Sinek mantarı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Sinek mantarı
Amanite tue-mouche.JPG
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Fungi
Bölüm: Basidiomycota
Sınıf: Hymenomycetes
Alt takım: Agaricales
Familya: Amanitaceae
Cins: Amanita
Mantar_50px.png Önemli Uyarı: Vikipedi mantar maddeleri sadece bilgilendirme amaçlıdır. Buradaki bilgileri kullanarak mantar toplamayın. Zehirli ve yenilebilen mantarları birbirinden ayırt etmek bazen çok zor olduğundan yabani mantarlar sadece uzmanlar tarafından toplanmalıdır.

Sinek mantarı (Amanita muscaria), Gelin mantarı olarak da bilinen, Amanitaceae familyasından zehirli ve halüsinojen bir mantar türüdür. İbotenik asit, müsimol gibi zehirli bileşikler içerir ve Pantherina sendromu zehirlenmesine yol açar. Yarattığı delilik krizleri 4-6 saat sürer. Bu mantardan etkilenenlerde; ruh halinin değişmesi, (keyifli veya kaygılı durum), nedensiz gülme, hayal görme, konuşma güçlüğü, kas spazmları, görme ve işitme bozukluğu, yorgunluk gibi belirtiler görülür. Bu mantardan zehirlenmelerde ölüm olayı nadirdir, özellikle küçük çocuklarda tehlikeli olabilmektedir.

Parlak kırmızı ve turuncu renklerde olabilir. Diğer amanita türleri gibi beyaz renkli, yumurta şeklinde bir kapsülden çıkar, genelde üzerindeki zar'ın kalıntılarından kaynaklanan beyaz noktalar taşır.

Avrupa'da sinek mantarının şans getirdiğine inanılır. Ortaçağ'da üzerine konan sinekleri sersemletip boğduğu için bu mantarın suyu sineklerden korunmak için kullanılmıştır. Etimolojik açıdan incelendiği zaman Yunancada amanitai "detaysız mantar", musc ise sinek anlamına gelir. Bu mantar her zaman insanların ilgisini çekmiş, süslemelerde, çocuk kitaplarında kırmızı renkli beyaz benekli sevimli bir mantar olarak resmedilmiştir. Sibirya'da şamanlar tarafından çeşitli amaçlarla kullanıldıkları, Vikinglerin de bir yeri işgal etmeden önce cesaret vermesi için bu mantarı yedikleri bilinmektedir. Şamanlar ayinlerini düzenlemeden önce bu mantarlardan yerler ve uykuya yatarlar. Mantarın getirdiği uyku hali ve halüsinojenik etkilerle gördükleri rüyaları anlatarak kehanette bulunurlar.Ayrıca ünlü oyun Mario'nun mantarının bu mantar türünden esinlendiği bilinmektedir.

Alt Türler[değiştir | kaynağı değiştir]

Amanita muscaria americana
Amanita muscaria
  • Amanita muscaria var. alba beyazdır, ve Kuzey Amerika'ya hastır.
  • Amanita muscaria var. americana sarı ve sarı-turuncu arası renktedir.
  • Amanita muscaria var. formosa Avrupa'ya hastır, rengi sarı ve turuncudur.
  • Amanita muscaria var. guessowii Kuzey Amerika'nın kuzey bölümünde bulunur, şapkasının ortası kırmızımsı turuncu kenarları sarıdır.
  • Amanita muscaria var. persicina Pembe ve kavuniçi renktedir.
  • Amanita muscaria var. regalis Koyu kahverengidir. Artık farklı bir tür olarak değerlendirilmektedir (Amanita regalis).

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]