Güney Kafkasya

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
ABD Dışişleri Bakanlığının 1994'te hazırladığı "Kafkasya Bölgesi" haritası

Güney Kafkasya veya Transkafkasya (Azerice: Cənubi Qafqaz), (Gürcüce: სამხრეთი კავკასია Samhreti Kavkasia), (Ermenice: Անդրկովկազ Andrkovkaz), bugünkü Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan devletlerini kapsayan, İran, Rusya ve Türkiye arasında, Büyük Kafkas Sıradağlarının güneyinde yer alan coğrafi-siyasi bölge. Doğu Avrupa'da yeralan Azerbaycan'ın Kuzeydoğu kesimi dışında, Güney Kafkasya'nın çoğu coğrafi olarak Güneybatı Asya'da yerleşmektedir. Buna rağmen siyasi açıdan bölge tamamen Doğu Avrupa'nın hissesi olarak tanınmaktadır.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Güney Kafkasya bölgesi tarihen siyasî, dinî ve medenî yarışmaların ve mucadelelerin alanı olmuştur. Bölgenin eski devletleri içinde Albanya, Ermenistan ve İberya krallıkları yer almaktadır. Bu krallıklar daha sonra Ahameniş İmparatorluğu, Part İmparatorluğu ve Sasani İmparatorluğu'na birleştirilmişler. Sonuçta, önce Zerdüştçülük sonra da Hıristiyanlık bölgede egemen dinler olmuşlardır.

7. yüzyılda bölgeyi Hilafet'in ele geçirmesi ile Güney Kafkasya'da İslam yayılmaya başlamıştır. Sonraki yüzyıllar içinde Selçukluların, Moğolların ve Türk hanlıklarının egemenliğinde olan bölge, 1501'de Safevî Devleti'nin yönetimine geçmiştir. 17. yüzyıldaki kısa süreli Osmanlı egemenliği dışında, 18. yüzyılın ortalarına kadar bölge genel olarak Safevî egemenliğinde kalmıştır.

1736'da Safevî Devleti'nin çöküşünden sonra, sembolik olarak İran yönetiminde olan Güney Kafkasya'nın güney kesiminde fiilen bağımsız Türk hanlıkları kurulmuştur. 19. yüzyılın başında gerçekleşen iki Rus-İran savaşının sonucunda, Güney Kafkasya tamamen Rusya İmparatorluğu tarafından ilhak edilmiştir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]