Sodyum bisülfat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sodyum bisülfat
Sodyum katyonu ve hidrojen sülfat anyonu
NaHSO4 top ve çubuk modeli
Sodyum bisülfat, turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.
Tanımlayıcılar
CAS numarası 7681-38-1
PubChem 516919
EC numarası 231-665-7
RTECS numarası VZ1860000
SMILES
InChI
ChemSpider 56397
Özellikler
Molekül formülü NaHSO4
Molekül kütlesi 120.06 gr/mol (susuz)
138.07 gr/mol (monohidrat)
Görünüm beyaz katı
Yoğunluk 2.742 gr/cm3 (susuz)
1.8 gr/cm3 (monohidrat)
Erime noktası

58.5 °C ((monohidrat)
315 °C (susuz))

Kaynama noktası

315 °C'de (Na2S2O7 + H2O) a bozunur)

Çözünürlük (su içinde) 28.5 gr/100 mL (25 °C)
100 gr/100 mL (100 °C)
Çözünürlük () amonyakda çözünmez; alkolde bozunur
Asitlik (pKa) 1.99
Tehlikeler
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
2
1
Parlama noktası Yanıcı değildir.
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları

Sodyum bisülfat, diğer bir adı sodyum hidrojen sülfat (NaHSO4) olan bu kimyasal madde asit tuz karakterlidir. Kuru halde iken güvenli bir şekilde nakledilebilir ve depolanabilir. Susuz formu higroskopiktir. Sodyum bisülfat suda hidroliz olarak asidik çözelti verir. 1 Molarlık çözeltisinin pH değeri 1 den küçüktür . Sodyum bisülfat yavaşça ısıtılırsa suyunu kaybederek sodyum pirosülfata dönüşür.

2NaHSO4 → Na2S2O7 + H2O

Eğer ısıtma yüksek sıcaklıklarda yapılırsa sodyum sülfat ve kükürt trioksit oluşur.

2NaHSO4 → Na2SO4 + SO3 + H2O

Üretimi[değiştir | kaynağı değiştir]

Üretim yöntemlerinden ilki stokiyometrik miktardaki sodyum hidroksit ve sülfürik asit karışımının reaksiyonuna dayanır. İki eşdeğer asit ve bir eşdeğer baz kullanılması ile sodyum bisülfat ve su oluşur.

NaOH + H2SO4 → NaHSO4 + H2O

İkinci bir üretim yöntemi ise sodyum klorür (tuz) ve sülfürik asit arasında gerçekleşen reaksiyondur. Yüksek sıcaklıkta gerçekleşen bu reaksiyon sonucunda sodyum bisülfat ve hidrojen klorür gazı oluşur.

NaCl + H2SO4 → NaHSO4 + HCl

Sıcak ve derişik sodyum bisülfat çözeltisi püskürtmek suretiyle soğutulduğunda katı kristalleri oluşturur. Hidrojen klorür gazı ise reaksiyonun yan ürünü olarak hidroklorik asit üretmek için suda çözülür.

Kullanımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sodyum bisülfat başlıca pH düşürmek için kullanılır. Teknik olarak uygulamalarda metal parlatma, temizlik ürünleri ve yüzme havuzlarındaki klorlama işleminin etkinliğini artırmak için gerekli olan suyun pH derecesini düşürmek amacıyla kullanılır. Sodyum bisülfat kedilerde idrar yolları taşlarını azaltmak amacıyla kedi mamalarında yem katkı maddesi olarak kullanılır. Besin kalitesindeki sodyum bisülfat meşrubatlar da dahil olmak üzere çeşitli yiyecek ürünlerinde, mayonezler ve soslar da kullanılmaktadır. Ayrıca et ve kümes hayvanlarının işlenmesinde, kesilmiş taze etlerin kararmasını önlemek için oldukça sık kullanılır.

Kuyumculuk da da kendine kullanım yeri bulan sodyum bisülfat, ısıtılan yüzeylerde oluşan oksit tabakasını kaldırmak için kullanılan birçok çözeltilerde yüzey temizleme amacıyla bulunan başlıca maddedir.