Kafein
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Tein, matein ve guaranin olarak da bilinir. Bir alkaloid olan kafein doğal olarak kahvede, çayda, yerba mate'de, guarana'da ve, az miktarda, kakao içinde bulunur. Kafeinin karakteristik, yoğun bir acı tadı vardir. Kola gibi bazı gazlı içeceklere tat vermesi için eklenmektedir.
Bilinen kuru çay, %10 luk Na2CO3 ya da Ca2CO3 ile birlikte kaynatıldıktan sonra kloroform ile ekstrakte edildikten sonra NaOH ve su ile yıkanıp kurutulursa kafein kristalleri iğneli yapılar halinde gözlenebilir.
Kafein, merkezi sinir sistemine etki ederek, beyne giden ve beyinden gelen mesajları hızlandıran; böylece kişinin daha uyanık ve aktif olmasını sağlayan bir uyarıcıdır.
Temel farmakolojik özellikleri:
- Merkezi sinir sistemi'nde (MSS) psikotropik etkiyi uyaran
- Solunum sistemi uyarıcı
- Kalp atış hızı artırıcı
- Hafif diüretik etki
Sürekli kafein kullanımı, farmakolojik toleransa ve yoksunluk sendromuna neden olur. Ayrıca, kafeinin yapısı pürin bazlarına benzediği için DNA tamirini engeller. Beyindeki adenozin alıcılarını blokladığı sanılan kafeinin 1 l kandaki miktarının 500 mikromolü aşması tehlikelidir.
 |
Biyokimya ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
 Farmakoloji ile ilgili bu madde bir taslaktır. Maddenin içeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Kafein ve bağımlılık tartışması
Kafein doğada bulunan bir maddedir. Doğada en az 63 bitkinin tohumlarında ve yapraklarında bulunur. Çay ve kahve beslenmemizdeki ana kafein kaynaklarıdır.
Kafein nedeniyle kolanın bağımlılık yaptığı söylenir. Ancak, 330 ml’lik her Coca Cola kutusunda 33 miligram kafein var ama aynı büyüklükteki bir fincan kahvedeki kafein 112 mg civarıdır. Coca Cola’da çay ve kahvede bulunan kafeinin üçte biri bulunur.
Ürün Kafein her 100 ml
Kahve(Filtre) 60 mg
Kahve (kuru) 42 mg
Çay 28 mg
Coca Cola 13 mg
Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA - Food and Drug Administration) kafeinin gazlı alkolsüz içeceklerde kullanmasıyla sağlığı olumsuz yönde etkilediğine dair bir kanıta rastlanmamış; 140'tan fazla ülkede, kafeinin güvenliği araştırılıp içeceklerde çeşitli seviyelerde kullanımına izin verilmiştir. WHO'ya göre bağımlılık yapan ilaçların neden olduğu sosyal ve fiziksel sonuçlar ile kafein arasında uzaktan yakından bir bağlantı olduğuna dair hiçbir kanıt bulunamamıştır.
Kaynakça: U.S. Food and Drug Administration (A.B.D. Yiyecek ve İlaç Başkanlığı): www.fda.gov; Tel. 1-(800)-532-4440
American Cancer Society (Amerikan Kanser Derneği): www.cancer.gov; Tel. 1-(800)-227-2345.
International Food Information Council (Uluslararası Gıda Bilgi Konseyi): www.ific.org; Tel. 1-(202)-296-6540
