Atatürk'ün Devrimleri
Vikipedi, özgür ansiklopedi
 |
Bu maddedeki bazı bilgilerin kaynağı belirtilmemiştir. Ayrıntılar için maddenin tartışma sayfasına bakabilirsiniz. Maddeye uygun biçimde kaynaklar ekleyerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Başlığın diğer anlamları için Atatürk (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
| Atatürk Devrimleri |
|
Siyaset
Toplumsal
Eğitim ve kültür
Ekonomi
Hukuk
|
Atatürk Devrimleri ya da Atatürk İnkılapları (Kemalist Devrim, Türk Devrimi, Atatürk Reformları, Türkiye Cumhuriyeti Devrimi vb. adlarla da anılır), Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk tarafından öncülük edilen, TBMM'nin açılmasından sonra 1922'de saltanatın kaldırılması ile 1933'e kadar devam eden ve sonucunda teokratik ve çok uluslu Osmanlı Devleti'nin laik, demokratik ulus devlet Türkiye'ye dönüşmesiyle sonuçlanan devrimlerin tümüdür. Bu devrimler toplumsal, kültürel, legal ve ekonomik bir dizi düzenlemelerdir.
Konu başlıkları |
Yapıldıkları alanlara göre devrimler[değiştir]
Siyasî alandaki inkılaplar[değiştir]
- Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922)
- Ankara'nın başkent olması (13 Ekim 1923)
- Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923)
- Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924)
- Çok partili rejim denemeleri (1924 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 1930 Serbest Cumhuriyet Fırkası)
Toplumsal alanda yapılan inkılaplar[değiştir]
- Şapka ve Kıyafet İnkılâbı (25 Kasım 1925)
- Lâkap ve Unvanların Kaldırılması (26 Kasım 1934)
- Soyadı Kanunu (21 Haziran 1934)
- Laiklik (1928)
- Takvim, saat ve ölçülerde değişiklik (26 Aralık 1925 - 26 Mart 1931)
- Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması
- Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesi(1930-belediye seçimlerine katılma hakkı,1933-muhtarlık seçimlerine katılma hakkı,1934-milletvekili seçimlerine katılma hakkı)
Eğitim ve Kültür alanındaki inkılaplar[değiştir]
- Medreselerin kapatılması (1924)
- Öğretimin birleştirilmesi (3 Mart 1924)
- Maarif Teşkilatı Hakkında Kanun (1926)
- Millet mekteplerinin açılması (1928)
- Harf Devrimi (1 Kasım 1928)
- Güzel sanatlarda yenilikler (1928)
- Türk Tarih ve Dil Kurumlarının kurulması (12 Nisan 1931, 12 Temmuz 1932)
- Dil Devrimi (1932)
- Üniversite reformu (1933)
Ekonomi alanındaki inkılaplar[değiştir]
- İzmir İktisat Kongresi (1923)
- Aşar vergisinin kaldırılması (17 Şubat 1925)
- Çiftçinin özendirilmesi (1925)
- Örnek çiftliklerin kurulması (1925)
- Tarım Kredi Kooperatifleri'nin kurulması (1925)
- Kabotaj Kanunu (1 Temmuz 1926)
- Sanayi Teşvik Kanunu (28 Mayıs 1927)
- Toprak Reformu (1929)
- I. ve II. Kalkınma Planları (1933, 1937)
- Yüksek Ziraat Enstitüsü'nün kurulması (1933)
- Ticaret ve Sanayi Odalarının kurulması (1935)
Hukuk alanındaki inkılaplar[değiştir]
- Teşkilât-ı Esasîye Kanunu (1921)
- Anayasanın kabulü (1924)
- Şer'iyye mahkemelerinin kapatılması (1924)
- Mecellenin kaldırılması (1926)
- Türk Kanunu Medenisi (1926)
- Türk Ceza Kanunu (1926)
inkılaplar özeti[değiştir]
Atatürk devrimlerinin nedenleri[değiştir]
 |
Bu maddenin tarafsızlığı konusunda kuşkular bulunmaktadır. Ayrıntılar için lütfen maddenin tartışma sayfasına bakınız. Şablonu maddeden çıkarmadan önce lütfen şablonun yardım sayfasını inceleyiniz. |
- Atatürk'e göre bu devrimlerin amacı; Türk Milletinin son asırlarda geri kalmasına neden olan bütün kurumları kaldırarak yerine milletin karakterine, şartlara ve çağın gereklerine uygun ve ilerlemeyi sağlayacak yeni kurumlar kurmak ve Türkiye'yi çağdaş medeniyetler seviyesine çıkartmaktır.
- Osmanlı Devleti'nin içte ve dışta saygınlığını yitirmiş, vatandaşın sorunlarını çözmekten uzak hale gelmiş, ekonomisi bozulmuştu. Büyük devletler, Osmanlı Devleti'ne verdikleri borçların karşılığı olarak, üretilen malların çoğuna el koymaktaydılar.
- Birbiri ardı sıra yapılan savaşlar ve ayaklanmalar halkı bezdirmiş, toplum düzeni bozulmuştur. Vergiler adaletsizdi. Kanun karşısında kimseye eşit davranılmıyor ve halk gittikçe daha da fakirleşiyordu.
- Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşından da yenik çıkınca, ülke diğer devletlerce işgale uğradı. Artık Osmanlı Devleti, fiilen çökmüş, sadece ismen varlığını devam ettirmekteydi. Padişah kendi canının ve tahtının kaygısına düşmüş, işgal devletleri ile işbirliği içerisindeydi. Vatanın ve milletin kurtarılması gerekiyordu. Bu da ancak yeni bir devlet ve rejimi kurarak yapılabilirdi.
- Atatürk ve arkadaşları Türk milletini bu durumdan kurtarmak için Kurtuluş Savaşını başlatmış, Samsun'a çıkışından sonra Erzurum ve Sivas Kongrelerini yaparak Anadolu'nun dört bir yanından gelen temsilciler ile birlikte vatanı kurtarmak için çalışmaya başlamışlardır. Sonunda 23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM açılmış ve yeni bir Türk Devleti , Türkiye Cumhuriyeti kurulmuş oldu. Bu yeni devlet içte padişah hükümetine, dışta işgalci düşmanlara karşı büyük bir mücadele başlattı. Vatan toprakları düşmandan temizlendi. Sonra da padişahlık yönetimi kaldırıldı. Yerine, akılcı, gerçekçi, ilerici bir yönetim kuruldu. Atatürk'ün yaptığı devrimlerle bugünkü çağdaş Türk toplum düzeni oluşmuş oldu.Çağdaş devlet düzeninde temel alınan esaslar çağın ilerleyen devletlerindeki ilerlemeyi sağlayan sistemleri bir devrimle uygulayarak çağdaş uygarlık seviyesinin üstüne çıkmaktır.Başarılı olmasının temel sebebi de daha öneki çabalar gibi taklit ve özenti olması değil ilerleyen ve çağın ilerisindeki devletlerin nasıl ve ne şekilde ilerlediğini temelde felsefik olarak inceleyen ve bunu taklit yoluyla değil temelini kurarak düşünce sistemi içine yerleştirerek akılcılığın öncülüğünde uygulamasıdır.
Wikimedia Commons'ta
Atatürk'ün Devrimleri ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.
|
||||||||||||||||||||||||||||
