Mehdi
Vikipedi, özgür ansiklopedi
|
Dinî metinler
Önemli kişiler
Hukuk ve teoloji
Mekân ve Zaman
Kültür ve Toplum
|
Mehdi (Arapça: المهدي al Mahdī), İslam inanışına göre, Kıyamet kopmadan önce Dünyaya gelecek ve dünyada İslam'ı hakim kılacak olan kişidir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Kelime anlamı
Mehdi kelimesi genellikle, "hidayete eren ya da hidayete vesile olan" anlamlarına gelmektedir.
Harfiyen "kendisine rehberlik edilen" demek olup, bütün istikametler (yol göstermeler) Allah'tan geldiği için, kelime nihayet kendisine Allah tarafından yol gösterilen, yani hususi ve şahsi bir tarzda Allah'ın hidayetine nail olan manasını almıştır.[1]
Tarihte İbrahim, Muhammed, Dört Büyük Halife ve Abbasiler'in 34. halifesi olan Nasır'a Mehdi denilmiştir.
[değiştir] Mesih inancı olarak Mehdi
[değiştir] 1. Keysanîlik'te
Şiilik meşrebinin Keysanilik mezhebine bağlı Muhtar, Muhammed bin Hanifiyye'yi Mehdi olarak kabul ederek Kufa'da isyan ettiği zaman ilk defa Mesih anlamıyla Mehdi kelimesi kullanılmıştır. İsyan bastırıldıktan sonra 700'de Muhammed bin Hanefiyye'nin öldüğünde bir kısım Keysaniler, Muhammed bin Hanefiyye'nin ölmediğini ve geçici olarak saklandığına inanmışlardır. Böylece Gayba ve Rucu' inanışları ortaya çıkmıştır.
[değiştir] 2. Onikicilik'te
Şiilik meşrebinin Onikicilik mezhebi de Keysaniliğin mesih inancından etkilenmiştir. 12. İmam Muhammed el Mehdi (Muhammed Muntazar) (Arapça: محمد المهدي)'ın 874'de babası ve 11. İmam Hasan el Askari'nin ölümünün ardından 4, 5 yaşındayken Gayba haline girerek 940'e kadar küçük Gayba yaşandığına ve 940'den sonra büyük Gayba haline girdiğine inanılmıştır.
[değiştir] 3. İsmailîlik'te
Şiilik meşrebinin İsmailîlik mezhebinde, diğer sülaleden gelen ve Gayba eden Mesih'in Rucu'u ederek Fatımi hanedanını kurduğuna inanılmıştır.
[değiştir] 4. Abbasiler'de
Emeviler'in son döneminde Mehdi inanışı yayılmıştır. Abbasiler bu inanıştan istifade ederek Emvilerle mücadele etmiştir. Bu durum Abbasilerin 3. halifesi olan Muhammed ibn Mansur'un lakabı "el-Mehdi"'ye de yansıtılmıştır.
[değiştir] 5. Muvahhidler'de
İbn Tumart, Tevhid'e ağırlık veren ve Malikî mezhebini eleşitiren hareketi başlatarak 1121'de kendini Mehdi ilan etmiş ve Murabıtları yıkmayı amaçlamıştır. 1130'de İbn Tumart ölmüş ve ardından Abdül Mumin tarafından Muvahhidler kurulmuştur.
[değiştir] 6. Mehdi hareketi
Ebu Said El-Hudri'den rivayeti edilmiştir; dedi ki: "Peygamberimizden sonra bir hadise baş göstermesinden korktuk ve Resulullah'a sorduk, buyurdu ki: Ümmetimde Mehdi vardır; çıkacak ve beş veya yedi veya dokuz -şübhe eden, ravilerden Zeydi'dir- yaşayacaktır."
Ebu Said diyor ki: "Bu müddet nedir?" diye sorduk ve Rasul- i Ekrem "senedir!" buyurdu ve şöyle devam etti: "İnsan ona gelecek ve "ey Mehdi! bana da ver, bana da ver!" diyecek; Mehdi de onun esvabını taşıyabildiği kadar dolduracaktır." [2]
[değiştir] Kaynakça
- ^ İslam Ansiklopedisi, 7/474
- ^ Sünen-i Tırmizi Tercemesi, Hadis No: 2333, Mütercim: Osman Zeki Mollamahmutoğlu, Yunus Emre Yayınları, c. 4, s. 92-93)

