Pontus lehçesi (Yunanca)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Pontus lehçesi Ποντιακά, Ρωμαίικα
Konuşulduğu ülkeler:	Yunanistan, Türkiye, Rusya, Ukrayna, Gürcistan, Almanya, Kazakistan, KKTC
Konuşan kişi sayısı:	314.000 - (Yunanistan 202.000, Gürcistan 112.000)[1]
Sıralama:	61[kaynak belirtilmeli]
Dil Grubu Sınıflandırma:	Hint-Avrupa Dilleri Proto-Grek Yunanca
Resmî Durum
Resmî dil olduğu ülkeler:	-
Dili düzenleyen kurum:	-
Alfabe:	Yunan alfabesi
Dil Kodları
ISO 639-1	{{{iso1}}}
ISO 639-2	el
SIL
Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış IPA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir.
Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri Vikipedi'nin Pontus lehçesi (Yunanca) sürümü

Pontus lehçesi (Rumca: Ποντιακά Pontiaka, Ρωμαίικα Romeika), 1923 Türkiye Yunanistan nüfus mübadelesi'ne değin İnebolu ile Batum arasında yaşayan Rumlar tarafından konuşulmuş, günümüzde Müslümanlar tarafından Anadolu'da sadece Trabzon'a bağlı 50 civarında köyün yanısıra, Yunanistan'a gönderilen Ortodoks Hristiyan mübadillerin yaşadığı kentlerde konuşulmaya devam edilen Yunanca'nın bir diyaleğinin yöredeki adı olup Rumca, Pontiaka, Pontus Rumcası, Karadeniz Rumcası adlarıyla da bilinmektedir ^[2] Osmanlı dönemi ve sonrasında Karadenizli Rumların göç ettiği Gürcistan, Kırım ve Stalin döneminde sürüldükleri Azerbaycan ile Kazakistan’da Hristiyanlar tarafından halen konuşulmaktadır.

Konu başlıkları 1 Dialektler 2 Yaşam alanı 3 Kaynakça 4 Notlar 5 Dış Bağlantılar

[değiştir] Dialektler

İon ağzının devamı olmasına karşın Türkçe, Farsça ve Lazcadan yoğun biçimde etkilenen Romeika'yı dilbilimci Manolis Triantafyllides 2 gruba ayırmıştır:

• Batı grubu: Ünye ve civarı
• Doğu grubu:
  • Sahil: Trabzon ağzı
  • İç bölgeler: Gümüşhane ve civarı

İlk olarak dilbilimci Michael Deffner 1877 yılında Karadeniz Rumcası’nın Of, Şerah ve Trabzon merkez diyalektlerini birbirleri, Antik Yunanca ve Modern Yunanca ile karşılaştırınca arkaik ögeler taşıyan Romeika'nın Orta Çağ Rumcası olduğunu bildirmiştir.

[değiştir] Yaşam alanı

• Yunanistan 200,000 (2001)

Çoğunlukla Batı Trakya ve Makedonya'ya yerleşen 1923 mübadilleri tarafından konuşulmaktadır

• Türkiye Konuşan kişi sayısı belli olmamakla birlikte ^[3] aşağıdaki ilçelerde varlığını sürdürnmektedir.^{[kaynak belirtilmeli]}
  • Tonya: (17 köy) ^{[kaynak belirtilmeli]}
  • Köprübaşı: (6 köy) ^{[kaynak belirtilmeli]}
  • Dernekpazarı: (13 köy) ^{[kaynak belirtilmeli]}
  • Maçka: Of ve Sürmene'den 1929 sel baskını ardından Maçka'ya yerleştirilen göçmenlerin yanısıra 1923 öncesi Türk - Rum karışık yaşayan Maçka'nın bazı yerli köylerinde konuşulmaktadır. ^{[kaynak belirtilmeli]}
  • Torul, Yağlıdere, Santa, Kromni: Mübadele zamanı Müslümanlar tarafından da konuşulduğu bilinmekteyse de günümüze intikal ettiğine veya aksine dair bir araştırma bulunmamaktadır. ^{[kaynak belirtilmeli]}

[değiştir] Kaynakça

Bu madde, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir. Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. Bu madde Şubat 2008 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.

• Georges Drettas, Aspects pontiques, ARP, 1997, ISBN 2-9510349-0-3.
• Özhan Öztürk, Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük. 2 Cilt. Heyamola Yayıncılık. İstanbul, 2005. ISBN 975-6121-00-9
• Mackridge, P. 1987. Greek-Speaking Moslems of North-East Turkey: Prolegomena to Study of the Ophitic Sub-Dialect of Pontic. Byzantine and Modern Greek Studies 11: 115–137.
• Τομπαΐδης, Δ.Ε. 1988. Η Ποντιακή Διάλεκτος. Αθήνα: Αρχείον Πόντου. (Tompaidis, D.E. 1988. The Pontic Dialect. Athens: Archeion Pontou.)
• Τομπαΐδης, Δ.Ε. ϗ Συμεωνίδης, Χ.Π. 2002. Συμπλήρωμα στο Ιστορικόν Λεξικόν της Ποντικής Διαλέκτου του Α.Α. Παπαδόπουλου. Αθήνα: Αρχείον Πόντου. (Tompaidis, D.E. and Simeonidis, C.P. 2002. Additions to the Historical Lexicon of the Pontic Dialect of A.A. Papadopoulos. Athens: Archeion Pontou.)
• Παπαδόπουλος, Α.Α. 1955. Ιστορική Γραμματική της Ποντικής Διαλέκτου. Αθήνα: Επιτροπή Ποντιακών Μελετών. (Papadopoulos, A.A. 1955. Historical Grammar of the Pontic Dialect. Athens: Committee for Pontian Studies.)
• Παπαδόπουλος, Α.Α. 1958–61. Ιστορικόν Λεξικόν της Ποντικής Διαλέκτου. 2 τόμ. Αθήνα: Μυρτίδης. (Papadopoulos, A.A. 1958–61. Historical Lexicon of the Pontic Dialect. 2 volumes. Athens: Mirtidis.)
• Οικονομίδης, Δ.Η. 1958. Γραμματική της Ελληνικής Διαλέκτου του Πόντου. Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών. (Oikonomidis, D.I. 1958. Grammar of the Greek Dialect of Pontos. Athens: Athens Academy.)
• Τοπχαρά, Κ. 1998 [1932]. Η Γραμματική της Ποντιακής: Ι Γραματικι τι Ρομεικυ τι Ποντεικυ τι Γλοςας. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη. (Topchara, K. 1998 [1932]. The Grammar of Pontic. Thessaloniki: Afoi Kiriakidi.)

[değiştir] Notlar

[değiştir] Dış Bağlantılar

• Pontus Rumcası test of Wikipedia at Wikimedia Incubator
• Romeika (Pontusça) Türkçe sözlük
• Pontiaka makaleler
• Anadili Romeika olan Ocena köyünün Romeika dilinde (Latin alfabesi kullanıalrak) hazırlanmış web sitesi
• Ethnologue sitesi Romeika raporu
• Mark Janse, "Pontiaka gramer (İngilizce)"
• Trebizond Greek: A language without a tongue (Trabzon Rumcası: Dili olmayan bir dil (İngilizce)