Enver Sedat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Muhammed Enver el Sedat
محمد أنورالسادات
Mısır Cumhurbaşkanı
Görev süresi
15 Ekim 1970 - 6 Ekim 1981
Başbakan Mahmud Fevzi
Aziz Sıdkı
Kendisi
Abdülaziz Muhammed Hegazi
Memduh Salim
Mustafa Halil
Kendisi
Yerine geldiği Cemal Abdül Nasır
Yerine gelen Sufi Ebu Talib (geçici)
Hüsnü Mübarek
Mısır Başbakanı
Görev süresi
15 Mayıs 1980 - 6 Ekim 1981
Cumhurbaşkanı Kendisi
Yerine geldiği Mustafa Halil
Yerine gelen Hüsnü Mübarek
Görev süresi
26 Mart 1973 - 25 Eylül 1974
Cumhurbaşkanı Kendisi
Yerine geldiği Aziz Sıdkı
Yerine gelen Abdülaziz Muhammed Hegazi
Birleşik Arap Cumhuriyeti Devlet Başkanı
Görev süresi
15 Ekim 1970 - 2 Eylül 1971
Yerine geldiği Cemal Abdül Nasır
Yerine gelen Makam kaldırıldı
Mısır Cumhurbaşkanı Yardımcısı
Görev süresi
19 Aralık 1969 - 14 Ekim 1970
Cumhurbaşkanı Cemal Abdül Nasır
Yerine geldiği Hüseyin Safi
Yerine gelen Ali Sabri
Görev süresi
17 Şubat 1964 - Mart 1964
Cumhurbaşkanı Cemal Abdül Nasır
Yerine geldiği Hüseyin el-Şafi
Yerine gelen Zekeriya Muhiddin
Kişisel bilgiler
Doğum Muhammed Enver Sedat
25 Aralık 1918(1918-12-25)
Mit Abu al-Kum, Mısır
Ölüm 6 Ekim 1981 (62 yaşında)
Kahire, Mısır
Partisi Arap Sosyalist Birliği
Ulusal Demokrat Parti
Bitirdiği okul İskenderiye Üniveritesi
Mesleği Asker, Siyasetçi
Dini İslam
İmzası
Askerî hizmeti
Bağlılığı  Mısır
Branşı  Mısır Ordusu
Hizmet yılları 1938–1952
Rütbesi Turco-Egyptian Amir Alay.gif Albay

Muhammed Enver Sedat (25 Aralık 1918 – 6 Ekim 1981), Mısırlı Arap asker ve siyasetçi. Mısır'ın ikinci cumhurbaşkanıdır.

Mısır Kralı Faruk'a karşı 23 Temmuz 1952'de yapılan darbeye katılarak siyaset alanında kendini tanıtan, 1960-1969 yılları arasında meclis başkanlığı yaptıktan sonra 5 Kasım 1970'te başkan Cemal Abdül Nasır'ın ölümü üzerine onun yerine geçen cumhurbaşkanı.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Eğitim ve askerlik hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Darbeden sonra Albay Enver Sedat (1953)

25 Aralık 1918 tarihinde Mısır'ın Manûfiye eyaletine bağlı Mit Ebul Kûm köyünde 13 kardeşten biri olarak fakir bir Nubya ailesinde dünyaya geldi. Kardeşlerinden Atıf Sedat daha sonra bir pilot oldu ve 1973 Yom Kippur Savaşı sırasında hayatını kaybetti. Babası Enver Muhammed El Sedat, Yukarı Mısırlıydı ve annesi Sit El Berain, babasından tarafından Sudanlıydı. Annesi "yerince Mısırlı" görünmediği iddiasıyla bazıları onu "Nasır'ın kara kedisi" olarak tanımladı.

1938 yılında Kahire'deki Kraliyet Askeri Akademisi'nden mezun oldu ve Sinyal Kolordusu'na atandı. Orduya asteğmen olarak girdi ve Sudan'a gönderildi (Mısır ve Sudan o tarihte bir ülke idi). Orada, Cemal Abdül Nasır ile bir araya geldi ve diğer birkaç genç subayla birlikte, Mısır ve Sudan'ı İngiliz egemenliğinden ve kraliyet çürümesinden kurtarmak için gizli Hür Subaylar örgütünü kurdular. II. Dünya Savaşı sırasında işgalci İngiliz kuvvetleri atmak amacıyla Mihver Devletleri'nden yardım alma çabası gösterdiği gerekçesiyle dolayı İngilizler tarafından hapse atıldı. Müslüman Kardeşler, Faşist Genç Mısır, saray yanlısı Mısır Demir Muhafızları ve Hür Subaylar adlı gizli askeri grup da dahil olmak üzere birçok siyasi harekette aktif olarak yer aldı.

Mensubu olduğu Hür Subaylar ile birlikte 23 Temmuz 1952 tarihinde Kral Faruk'u deviren askeri darbeye katıldı. Radyo ağları üzerinden Mısır halkına devrimi haberi vermekle görevlendirildi.

Siyasi hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mısır liderleri. Soldan sağa: Cemal Abdül Nasır, Enver Sedat, Ali Sabri ve Hüseyin el-Şefi (İskenderiye, 1968)

Darbeden sonra, kısa bir süre Muhammed Necib'in cumhurbaşkanlığının ardından başa geçen Cemal Abdül Nasır'ın yardımcısı oldu.

Cemal Abdül Nasır'ın cumhurbaşkanlığı döneminde 1954 yılında Devlet Bakanı olarak atandı. Yeni kurulan El-Cumhuriyye gazetesinin editörlüğüne de atandı. 1959'da Arap Ulusal Birliği Sekreterliği görevine başladı. 1960-1969 yılları arasında Mısır Meclis Başkanlığı görevini yürüttü. 1964 yılında Cumhurbaşkanlığı Konseyi üyesi olarak atandı. Aralık 1969'da tekrar cumhurbaşkanı yardımcılığı görevine getirildi.

Cumhurbaşkanı Cemal Abdül Nasır 1970 yılında ölünce Mısır Cumhurbaşkanı oldu.

1973 yılında meydana gelen Yom Kippur Savaşı'ndan sonra 1975 yılında Sovyetler Birliği ile ilişkileri kesti. İsrail'le, Kudüs'ü ziyaret ettiği 19 Kasım 1977 tarihinden itibaren iyi ilişkiler geliştirdi. 17 Eylül 1978 tarihinde ABD'nin ara buluculuğunda İsrail'le masaya oturarak, Camp David Sözleşmesini imzaladı. Bu anlaşmayla Mısır İsrail'i tanıdı. İsrail de Altı Gün Savaşı'nda ele geçirdiği Sina Yarımadası Mısır'a geri verdi. Barış çabalarının sonucu olarak, Menahem Begin ile birlikte 1978 yılı Nobel Barış Ödülünü aldı.

Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat ve İsrail Başbakanı Menahem Begin Washington'daki Kongre'de, Jimmy Carter Camp David Sözleşmesinin sonuçlarını açıklarken.

Suikasta Uğraması[değiştir | kaynağı değiştir]

1981 yılında, Mısır'ın bağımsızlığının kutlandığı tören sırasında silahlı saldırıya uğrayarak öldürüldü. Resmi geçit töreni sırasında askeri konvoy içinde bulunan Halid el-İslâmbûlî tarafından önce el bombaları atılmak suretiyle, Sedat'a, üst düzey komutanlara ve diğer seçkin yöneticilere saldırılmış, daha sonra ise otomatik silahlarla platformun önüne gelinerek platformda bulunanlar taranmıştır. Bu saldırı sırasında Enver Sedat'a 72 kurşun isabet etmiştir. Sedat'ı öldüren yüzbaşı Halid el-İslâmbûlî, 1982 yılında idam edilmiştir. Enver Sedat'ın mezarı Kahire'de, öldürüldüğü tören alanının hemen karşısındaki Meçhul Asker anıtının altındadır.

Ailesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Enver Sedat'ın eşi Cihan Sedat, halen hayattadır ve ABD'nin çeşitli üniversitelerinde ders vermektedir. Enver Sedat'ın, Cihan Sedat ile olan evliliğinden Nuha, Lubna ve Nana isminde üç kızı, Cemal isminde bir oğlu vardır.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Siyasi görevi
Önce gelen
Abdul Latif El-Bughadi
Mısır Halk Meclisi Başkanı
1960–1968
Sonra gelen
Dr. Mohamed Labib Skokeir
Önce gelen
Cemal Abdül Nasır
Mısır Cumhurbaşkanı
1970–1981
Sonra gelen
Sufi Ebu Talib (geçici)
Hüsnü Mübarek
Önce gelen
Aziz Sıdkı
Mısır Başbakanı
1973–1974
Sonra gelen
Abdülaziz Muhammed Hegazi
Önce gelen
Mustafa Halil
Mısır Başbakanı
1980–1981
Sonra gelen
Hüsnü Mübarek
Parti siyasi görevi
Yeni siyasi parti Ulusal Demokrat Parti Başkanı
1978–1981
Sonra gelen
Hüsnü Mübarek