Hollanda hükümdarları listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Bu madde Hollanda Krallığına ait hükümdarların listesidir. (Felemenkçe: Koningen der Nederlanden). Pratik nedenlerden dolayı, bu liste 1556 yılından itibaren Hollanda'da stadhouder olarak atanmış Orange Nassau Hanedanı mensuplarına da yer verilmiştir. Ancak bu kişiler Hollanda Cumhuriyeti'nde bulunan özerk eyaletlere temsilci olarak seçimle getirilen sivil görevlilerdir ve teknik açıdan hükümdar sayılmazlar. 1813'ten itibaren VI. William'ın doğrudan soyundan gelme yöneticiler (önce Bağımsız Prenslik, 1815'ten itibaren Krallık olarak) Hollanda monarşisisini teşkil etmektedirler.

Hollanda Cumhuriyeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Hollanda monarşisinin kökeni Oranj Prensi Sessiz Willem'in 1559 yılında İspanya kralı II. Filip tarafından Hollanda, Zeeland ve Utrecht vilayetlerine stadhouder olarak tayin edilmesine dayanmaktadır. Sonraları Sessiz Willem makamından azledilmiş ve Hollanda İsyanı'nın lideri haline gelmiştir. İsyan sırasında Hollanda Meclisi tarafından isyana katılmış olan Hollanda ve Zeeland vilayetlerinin koruyuculuğuna (stadhouder) atandı. Hollanda İsyanı sırasında 26 Temmuz 1581'de Lahey'de imzalanan ve Hollanda Meclisi tarafından yürürlüğe sokulan Feragat Yasası ile çoğu Hollanda vilayeti bağımsızlıklarını ilan etmiş ve stadhouder makamı isyanın sembolü haline gelmiştir. Bu yasa aynı zamanda isyan halindeki Kuzey Hollanda'nın yedi vilayetini bir araya getirerek Hollanda Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Bu dönemde Kuzey Hollanda bugünkü Hollanda Krallığı, Güney Hollanda ise bugünkü Belçika Krallığı'nın topraklarını tarif etmekteydi. Sessiz Willem'den sonra gelen tüm stdtholder'lar onun ya da varisleri arasından seçilmiştir.

1795 yılında Cumhuriyet Napolyon tarafından lağvedilmiş, yerine kukla devlet olan Batavya Cumhuriyeti kurulmuştur. 1806 yılında Napolyon yeni kurduğu cumhuriyeti lağvederek kendi kardeşini Hollanda Kralı ilan etmiştir. Ancak 1810 yılında Napolyon Hollanda kırallığını fiilen işgal ederek Fransa'ya ilhak etmiştir. 1813 yılında Fransızlar ülkeden kovulmuş ve Hollandalılar işgalden önceki son stadtholder'ın varisi olan Willem Fredrik'e, yeni hükümetin başı olmayı teklif etmişler ve kendisini "hükümdar prens" ilan etmişlerdir. 1815 yılında Willem Fredrik, Hollanda'yı krallık statüsüne yükseltmiş, kendisini de I. Willem adıyla kral ilan etmiştir. Kısa süre sonra krallık topraklarına, bugün Belçika ve Lüksemburg olarak bilinen, Güney Hollanda da dahil edilmiştir.

Orange-Nassau Hanedanına mensup Stadhouder'lar[değiştir | kaynağı değiştir]

Adı Doğumu - Ölümü Tahta çıkışı Tahttan inişi Açıklamalar Hane Görsel
I. Willem
  • Sessiz
  • (de Zwijger)
24 Nisan 1533 – 10 Temmuz 1584 (51 yıl) 26 Temmuz 1581 10 Temmuz 1584 Stadhouder (Vekilharç, E.Tü. İlteber) Oranje-Nassau
William I, Prince of Orange by Adriaen Thomasz. Key Rijksmuseum Amsterdam SK-A-3148.jpg
Morris
  • Maurits
14 Kasım 1567 – 23 Nisan 1625 (57 yıl) 1585 23 Nisan 1625 Stadhouder, Sessiz Willem'in oğlu Oranje-Nassau
Fredrik Henri
  • Frederik Hendrik
29 Ocak 1584 – 14 Mart 1647 (63 yıl) 23 Nisan 1625 14 March 1647 Stadhouder, Sessiz Willem'in oğlu Oranje-Nassau
II. Willem
  • Willem II
27 Mayıs 1626 – 6 Kasım 1650 (24 yıl) 14 Mart 1647 6 Kasım 1650 Stadhouder, Fredrik Henri'nin oğlu Oranje-Nassau
III. Willem
  • Willem III
4 Kasım 1650 – 8 Mart 1702 (51yıl) 4 Temmuz 1672 8 Mart 1702 Stadhouder, II. Willem'in oğlu, İngiltere Kralı III. William, İskoç Kralı II. William Oranje-Nassau
King William III of England, (1650-1702) (lighter).jpg
IV. Willem
  • Willem IV
1 Eylül 1711 – 22 Ekim 1751 (40 yıl) 1 Eylül 1711 22 Ekim 1751 Birleşmiş Hollanda'nın Stadhouder makamına veraseti getirdi. Yohan Willem Friso'nun oğlu Oranje-Nassau
V. Willem
  • Willem V
8 Mart 1748 – 9 Nisan 1806 (58 yıl) 22 Ekim 1751 19 Ocak 1795 Birleşmiş Hollanda'nın verasetle gelen ilk Stadhouder'ıIV. Willem'in oğlu, Batavya Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla görevinden ihraç edilmiştir. Oranje-Nassau

III. Willem'in erkek varis bırakmadan ölmesiyle, Oranje-Nassau hanedanının erkek soyu tükenmiştir. Diğer vilayetlerin aksine, Frizya, Groningen ve Drente vilayetleri stadhouder'larını çoğunlukla Nassau hanedanından veya Oranje-Nassau hanedanının kadın soyundan gelen varisler arasından seçmişlerdir.

Nassau Hanedanına mensup Stadhouder'lar[değiştir | kaynağı değiştir]

Adı Doğumu - Ölümü Tahta çıkışı Tahttan inişi Açıklamalar Hane Görsel
VI. Yan
  • Yaşlı
  • (de Oude)
  • Jan VI
22 November 1536 – 8 October 1606 (aged 69) 1578 1581 Stadhouder, I. Willem'in kardeşi Nassau
Willem Ludvik
  • Babamız
  • (Us Heit)
  • Willem Lodewijk
13 March 1560 – 31 May 1620(aged 60) 1584 1620 Stadhouder, VI. Yan'ın oğlu Nassau
I. Ernst Kasimir
  • Ernst Casimir I
22 December 1573 – 2 June 1632 (aged 58) 1620 1632 Stadhouder, VI. Yan'ın oğlu Nassau
I. Henri Kasimir
  • Hendrik Casimir I
21 January 1612 – 13 July 1640(aged 28) 1632 1640 Stadhouder, I. Ernst Kasimir'in oğlu Nassau
Willem Fredrik
  • Willem Frederik
7 August 1613 – 31 October 1664(aged 51) 1640 1664 Stadhouder, I. Ernst Kasimir'in oğlu Nassau
II. Henri Kasimir
  • Hendrik Casimir II
18 January 1657 – 25 March 1696(aged 39) 18 January 1664 25 March 1696 Verasetle gelen Stadhouder, Willem Fredrik'in oğlu ve Fredrik Henri'nin kızı tarafından torunu Nassau
Yuhan Willem Friso
  • Johan Willem Friso
4 August 1687 – 14 July 1711(aged 23) 25 March 1696 14 July 1711 Verasetle gelen Stadhouder, II. Henri Kasimir'in oğlu, ardından oğlu IV. Willem gelmiştir, Birleşmiş Hollanda'nın verasetle gelen Stadhouder'ı Nassau

Hollanda Krallığı (Koningrijk Holland) (1806–1810)[değiştir | kaynağı değiştir]

Adı Doğumu - Ölümü Tahta çıkışı Tahttan inişi Açıklamalar Hane Görsel
I. Ludvik
  • İyi (de Goed)
  • Lodewijk I
  • Louis I (fr.)
2 September 1778 – 25 July 1846 (aged 67) 5 June 1806 1 July 1810 Napolyon'un kardeşi Bonapart 307-Portret van Lodewijk Napoleon, koning van Holland.jpg
II. Ludvik
  • Lodewijk II
  • Louis II (fr.)
11 October 1804 – 17 March 1831(aged 26) 1 July 1810 9 July 1810 I. Ludvik'in oğlu Bonapart
Cottrau - Napoléon-Louis Bonaparte (1804-1831).jpg

Hollanda Prensliği (Prinsdom van Oranje) (1813–1815)[değiştir | kaynağı değiştir]

Adı Doğumu - Ölümü Tahta çıkışı Tahttan inişi Açıklamalar Hane Görsel
Willem Fredrik
  • Willem Frederik
24 August 1772 – 12 December 1843 (aged 71) 6 December 1813 16 March 1815 Sonuncu Stadhouder V. Willem'in oğlu, Hollanda'yı krallık mertebesine yükseltti (1815)

Sonraları I. Willem olarak tarihe geçmiştir.

Oranje-Nassau Willem I (1772-1843), souverein vorst der Verenigde Nederlanden, later koning der Nederlanden Rijksmuseum SK-A-1519.jpeg

Hollanda Krallığı (Koningrijk der Nederlanden) (1815–günümüz)[değiştir | kaynağı değiştir]

1830 yılına kadar bugünkü Hollanda ve Belçika, sonrasında sadece bugünkü Hollanda toprakları. Bu döneme Hollanda Birleşik Krallığı (Felemenkçe: Verenigd Koningrijk der Nederlanden) denmektedir.

Adı Doğumu - Ölümü Tahta çıkışı Tahttan inişi Açıklamalar Hane Görsel
I. Willem
  • Willem I
24 August 1772 – 12 December 1843 (aged 71) 16 March 1815 7 October 1840 Son Stadhouder V. willem'in oğlu

Tahttan feragat etti

Oranje-Nassau
Willemi.jpg
II. Willem
  • Willem II
6 December 1792 – 17 March 1849 (aged 56) 7 October 1840 17 March 1849 I. Willem'in oğlu Oranje-Nassau
Koning Willem II portret.jpg
III. Willem
  • Willem III
19 February 1817 – 23 November 1890(aged 73) 17 March 1849 23 November 1890 II. Willem'in oğlu Oranje-Nassau
Koningwillem3.JPG
Wilhelmina 31 August 1880 – 28 November 1962 (aged 82) 23 November 1890 4 September 1948 III. Willem'in kızı

Tahttan feragat etti

Oranje-Nassau
Queen Wilhelmina of the Netherlands.jpg
Yuliyana
  • Juliana
30 April 1909 – 20 March 2004(aged 94) 4 September 1948 30 April 1980 Wilhelmina'nın kızı

Tahttan feragat etti

Oranje-Nassau (Mecklenburg)
Prinses Juliana 1981.jpg
Beatris
  • Beatrix
31 January 1938(age 80) 30 April 1980 30 April 2013 Yuliyana'nın kızı

Tahttan feragat etti

Oranje-Nassau (Lippe)
Prinses Beatrix.jpg
Willem-Alexander
  • Willem-Alexander
27 April 1967(age 51) 30 April 2013 Hala tahtta Beatris'in oğlu Oranje-Nassau (Amsberg)
Koning-willem-alexander-okt-15-s.jpg

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

References[değiştir | kaynağı değiştir]

Şablon:Monarchs of the Netherlands