Metamfetamin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
?
Metamfetamin
Methamphetamine-2D-skeletal-.svgMethamphetamine-3d-CPK.png
Sistematik (IUPAC) adı
N-methyl-1-phenyl-propan-2-amine
Kimlik belirteçleri
CAS numarası 537-46-2
ATC kodu N06 BA03
PubChem 1206
DrugBank  ?
Kimyasal özellikler
Kimyasal formül C10H15N
Moleküler ağırlık 149.233 g/mol g/mol
Fiziksel özellikler
Yoğunluk  ?
Ergime noktası we °C
Kaynama noktası  ?
Çözünürlük (suda) sıvı çözeltilerle kuvvetlendirilir ancak çözünmez mg/mL (20 °C)
Farmakokinetik özellikler
Biyoyararlanım Veriliş yoluna göre değişir
Proteine bağlanma  ?
Metabolizma Hepatik
Yarılanma ömrü 9-15 saat
Atılma Renal
Tedavi bilgileri
Gebelik kategorisi ABD - C
Yasal durum
Uygulama yolu Oral, intravenöz, intramüsküler, buğu şeklinde, rektal,
5 mg tablet Desoxyn (metamfetamin)

Metamfetamin (kristal meth); uyarıcı ve halüsinasyon özelliği olan sentetik bir maddedir. Birçok uyarıcı gibi, 6-24 saat süren güçlü bir öfori; dolayısıyla bağımlılık yapma yeteneğine sahiptir. Yapı olarak amfetamine yakın psikoaktif bir maddedir.

IUPAC ismi (S)-N-metil-1-fenil-propan-2-amin olan methamfetamin, jenerik ismi Desoxyn® olarak 5/10 mg tabletler halinde ABD piyasasında bulunmaktadır. Ancak madde suistimal edilmek üzere kaçak üretimi ile tanınmıştır. Efedrin ya da Psödoefedrin molekülünü hidrojenize ederek kolayca elde edilebildiğinden ötürü hemen hemen her yerde üretilebilmektedir. "Meth lab" de denilen bu yerler, üretimi sırasında çıkan fosfattan ötürü kırmızı bir renge boyanır ve kedi idrarı kokusuna sahiptir.

Tarihçesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bulunuşu[değiştir | kaynağı değiştir]

1887 yılında amfetaminin sentezlenmesinden kısa bir süre sonra,[1] metamfetamin efedrin maddesinden ilk kez 1893'te kimyager Nagai Nagayoshi tarafından sentezlendi.[2] "Metamfetamin" terimi bu yeni karışımın kimyasal yapısından türedi:methyl alpha-methylphenylethylamine. 1919 yılında, kristalize metamfetamin farmakolog Akira Ogata tarafından efedrinin redoks yöntemiyle kırmızı fosfor ve iyot kullanılarak sentezlendi.

Etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Uyanıklık, motivasyon ve kısa dönem beyin aktivitesini artıran madde yüksek dozlarda öforiye neden olmaktadır. Madde alındığında tansiyon ve vücut sıcaklığı yükselir, göz bebekleri genişler. İshal, bulantı, kusma görülebilir .

Beyin kimyasını bozup depresyona yol açtığı bilinmektedir. Bağımlılarında kalıcı anhedoni oluşmaktadır. Eroin'den daha kuvetli bağımlılık yaptığı ileri sürülmüştür.

Devamlı kullanıcılarında meth ağzı denen diş çürükleri gözükür, bağışıklık sistemi baskılanır. Bu kişilerde stafilokok enfeksiyonları sıktır. Kilo kaybı ve kısa dönem libido artışı, ardından erektil disfonksiyon da bilinen etkilerindendir.

Kuvvetli sistemik reaksiyon ile ölüm görülebilir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]