Sakarya Meydan Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Git ve: kullan, ara
Düzenle Bu madde ya da bir kısmı, Vikipedi standartlarına uygun değildir ve bu nedenle düzenlenmesi gerekmektedir.
Maddeyi Vikipedi standartlarına uygun biçimde düzenleyip, geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. NOT:Gerekli değişiklik yapılmadan bu şablon kaldırılmamalıdır.
Bu madde Nisan 2009 tarihinden beri, düzenleme isteğiyle etiketlidir.
→ Başlığın diğer anlamları için Sakarya sayfasına bakınız.


Sakarya Meydan Muharebesi
Kurtuluş Savaşı Batı Cephesi

Sakarya Savaşı (Sergey Prisekin)
Tarih 23 Ağustos - 13 Eylül 1921
Bölge Sakarya nehrinin doğusu
Sonuç Yunan ordusunun geri çekilmesi
Taraflar
Yunan Krallığı Ankara Hükümeti
Kumandanlar
General Papulas Mustafa Kemal Paşa
Güçler
120.000 er,3.780 subay,75.900 tüfek, 2.768 makinalı tüfek, 286 top, 3.800 hayvan, 840 kamyon, 18 uçak[1] 96.326 er, 5.401 subay, 54.572 tüfek, 825 makinalı tüfek, 169 top, 32.137 hayvan, 1.284 araba, 2 uçak[1]
Yunan - Batı Cephesi
İzmir'in İşgali - Aydın Savunması - 1. İnönü - 2. İnönü - Kütahya-Eskişehir - Sakarya - Büyük Taaruz - İzmir'in Kurtuluşu


TBMM Ordusu, Kütahya-Eskişehir Muharebelerindeki hezimetinden sonra cephe kritik bir duruma düşmüştü. Cepheye gelerek durumu yerinde gören TBMM Reisi Mustafa Kemal Paşa ile İcra Vekilleri Heyeti Reisi Fevzi Paşa, Batı Cephesi birliklerinin Yunan ordusuyla arada büyük bir mesafe bırakılarak Sakarya Nehri'nin doğusu'na çekilmesine ve savunmayı bu hatta devam ettirmesine karar verdiler. TBMM, 3 Ağustos 1922'de Genelkurmay Başkanı Mirliva İsmet Paşa'yı azlederek, aynı zamanda Başvekil ve Milli Müdafaa Vekili de olan Fevzi Paşa'yı bu makama da atandı.

22 Temmuz 1921'de Sakarya Nehri Doğusu'na çekilmeye başlayan TBMM ordusu, güneyden kuzeye 5'nci Süvari Kolordusu (Çal Dağı güneyinde), 12 nci, l nci, 2 nci, 3 ncü, 4 ncü Gruplar ve Mürettep Kolordu l nci hatta olacak şekilde tertiplendi.

14 Ağustos'ta ileri harekata geçen Yunan ordusu ise, 23 Ağustos'tan itibaren 3'ncü Kolordusu ile Sakarya Nehri doğusundaki TBMM Kuvvetlerini tespit, l'nci Kolordusu ile Haymana istikametinde, 2 nci Kolordusu ile Mangal Dağı güneydoğusunda kuşatıcı taarruza başladı. Fakat bu taarruzlarında başarısız oldular.

Kuşatma taarruzunda başarı sağlayamayan Yunan kuvvetleri, siklet merkezini ortaya kaydırarak savunma mevzilerini Haymana istikametinde yarmak istedi. 6 Eylül'e kadar süren yarma teşebbüsünde de başarılı olamayınca, bulunduğu hatlarda kalarak savunmaya karar verdi. Ancak TBMM ordusu'nun 10 Eylül'de başlattığı genel karşı taarruzla buna da mani olundu. Bu durumda Yunan ordusu için geri çekilmekten başka hal tarzı kalmıyordu. 13 Eylül'e kadar Sakarya Nehri'nin doğusunda tek Yunan askeri kalmadı. Sakarya'dan çekilen Yunan ordusu, Eskişehir-Afyon'un doğusu hattına kadar çekilerek, bu bölgede savunma için tertiplenmeye başladı.

Çekilen Yunan Ordusunu takip amacıyla harekata 13 Eylül 1921 itibariyle süvari tümenleri ve bazı piyade tümenleri ile devam edildi. Yine 13 Eylül 1921' de Grup Komutanlıkları lağvedilerek Batı Cephesine Bağlı 1.,2.,3.,4.,5.Kolordular ve Kolordu Seviyesinde Kocaeli Grup Komutanlıkları kuruldu.

TBMM ordusu bu savaşta çok subay kaybetti.Şehit sayısı 5700, yaralı 17700, tutsak 415 idi. 9 Alay komutanı şehit düştü. Yaralılar, Ankara’da hastaneler yetmeyince Çankırı’ya gönderildi. Hem de yayan olarak. Yunan ordusunun kaybı daha da ağır idi. Subay ve er 15000 ölü verdiler. Yaralı sayısı 25000 kadardı. Yaklaşık olarak ordularının üçte birini kaybettiler.

Mustafa Kemal Atatürk ünlü "Hattı Müdafa yoktur, sathı müdafa vardır.Bu satıh bütün vatandır." sözünü bu savaş sırasında söylemiştir.

Bu savaş sonrasında TBMM, Mustafa Kemal'e mareşallik rütbesi ve gazi ünvanını vermiştir.

Sakarya Meydan Muharebesine Katılmış Üst Kademe Komutanlar:


TBMM Reisi ve Başkomutan: Mustafa Kemal Atatürk
Başvekil, Milli Müdafaa Vekili ve Genelkurmay Başkanı: Orgeneral Mustafa Fevzi Çakmak
Batı Cephesi: Komutanı Tümgeneral Mustafa İsmet İnönü

1. Grup: Komutanı Albay İzzettin Çalışlar


2. Grup: Komutanı Albay Mehmet Selahattin Adil


3. Grup: Komutanı Tümgeneral Yusuf İzzet Met


4. Grup: Komutanı Albay Kemalettin Sami Gökçen


5. Grup: Komutanı Albay Fahrettin Altay


12. Grup: Komutanı Albay Halit Karsıalan


Mürettep Kolordu: Komutanı Albay Kazım Fikri Özalp


Batı Cephesine Doğrudan Bağlı Birlikler

[değiştir] Kaynakça

T.C. Genelkurmay Başkanlığı, Türk İstiklâl Harbi - Batı Cephesi Sakarya Meydan Muharebesi ve Sonraki Harekât, IInci Cilt 5. Kısım 2. Kitap, Ankara Generkurmay Basım Evi, 1995.

  1. ^ a b Koçak, Cemil and Akşin, Sina and Tunçay, Mete and Özdemir, Hikmet and Boratav, Korkut and Hilav, Selahattin and Katoğlu, Murat and Ödekan, Ayla (2005) Yakınçağ Türkiye tarihi. Türkiye Tarihi: Çağdaş Türkiye (1908-1980). Cem Tarih Dizisi . Cem Yayınevi, İstanbul, pp. 85-173. ISBN 9754065567
 Askeri tarih ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.
 Muharebe ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.


g • t • d
Türk Kurtuluş Savaşı
İlgili: Resimler - Ses dosyaları - Videolar
Kavramlar Osmanlı Devleti Dağılma Dönemi - Türk Bağımsızlık Savaşı'nın Düzenlenmesi - Kuvâyi Milliye - Milli Cemiyetler
Kongreler Amasya Genelgesi - Erzurum Kongresi - Balıkesir Kongresi - Alaşehir Kongresi - Sivas Kongresi - Amasya Protokolü
Muharebeler
İngiliz İstanbul'un İşgali - Çanakkale Krizi
İç Cephe Ayaklanmaları Kuva-i İnzibatiye - Anzavur Ayaklanması - Çerkez Ethem Ayaklanması - Çopur Musa Ayaklanması - Demirci Mehmet Efe Ayaklanması - Milli Aşiret Ayaklanması - Yozgat Ayaklanması - Konya Ayaklanması - Pontus Ayaklanması - İntikam Alayı Ayaklanması
Güney Cephesi Urfa Savunması - Maraş Savunması - Antep Savunması - Çukurova Savunması
Batı Cephesi İzmir'in İşgali - Aydın Savunması - Birinci İnönü Muharebesi - İkinci İnönü Muharebesi - Kütahya-Eskişehir Muharebeleri - Sakarya Meydan Muharebesi - Başkomutanlık Meydan Muharebesi - İzmir'in Kurtuluşu
Doğu Cephesi Oltu Muharebesi – Sarıkamış Muharebesi (1920) – Kars Muharebesi – Gümrü Muharebesi
Anlaşmalar
İtilaf Devletleri Londra Konferansı - Paris Barış Konferansı - San Remo Konferansı
Meclis-i Mebusan Misak-ı Milli - Sevr Antlaşması
T.B.M.M. Gümrü Antlaşması - Moskova Antlaşması - Londra Barış Konferansı - Ankara Antlaşması - Kars Antlaşması - Mudanya Mütarekesi - Lozan Konferansı - Lozan Antlaşması
Türkiye Cumhuriyeti Montrö Antlaşması
Kronoloji - Mustafa Kemal Atatürk
"http://tr.wikipedia.org/wiki/Sakarya_Meydan_Muharebesi" adresinden alındı.