Sodyum bromür

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sodyum bromür
Sodyum bromür tuzu
Sodyum bromür iyonik yapısı
Tanımlayıcılar
CAS numarası 7647-15-6
PubChem 253881
SMILES
InChI
Özellikler
Molekül formülü NaBr
Molekül kütlesi 102,89 g/mol
Görünüm beyaz toz (higroskopi)
Yoğunluk 3.21 g/cm3 (susuz) 2.18 g/cm3 (dihidrat)
Erime noktası

747 oC
(susuz)
36 °C (97 °F; 309 K)
(dihidrat) ayrışır[1]

Çözünürlük (su içinde) alkolde, sıvı azotta, piridinde, hidrazinde, kükürt dioksitte, aminlerde çözünürken asetonda ve asetonitrilde çözünmez
[2] 71.35 g/100 mL (−20 °C)
79.52 g/100 mL (0 °C)
94.32 g/100 mL (25 °C)[2]
104.9 g/100 mL (40 °C)
116.2 g/100 mL (100 °C)[3]
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları

Sodyum bromür NaBr formülüne sahip inorganik bir bileşiktir. Yüksek erime ısısına sahip beyaz kristal yapısıyla sofra tuzuna benzemektedir. Genellikle bromür iyonu kanağı olarak çeşitli alanlarda kullanılır.[4]

Üretimi, yapısı ve reaksiyonları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kristal kübik yapısı NaCl, NaF ve NaI ile benzerdir. Susuz sodyum bromür kristalleri 50.7 °C'nin üzerinde çözünürken,[4] dihidrat tuzları(NaBr·2H2O) 50.7 °C'nin altında suyla karışır.[5]

NaBr, sodyum hidroksitin hidrojen bromür ile tepkimesi ile elde edilir.

Sodyum bromür kimyasal bir element olan brom eldesinde kullanılır. Bu NaBr'nin sulu çözeltisinin kolin gazı ile reaksiyonu ile elde edilir:

2 NaBr + Cl2 → Br2 + 2 NaCl

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sodyum bromür endüstride oldukça kullanışlı bir malzemedir.[4] TEMPO aracılı oksidasyon reaksiyonlarında katalizör olarak kullanılır.[6]

Diğer bromür bileşikleri sentezi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sodyum Bromür geniş çapta diğer bromür bileşiklerinin organik sentezinde kullanılır. Bir brom nükleofil kaynağı olarak alkali kolinlerle reaksiyona girip alkil bromürlleri oluşturur. Bu reaksiyon Finkelstein reaksiyonu adıyla geçer ve aşağıdaki gibidir:

NaBr + RCl → RBr + NaCl (R = alkil)

Fotoğrafçılık için önemli bir malzeme olup, ışığa duyarlı gümüş bromür hazırlanmasında kullanılır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Pradyot, Patnaik (2003). Handbook of Inorganic Chemicals. The McGraw-Hill Companies, Inc. ISBN 0-07-049439-8. 
  2. ^ a b http://chemister.ru/Database/properties-en.php?dbid=1&id=714
  3. ^ Seidell, Atherton; Linke, William F. (1919). Solubilities of Inorganic and Organic Compounds (2nd bas.). D. Van Nostrand Company. 
  4. ^ a b c Michael J. Dagani, Henry J. Barda, Theodore J. Benya, David C. Sanders "Bromine Compounds" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry Wiley-VCH, Weinheim, 2000. DOI:10.1002/14356007.a04_405
  5. ^ Eagleson, Mary (translated by) (1994). Concise Encyclopedia Chemistry (Illustrated, revised, English language bas.). Berlin [u.a.]: Walter De Gruyter. s. 996. ISBN 9783110114515. 
  6. ^ "Water dispersion of cellulose II nanocrystals prepared by TEMPO-mediated oxidation of mercerized cellulose at pH 4.8". Cellulose. Cilt 17, s. 279–288. doi:10.1007/s10570-009-9381-2.