Karayca

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Karayca къарай тили, karaj tili
Konuşulduğu ülkeler	Litvanya, Ukrayna, Polonya
Konuşan kişi sayısı	En fazla 25 konuşucu. Yok olmak üzere.
Sıralama	İlk 100'ün içinde değil
Dil grubu sınıflandırması	Altay Dil Ailesi Türk lehçeleri Kıpçak grubu Karayca
Resmî Durum
Dili düzenleyen kurum	*
Dil kodları
ISO 639-1	(?)
ISO 639-2	(?)
ISO 639-3	kdr
SIL	(kdr)
Not: Bu sayfa Unicode ile kodlanmış IPA fonetik sembolleri kullanıyor olabilir.
Vikipedi'nin Karayca sürümü
Ayrıca bakınız: Dil – Dil aileleri

Karayca Türk lehçelerinin Kıpçak öbeğine ait bir lehçe. Kırım Tatarcaya yakın bir lehçedir.

Konu başlıkları 1 Yayılımı 2 Konuşucu sayıları ve lehçeleri 3 Alfabeler 4 Notlar 5 Kaynakça

[değiştir] Yayılımı

20'nci yüzyılda hala Litvanya`da Trakai ve Panevėžys bölgelerinde, Ukrayna`nın Luck ve Halicz bölgelerinde ve Kırım`da bu dili konuşanlar olmuşdur. Türkiye ve İsrailde hala bu lehçeyi konuşanlara rastlamak mümkündür.

[değiştir] Konuşucu sayıları ve lehçeleri

Son Sovyetler birliği döneminde yapılan nüfus sayımında, sadece 2.602 kişi kalmış olduğu anlaşılan Karay halkından ancak 503 kişi Karaycayı ana dil olarak kullandığını ; 52 kişi ikinci dil olarak konuştuğunu belirtmişdir.

Günümüzde bu dilin ancak iki ağzı kalmışdır: Trakay ve Galit.

[değiştir] Alfabeler

Orta çağdan beri önemli bir Edebiyat dili olan Karayca , ibrani alfabesi ile yazılmış bir çok mektuplarda raslanmaktadır. Örnek olarak 10. yy`da İspanya`daki bir hahamlık okulu öğrencisinin memleketi Varşova`ya yazdığı mektuplar saf Karayca `nın en güzel örneklerindendir. Dilin konuşucuları, 8'nci yüzyılda Musevilikten gelişmiş olan Karalar cemaatine aittiler. Günümüzde Baltık Denizi`nin güneydoğusu , Doğu Avrupa, Türkiye ve İsrailde hala bu inanca ait olanlara rastlanabilmektedir.

20'nci yüzyılın ilk yarısında dini içerikli olmayan Karayca yazılarda yazılmıştır: örneğin Varşova`da yayınlanan karaim aivazy(?) adlı dergi. Ancak bugün bu lehçe artık yok olmak üzeredir. Litvanya`nın başkenti Vilnius , diğer şehirleri Trakai ve Panevėžys(Ponewiesch) de hala Karayca konuşabilen insanlar vardır. Litvanya`da bugün toplam 267 kişidir. Ancak artık bulunabilen yazılı kaynaklar sadece dinsel içeriklidir.

Dil kodu: KDR

"Karayca konuşmak" isimli Éva Á. Csató ve David Nathan tarafından yayınlanan son Multimedia CD-Rom versiyonu, Karay toplumu üyelerine ilgisi olan Türk dilbilimcileri ve Dilbilimcilere bedava dağıtılmaktadır.^[1]

[değiştir] Notlar

[değiştir] Kaynakça

• Karaim, A language of Lithuania (İngilizce)
• Nathan, David 2000. The spoken Karaim CD: Sound, text, lexicon and ‘active morphology’ for language learning multimedia. In: Göksel & Kerslake (eds.) 2000: 405–413.

g • t • d Türkî diller
Ogur	Bulgar  · Çuvaşça  · Hun dili  · Hazarca  · Avarca
Uygur	Eski Türkçe  · Ainice²  · Çağatayca  · İli Turki  · Lop  · Uygurca  · Özbekçe
Kıpçak	Altayca  · Baraba dili  · Başkurtça  · Kırım Tatarcası¹  · Kumanca  · Karaçay-Balkarca  · Karayca  · Karakalpakça  · Kazakça  · Kıpçakça  · Kırımçakça  · Kumukça  · Kırgızca  · Nogayca  · Eski Tatarca  · Tatarca  · Urumca¹
Oğuz	Afşarca  · Azerice  · Kırım Tatarcası¹  · Gagavuzca  · Balkan Gagavuzcası  · Horasanca  · Osmanlıca  · Peçenekçe³  · Kaşgayca  · Salarca  · Türkiye Türkçesi  · Türkmence  · Urumca¹
Argu	Halaçça
Sibirya	Çulımca  · Dolganca  · Fuyü Gırgıs dili  · Hakasça  · Şorca  · Tofaca  · Tuvaca  · Batı Yugurca  · Yakutça
Notlar: ¹İki tane öbekte bulunan diller, ²Karma diller, ³Tartışmalı İtalik yazılanlar ölü dillerdir.