Haşhaş

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Haşhaş
Haşhaş bitkisi
Haşhaş bitkisi
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliopsida
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Magnoliopsida
(İki çenekliler)
Takım: Ranunculales
Familya: Papaveraceae
(Gelincikgiller)
Cins: Papaver
L.
Türler

Metne bakınız.

Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Haşhaş ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Haşhaş ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Haşhaş (Papaver somniferum), gelincikgiller familyasından Papaver cinsini oluşturan bir, iki ya da çok yıllık bitki türlerinin ortak adı. Haşhaş, yazların sıcak geçtiği, orta derecede yağış alan yerleri sever. Anavatanı Doğu Akdeniz'dir. Hindistan ve Anadolu'da çok eskiden beri tarımı yapılmaktadır.

R10 kamera 115be.jpg

Haşhaşın kapsülünden "afyon" adlı uyuşturucu, tohumlarından da "haşhaş yağı" adı verilen yenilebilir yağ çıkarılır.

Bitkinin meyvesi olan kapsülde, çok sayıda tohum bulunur. Haşhaş yağı, tohumların %40-45'ini meydana getirir. Haşhaş yağı, kaliteli, yemeklik, bitkisel bir yağdır. Tohumların yağı çıkartıldıktan sonra kalan küspe hayvan yemi olarak kullanılır ve hayvanın sütündeki yağ oranını arttırır. Meyve kabuğundan 20 kadar alkaloid elde edilir. Bunlar, afyon türevleri olan, morfin, kodein, narkotin, papaverin gibi uyuşturucu olarak ve tıpta da kullanım alanı olan maddelerdir.

Türkiye'de üretimi[değiştir | kaynağı değiştir]

A mohn inside.jpg

Haşhaş cinsinin yaklaşık 50 türünden 30 kadarı Türkiye'de yetişir. Bunların en önemlisi Papaver somniferumdir.

Türkiye'nin Orta Anadolu ve Karadeniz Bölgelerinde, en çok Afyonkarahisar, ardından Uşak, Denizli, Eskişehir, Kütahya, Isparta, Hatay(yasadışı olarak), Konya, Burdur illerinde yetiştirilir. Artvin Şavşat Balıklı köyü Yaylasında hiçbir uğraş vermeden kendi kendine yetiştiği bilinmektedir. Uyuşturucu üretiminde de kullanılabilmesi nedeni ile haşhaş üretimi kontrollü olarak yapılmaktadır.

Türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Papaver acrochaetum
  • Papaver aculeatum
  • Papaver alboroseum
  • Papaver alpinum
  • Papaver amurense
  • Papaver apokrinomenon
  • Papaver apulum
  • Papaver arachnoideum
  • Papaver arenarium
  • Papaver argemone
  • Papaver armeniacum
  • Papaver atlanticum
  • Papaver aurantiacum
  • Papaver belangeri
  • Papaver berberica
  • Papaver bipinnatum
  • Papaver bracteatum
  • Papaver burseri
  • Papaver californicum
  • Papaver clavatum
  • Papaver commutatum
  • Papaver croceum
  • Papaver curviscapum
  • Papaver cylindricum
  • Papaver dahlianum
  • Papaver decaisnei
  • Papaver degenii
  • Papaver dubium
  • Papaver fugax
  • Papaver giganteum
  • Papaver glaucum
  • Papaver gorgoneum
  • Papaver gorodkovii
  • Papaver gracile :
  • Papaver guerlekense
  • Papaver hybridum
  • Papaver kluanense
  • Papaver lacerum
  • Papaver lapponicum
  • Papaver lasiothrix
  • Papaver lateritium
  • Papaver macounii
  • Papaver mcconnellii
  • Papaver miyabeanum
  • Papaver nudicaule
  • Papaver orientale
  • Papaver paucifoliatum
  • Papaver persicum
  • Papaver pilosum
  • Papaver polychaetum
  • Papaver postii
  • Papaver pseudo-orientale
  • Papaver purpureamarginatum
  • Papaver pygmaeum
  • Papaver radicatum
  • Papaver rhoeas
  • Papaver rhopalothece
  • Papaver rupifragum
  • Papaver sendtneri
  • Papaver setigerum
  • Papaver somniferum
  • Papaver spicatum
  • Papaver strictum
  • Papaver stylatum
  • Papaver syriacum
  • Papaver triniifolium
  • Papaver umbonatum
  • Papaver walpolei


Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]