Yunan Bağımsızlık Savaşı
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 |
Bu madde Yunan İsyanı maddesine çok benzemektedir ve bu ikisinin tek başlık altında birleştirilmesi önerilmektedir. Birleştirme işlemini yerine getirdikten sonra lütfen Geçmiş birleştirme şablonunu açıklamalara uygun şekilde kullanarak madde geçmişlerinin birleştirilmesini sağlayın. |
|
Bu madde Mora İsyanı maddesine çok benzemektedir ve bu ikisinin tek başlık altında birleştirilmesi önerilmektedir. Birleştirme işlemini yerine getirdikten sonra lütfen Geçmiş birleştirme şablonunu açıklamalara uygun şekilde kullanarak madde geçmişlerinin birleştirilmesini sağlayın. |
| Yunan Bağımsızlık Savaşı | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bağımsızlık Savaşı | |||||||
 Cepheler |
|||||||
|
|||||||
| Taraflar | |||||||
• .svg){kind=small} Yunanlılar |
•  Osmanlı Devleti |
||||||
| Kumandanlar | |||||||
| Theodoros Kolokotronis,Aleksandros İpsilantis, Geórgios Karaïskákis |
Ömer Vrioni Bey Reşid Mehmed Paşa Dramalı Mahmut Paşa Kavalalı İbrahim Paşa |
||||||
| Güçler | |||||||
*250.000 Yunanlı
|
*120.000 Osmanlı Askeri
|
||||||
.svg){kind=small}
|
Yunan Bağımsızlık Savaşı
|
|
|---|---|
| Alamana – Gravia – Valtetsi – Doliana – Dragashani – Skuleni – Vassilika – Tripolitsa – Sakız Katliamı – Peta – Dervenakia – Birinci Messolonghi – Karpenisi – Psara Katliamı – Sisam – Gerontas – Sphacteria – Maniaki – Lerna – Üçüncü Messolonghi – Mani – Arachova – Kamatero – Phaleron – Navarin – Petra |
|
|||
| Tarih öncesi Yunanistan | |||
| Kiklad Uygarlığı | |||
| Girit Uygarlığı | |||
| Miken Uygarlığı | |||
| Yunan karanlık çağları | |||
| Antik Yunanistan | |||
| Eski Yunanistan | |||
| Hellenistik Dönem | |||
| Roma hâkimiyeti | |||
| Ortaçağda Yunanistan | |||
| Bizans İmparatorluğu | |||
| Osmanlı Yunanistanı | |||
| Modern Yunanistan | |||
| I. Dünya Savaşı | |||
| Yunan Krallığı | |||
| II. Dünya Savaşı | |||
| Yunan İç Savaşı | |||
| Askerî Darbe | |||
| Yunanistan Cumhuriyeti | |||
Yunan Bağımsızlık Savaşı (1821-1829) Yunan Devrimi olarak da adlandırılır.Osmanlı Türkçesinde ise Yunan isyanı.Kanlı mücdelelerden sonra dönemin büyük güçlerinin desteğiyle, Osmanlı egemenliğine karşı başlayan ayaklanma,Temmuz 1832 deki Treaty of Constantineople (1832) antlaşmasıyla bağımsızlık garantilenmiş ve Yunan Krallığı'nın doğuşuyla sonuçlanmıştır.Böylece Yunanlılar,Osmanlı idaresi altındaki bağımsız yüce güç olarak güvenliğini tasdik edecek ilk halk idi. Bağımsızlık günü yıldönümü,25 mart 1821 Yunanistan'da Ulusal tatil günüdür.
Konu başlıkları |
[değiştir] Arka plan
Rusya'nın daha çok geleneksel din bağlarını kullanarak yürüttüğü propagandalar özellikle yoksulluk ve topraksızlığın ciddi boyutlara ulaştığı Mora'da geniş destek buldu.Osmanlı karşıtı varlıklı Yunanlıların yönlendirmesi altında 1770'te başlayan ayaklanma, Rusya'dan yeterli yardım göremeyince Müslüman Arnavut birliklerince kısa sürede bastırıldı. Ama başka cephelerde Rus orduları karşısında güç duruma düşen Osmanlı Devleti'nin 1774'te imzaladığı Küçük Kaynarca Antlaşması, Rusya'ya Rum Ortodokslarının koruyuculuğunu vererek yeni müdahalelere açık bir kapı bıraktı.
Rusya'nın 1786'daki ayaklanma çağrıları, Mora'da gelişmiş olan güvensizlik nedeniyle yandaş bulamadı ama başka bölgelerde sınırlı ve etkisiz hareketler doğurdu. Bununla birlikte Fransız Devrimi'nin ardından Avrupa'da başlayan çatışmaların Balkanlar'a yansıması, Yunanlılar arasında milliyetçiliğin canlanmasına elverişli bir ortam yarattı. Avrupa'daki liberal çevrelerin Yunan bağımsızlığına gösterdiği sempati ve güçlü bir Yunan orta sınıfının ortaya çıkışı milliyetçi harekete geniş bir temel kazandırırken, Osmanlı merkezi yönetiminin giderek zayıflaması Yunan siyasi çevrelerine belirli bir hareket serbestliği kazandırdı.
[değiştir] Çatışmalar
Aynı dönemde milliyetçi hareketi içinde sınıflara ve bölgelere dayalı farklı eğilimler de belirmeye başladi.soylular ve Rusya'ya bağlı güç odakları dışında, din adamlarının etkin olarak katıldığı köylü hareketi ve adalardaki varlıklı tüccarların desteklediği bağımsızlık hareketi de siyasi sahneye çıktı. Bu farklı eğilimleri biçimlendiren bir etken de büyük devletlerin Yunan milliyetçilerini yanlarına çekme girişimleriydi. Rusya'daki tüccarlarca 1814'te kurulan Filiki Eterya adlı örgüt, Rus ordusunda subay olan Aleksandros İpsilantis'in önderliğinde silahlı bir ayaklanma hazırlığına yöneldi. Venedik yönetiminin ardından birkaç kez el değiştirdikten sonra İngiliz korumasına girmiş olan İon Adaları da anakaradaki siyasi örgütlenmenin bir sığınağı durumuna geldi. Balkanlar'daki Rus nüfuzundan rahatsızlık duyan Avusturya doğuya yayılma politikasının bir parçası olarak Yunan milliyetçiliğine destek veren bir başka güç konumuna girdi. Yunanlıların bağımsız bir devlet kurma hedefiyle ayaklanmasını sağlayan asıl etken ise, bölgede fiili bir özerkilk elde etmiş olan Tepedelenli Ali Paşa ile Osmanlı kuvvetleri arasında Mart 1820'de başlayan çatışma oldu.Yunan ayaklanmasına Arnavut komutanlar ve Arnavut Kleftler önderlik edip osmanlıya karşı savaşmıştır.Theodoros Kolokotronis,Georgios Karaiskakis,Markos Botzaris gibi ayaklanma kahramanları Arnavut kökenlidir.Bağımsızlık ayaklanmasının 100 kahramanından 90 tanesi Arnavuttur.
Bu çatışma sürerken 1821 ilkbaharında Mora'da patlak veren Yunan ayaklanması kısa sürede Orta Yunanistan ve Girit'e de sıçradı. Ayaklanmacıların önemli mevziler elde ettiler. Ele geçirilen yerlerde Türklere karşı kitselel katliamlar yapıldı. Tripolis şehrinde 30.000, Navarin'de de 3.000 Türk, kadın-çocuk ve erkek- katledildi. İsyancıların sağladığı ilerleme, 1822 yazında Osmanlı kuvvetlerinin karşı saldırısıyla durdu. Tesalya ve Makedonya Osmanlı denetimine girerken, Yunanlılar arasında baş gösteren iç çekişmelerle başını Theodoros Kolokotronis ile Georgios Kunturiotis ve Aleksandros Mavrokordatos'un çektiği iki ayrı merkez ortaya çıktı. Bu çatışmaya karşın Osmanlı Devleti'ne karşı sürdürülen direniş, Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa 'nın oğlu İbrahim Paşa'nın komutasındaki ordunun Mora'ya çıkması ve Dramalı Mahmut Paşa komutasında Osmanlı askerlerinin kuzeyden gelerek Mora'ya yerleşmesiyle kırılmaya yüz tuttu. Ama duruma müdahale eden İngiltere, Fransa ve Rusya Ekim 1827'de Navarin Deniz Savaşı'nda Osmanlı-Mısır donanmasını yok edince denge yeniden Yunan ayaklanmacıların lehine döndü. Yunan kuvvetleri İngiliz ve Fransız askeri desteğiyle anakaraının iki yanında kuzeye doğru yayılmaya başladı. Bu sırada Osmanlı Devleti'ne savaş açan Rusya'nın baskısıyla Eylül 1829'da imzalanan Edirne Antlaşması, Yunanistan'ın bağımsızlığını resmen tanınmasını getirdi.
[değiştir] Sonuç
Geçmişte Rusya'nın dışişlerinde önemli rol oynamış ve Avrupa'da tanınmış bir kişi olarak Nisan 1827'de Yunanistan'ın geçici devlet başkanlığına seçilmiş olan Kont İoannis Kapodistrias, Ocak 1828'de Yunanistan'a geçtikten sonra Rusya'ya yakın güçlü bir merkezi yönetim kurmaya yöneldi. Bağımsızlık mücadelesinde öne çımış ailelerin düşmanlığını çeken Kapodistrias'ın Ekim 1831'de öldürülmesini izleyen karışıklıklar ancak büyük devletlerin müdahalesiyle sona erdirilebildi. Mayıs 1832'de Londra'da varılan antlaşma uyarınca İngiltere, Fransa ve Rusya'nın koruması altında, kuzey sınırı Arta-Volos hattını izleyen ve Girit ile Samos dışında bazı Ege Adalarını da içine alan bağımsız bir krallık oluşturulması benimsendi. Aynı antlaşmayla Bavyera kralı I. Ludwig'in oğlu Otto'nun I. Otho adıyla Yunan tahtına geçmesi kararlaştırıldı.
[değiştir] Galeri
[değiştir] Muharebeler ve Katliamlar
 Le Massacre de Scio (Sakız Katliamı, Eugène Delacroix) |
 After the Destruction of Psara (Nikos Gyzis) |
 The Sacred Band battles in Dragatsani (Peter von Hess) |
[değiştir] Yunan
[değiştir] Osmanlı - Mısır
[değiştir] Notlar
1. ^ Nuri Çevikel, "Kıbrıs: Akdeniz'de bir Osmanlı adası 1570-1878" sf. 124, 47 Numara Yayıncılık (2006). 2. ^ Mübahat Kütükoğlu, "Yunan İsyanı Sırasında Anadolu ve Adalar Rumlarının Tutumları ve Sonuçları", Üçüncü Askeri Tarih Semineri Bildiriler-Tarih Boyunca Türk-Yunan İlişkileri (20 Temmuz 1974'e ladar), Genelkurmay ATASE Yayını, Ankara, 1986, s. 133-161. 3. ^ Yücel Özkaya, "1821 Yunan (Eflak-Boğan) İsyanları, Avrupalıların İsyan Karşısındaki Tutumları", a.g.e., s. 114-130. 4. ^ Zeki Arıkan, 1821 Yunan İsyanının Başlangıcı, a.g.e., s. 98-112. 5. ^ Meral Bayrak, Osmanlı Arşivleri Işığında Rum İsyanı Sırasında Avrupa Devletlerinin Tumumu, Osmanlı, Cilt 2, Yeni Türkiye Yayınları, 1999, ISBN 975-6782-05-6, s. 71-86. 6. ^ Rauf Beyru, "19. yüzyılda İzmir'de yaşam" sf. 77, Literatür (2000). 7. ^ Filiz Yaşar, Yunan Bağımsızlık Savaşı'nda Sakız Adası, Phoenix Yayınevi, 2006, ISBN 9944031012 Not: Kitabın alt başlıkları ve metninde Yunan İhtilali kelime kullanılmaktadır. 8. ^ Mehmet Seyitdanoğlu, 'Yunan İhtilali ve II Mahmud'un Politikası', Manas dergisi, 9. ^ Sina Akşin, Ana Çizgileriyle Türkiyenin Yakın Tarihi, Imaj Yayıncılık, 1996, ISBN 975-7852-18-X, s. 20. 10. ^ Genelkurmay Başkanlığı (Sunuş: Eyüp Kaptan), "1821 Yunan İhtilâli ve Eflâk - Buğdan Prenslikleri", Tarihte Türk-Rumen İlişkileri, Genelkurmay Basımevi, 2006, [kutuphane.tbmm.gov.tr:8088/2007/200706019.pdf PDF dosyası] 11. ^ Osman Karatay, Bilgehan Atsız Gökdağ "Balkanlar el kitabı" sf. 101, KaraM (2006). 12. ^ Osman Karatay, Bilgehan Atsız Gökdağ, a.g.e., s. 488. 13. ^ Peter Harold Paroulakis "The Greeks: Their Struggle for Independence" sf. 25, Hellenic International Press (1984). 14. ^ Erik Goldstein "Wars and Peace Treaties" sf. 20, HarperCollins Academic (1992). 15. ^ Peter Harold Paroulakis, a.g.e., s. 25.
[değiştir] Ayrıca bakınız
[değiştir] Dış bağlantılar
- [1] Bağımsızlık savaşı
- of London , 1832
- [2] Atina tarihi
 |
Osmanlı Tarihi'nde İsyanlar | |
| Azınlık İsyanları | ||
| Sırp İsyanları · Yunan İsyanları · Mora İsyanı · Bulgar İsyanları · Ermeni İsyanları · Arap Ayaklanması · Arabi Paşa Ayaklanması | ||
| Anadolu'daki Ayaklanmalar | ||
| Celali İsyanları · Şahkulu İsyanı · Mir Muhammed İsyanı | ||
| Merkez Ayaklanmaları
Buçuktepe İsyanı · Babanzade Abdurrahman Paşa İsyanı · Babanzade Ahmet Paşa İsyanı · Vaka-i Vakvakiye · Edirne Vakası · Patrona Halil İsyanı · Kabakçı Mustafa İsyanı · Çırağan Baskını · Alemdar Vakası · 31 Mart İsyanı · Bâb-ı Âli Baskını |
||
 |
Osmanlı Devleti ile ilgili bu madde bir taslaktır. Maddenin içeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
