N. P. Salmon and R. Malster (Eds), İpswich From the First to the Third Millennium (Papers from an İpswich Society Symposium), (İpswich Society, İpswich 2001)

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Ipswich ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.