Sodyum tiyosiyanat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sodyum tiyosiyanat
Sodium thiocyanate.png
Sodyum katyonu
Tiyosiyanat anyonu (boşluk doldurma modeli)
Sodium thiocyanate.jpg
Tanımlayıcılar
CAS numarası 540-72-7
PubChem 516871
EC numarası 208-754-4
ChEBI 30952
RTECS numarası XL2275000
SMILES
InChI
ChemSpider 10443
Özellikler
Molekül formülü NaSCN
Molekül kütlesi 81.072 g/mol
Görünüm deliquescent renksiz kristaller
Yoğunluk 1.735 g/cm3
Erime noktası

287 °C

Kaynama noktası

307 °C (bozunur)

Çözünürlük (su içinde) 139 g/100 mL (21 °C)
225 g/100 mL (100 °C)
Çözünürlük () aseton, alkoller, amonyak, SO2de çözünür
Asitlik (pKa) −1.28
Tehlikeler
GHS piktogramları GHS05: AşındırıcıGHS07: Zararlı
GHS İşaret sözcüğü Tehlike
R-ibareleri R20/21/22, R32, R36, R37, R38
G-ibareleri S22, S26, S36
H-ibareleri H302+312+332, H318, H412
P-ibareleri P261, P280, P301+312+330, P305+351+338+310
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
2
0
LD50 764 mg/kg (oral, sıçan)[1]
Benzeyen bileşikler
Diğer anyonlar
Sodyum siyanat
Sodyum siyanür
Diğer katyonlar
Potasyum tiyosiyanat
Amonyum tiyosiyanat
Belirtilmiş yerler dışında verilmiş olan veriler, Standart sıcaklık ve basınçtadır. (25 °C, 100 kPa)
Bilgi kutusu kaynakları

Sodyum tiyosiyanat (bazen sodyum sülfosiyanür olarak da adlandırılır) NaSCN formülüne sahip kimyasal bileşiktir. Bu renksiz sulangan tuz tiyosiyanat anyonunun ana kaynaklarından biridir. Bu haliyle, ilaçların ve diğer özel kimyasal maddelerin sentezinde bir öncül madde olarak kullanılmaktadır.[2] Tiyosiyanat tuzları tipik olarak siyanürün elementel kükürt ile olan reaksiyonuyla hazırlanır:

8 NaCN + S8 → 8 NaSCN

Sodyum tiyosiyanat ortorombik hücrede kristalleşir. Herbir merkezi Na+ katyonu, triatomik tiyosiyanat anyonu tarafından sağlanan üç kükürt ve üç azot ligandı ile çevrilidir.[3] Laboratuvarda genellikle Fe3+ iyonlarının varlığı için bir test olarak kullanılır.

Kimyasal sentez uygulamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sodyum tiyosiyanat, alkil halojenürleri karşılık gelen alkil tiyosiyanatlara dönüştürmek için kullanılır. Yakından ilişkili reaktifler arasında, suda iki kat çözünürlüğe sahip olan amonyum tiyosiyanat ve potasyum tiyosiyanat bulunur. Gümüş tiyosiyanat da kullanılabilir; çözünmeyen gümüş halojenürlerin çökeltilmesi, çalışmayı basitleştirmeye yardımcı olur. İzopropil bromürün sıcak etanolik bir çözelti içerisinde sodyum tiyosiyanat ile işlenmesi, izopropil tiyosiyanatı verir.[4] Sodyum tiyosiyanatın protonlanması izotiyosiyanik asit verir, S=C=NH (pKa = −1.28).[5] Bu tür yerinde sodyum tiyosiyanattan üretilir; tiyoüre türevlerini elde etmek için organik aminlere eklenir.[6]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Sodyum tiyosiyanat, chemicalland21.com
  2. ^ Schwan, A. L. (2001). Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis. New York: John Wiley & Sons. doi:10.1002/047084289X.rs109. 
  3. ^ van Rooyen, P. H.; Boeyens, J. C. A. (1975). "Sodium thiocyanate". Acta Crystallographica. B31 (12): 2933–2934. doi:10.1107/S0567740875009326.  Geçersiz |doi-access=free (yardım)
  4. ^ Şablon:OrgSynth
  5. ^ Chiang, Y.; Kresge, A. J. (2000). "Determination of the Acidity Constant of Isothiocyanic Acid in Aqueous Solution". Canadian Journal of Chemistry. 78 (12): 1627–1628. doi:10.1139/cjc-78-12-1627. 
  6. ^ Şablon:OrgSynth