Aşir Atlı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Aşir Atlı
1319-P. 23
Asir Atli.jpg
Aşir Atlı
Doğum 00 Aralık 1881(1881-12-00)
Kilis
Ölüm 23 Ekim 1957 (76 yaşında)
İstanbul
Bağlılığı  Osmanlı (1903-1920)
 Türkiye (1920-1930)
Hizmet yılları 1903-1930
Rütbesi Mirliva
Komuta ettiği Genelkurmay Deniz Komiseri, Irak Bölge Komutanlığı Kurmayı, 6. Ordu 1. bölümü, 1. Alay, 2. Tümen (vekil), 2. Tümen, 23. Tümen
Doğu İzmir Cephesi Kuva-yi Milliye Komutanı, Antalya İli Valisi ve Bölge Komutanlığı, 16. Tümen, 2. Ordu Kurmay Başkanı, 3. Ordu Kurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı, 23. Tümen, 4. Kolordu (vekil), 7. Tümen
Savaşları/Çatışmaları Trablusgarp Savaşı
Balkan Savaşları
I. Dünya Savaşı
Kurtuluş Savaşı
Madalyaları İstiklal Madalyası
Sonraki işi Milletvekili

Aşir Atlı (1881 - 23 Ekim 1957), Türk asker, Kurtuluş Savaşı komutanı, milletvekili.

Büyük Çerkes sürgününde (1864) önce Balkanlara, daha sonra da Anadolu'ya göçetmek zorunda kalan bir adıge ailesinden olup Mehmet Bey'in oğludur. 1881'de Kilis'te doğmuş, 1903'te Harp Okulu'nu, 1906'da Harp Akademisi'ni Mümtaz Yüzbaşı olarak bitirmiş 1911'de Kurmaylığı onanmıştır. I. Dünya Savaşı'nda Irak cephesinde kurmay görevlerinde, tümen komutanlıklarında ve ek görevle Süleymaniye Mutasarrıflığı'nda bulundu.

27 Haziran 1918'de 2. Tümen, 14 Aralık 1919'da 23. Tümen, Ağustos 1921'de 16. Tümen Komutanlıklarına atanmıştır. 23. Tümen Komutanlığı sırasında İzmir Doğu Cephesi Kuvayı Milliye Komutanlığı yapmıştır. Bu cephede birlikle savaştığı Kuvayı Seyyare güçlerinin Marmara ve İç Anadolu'daki karşı ihtilal hareketlerini bastırmaya gönderildiği bu devrede Kuvayı Seyyare Komutanı Çerkez Ethem Bey'le bazı anlaşmazlıkları oldu. Yunan saldırısı ve ilerlemesi üzerine ve kendisinin de çerkez asıllı olması sebebiyle Bekir Sami Günsav'la birlikte Bursa'nın Yunanların eline düşmesinden sorumlu gösterilmek istendi. Fakat hizmetlerini bilen ve takdir eden Mustafa Kemal Paşa'nın araya girmesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onları savunması üzerine cephe gerisinde Antalya Valiliği ve Bölge Komutanlığı'na atandı (Kasım 1920 - Ağustos 1921). Bu görevi sırasında İtalyanlarla politik ve askeri işbirliğini sağladı. Kütahya-Eskişehir Muharebelerinde TBMM Ordusunun yenilgiye uğraması üzerine tekrar cepheye çağırıldı ve Sakarya Savaşı devam ederken, gösterdiği kahramanlıklardan dolayı Albaylığa terfi etti.

1914'de Binbaşı, 1916'da Yarbay, 1921'de Albay olmuş 19 Eylül 1923'te 2. ve 3. Ordu Kurmay Başkanlıklarında bulunmuş ve 1925'te Generalliğe yükselmiştir. Büyük Taaruz'da ve Dumlupınar Meydan Muharebesi'nde 6. Kolorduya bağlı 16. Tümen'in komutanıydı. Zaferden sonra 2. ve 3. Ordu Kurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı yaptı (1925-1928). Tümen komutanlıklarında bulunduktan sonra, 8 Ağustos 1930 tarihinde kendi isteği ile Tümgenerallikten emekliye ayrıldı. 1939'dan itibaren 6., 7. ve 8. dönemlerde Kütahya, Bursa ve Antep milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görev yaptı. Türkçe ve Adıgece'den başka Almanca ve Fransızca biliyordu. 23 Ekim 1957'de İstanbul'da öldü ve Karacaahmet Mezarlığına gömüldü. Naaşı 1988'de Ankara Devlet Mezarlığına nakledilmiştir.

Katıldığı Savaşlar[değiştir | kaynağı değiştir]

19111912 Trablusgarp Savaşı,
19141918 I. Dünya Savaşı, Çeşitli birlik komutanlıkları ve kurmay görevleri,
19191922 Kurtuluş Savaşı, Tümen Komutanı.

Nişan ve Madalyaları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • İkinci Rütbeden Kılıçlı Mecidi Nişanı
  • Harp Madalyası
  • Gümüş liyakat ve İmtiyaz Madalyaları
  • Avusturya-Macaristan Harp Madalyası
  • Alman Demir Salip Nişanı
  • İstiklâl Madalyası ve Takdirname

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kurtuluş Savaşı'na katılan üst kademelerdeki komutanlar