Çemen otu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Çemen otu
Illustration Trigonella foenum-graecum0.jpg
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Plantae(Bitkiler) (Bitkiler)
Bölüm: Magnoliophyta
(Kapalı tohumlular)
Sınıf: Rosopsida
Alt sınıf: Rosidae
Takım: Fabales
Familya: Fabaceae
(Baklagiller)
Cins: Trigonella
Tür: T. foenum-graecum
Üçlü adı
Trigonella foenum-graecum
L.
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Çemen otu ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Çemen otu ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Çemen otu ya da buyotu bir ottur. En sık kullanıldığı bölge olan Yozgat ve Kayseri'deki yerel ismi çaman otudur. (Trigonella foenum-graecum/tıbbi tanım: Semen Foenugraeci), baklagiller familyasına ait bir ot türü. Anavatanı Yakın Doğu, özellikle Lübnan ve Suriye, Güneybatı Avrupa, Hindistan ve Çin'dir.

Çin'den Akdeniz'e kadar geniş bir alana yaygındır. Tohumları ve bazı ülkelerde yeşil yaprakları da ıspanak gibi tüketilmektedir. Tadı acımsı ve aromatiktir. Esansında 40 çeşit madde bulunur. Kullanımı çok eskilere dayanmakta olup günümüzde Ortadoğu ve Hint Mutfağında kullanılmaktadır. Türk Mutfağında özellikle çemen tozu şekilinde bilinir. Bu toz bol salçaya ve birkaç diğer içeriklere katılarak kahvaltılarda yenilen macun yapılı çemen üretilir.

Çemen tozu[değiştir | kaynağı değiştir]

Çemen, çemen otu bitkisinin tohumlarının kurutulmasıyla elde edilir. Acımsı ve bol aromatik taddadır. Günümüzde en çok Kayseri'de pastırma imalatında, Tokat ve Yozgat ev mutfaklarında kahvaltılık ara öğün olarak, ayrıca Ortadoğu ve Hint mutfağında kullanılır. Diğer ülkelerde öğütülmüş olarak turşulara, çorbalara, soslara ve et yemeklerine katılır. Ayrıca sarımsak ve kırmızı biberle karıştırılarak pastırmanın üzerine kaplanır.

Diğer dillerde isimi[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Arapça: Hulba, Hilbeh
  • Azeri Türkçesi: Güldefne
  • Ermenice: Chaiman
  • Çince: Hu lu ba
  • Farsca: Shambelilé
  • Fransızca: Fenugrec, Sénegré, Trigonelle
  • Almanca: Bockshornklee, Griechisch Heu
  • Hintce: Methi (tohumlari); Kasoori methi, Sag methi (tümü)
  • Italyanca: Fieno greco
  • Rusya: Pazhitnik grecheskiy, Shambala
  • İspanyolca: Alholva, Fenogreco
  • Türkçe (Türkiye Türkçesi): Çemen
  • Pakistan dilinde (Urdu): Methi
  • Hollandaca: Fenegriek
  • İngilizce: Fenugreek