Nuri Conker

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Mehmet Nuri Conker
1318-P. 15
Nuri Bey Conker.jpg
Mehmet Nuri Conker
Doğum 00 Aralık 1882(1882-12-00)
Selanik
Ölüm 02 Ocak 1937 (55 yaşında)
Ankara
Bağlılığı  Osmanlı (1902-1920)
 Türkiye (1920-1927)
Hizmet yılları 1902-1927
Rütbesi Miralay
Komuta ettiği 1. Tümen Kurmay Başkanı, 24. Alay, Lahey Askeri Ataşesi
Basın ve İstihbarat Genel Müdürü, Ankara Komutanı, 41. Tümen (Adana Vilayeti Valisi)
Savaşları/Çatışmaları Trablusgarp Savaşı
Balkan Savaşları
I. Dünya Savaşı
Kurtuluş Savaşı
Madalyaları İstiklal Madalyası
Sonraki işi Milletvekili

Mehmet Nuri Conker (d. 1882, Selanik, Osmanlı İmparatorluğu - ö. 11 Ocak 1937, Ankara, Türkiye Cumhuriyeti), Türk asker ve siyasetçi.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

1902'de Harbiye'yi, 1905'de Harp Akademisi'ni bitirdi. 1920 Haziran'ında Ankara'ya gelerek Kurtuluş Savaşı'na katıldı. Kendisine önce TBMM tarafından basın ve istihbarat müdürlüğü görevi, bir süre sonra da Ankara Bölge komutanlığı verildi. Kısa bir süre de Ankara valiliği yaptı. 1921 Mart ayı için de bazı satın alma işleri için Almanya'ya gönderildi; Eylül 1920, Mart 1921 tarihlerinde 41. Tümen komutanlığı ve aynı zaman da Adana Valiliği görevini yürüttü.

1921 yılında kendi isteğiyle emekli olmuştur. TBMM II., ve III. Kütahya, IV. Dönem (Ara Seçim) ve V. Dönem Gaziantep Milletvekilliği, II. Dönem 5. Sube Başkanı, IV. Dönem Parlamentolar Türk Grubu Kurucu Üyeliği, V. Dönem TBMM Baskanvekilliği yapmıştır.

Atatürk ile arkadaşlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nuri and Musti at Istanbul in 1931.jpg

Atatürk'ün çocukluk ve silah arkadaşıdır. Atatürk, Nuri Conker'i çok severdi. Onunla şakalaşmaları, konuşmaları en samimi bir hava, içinde geçer ve birbirlerine senli benli hitap ederlerdi. Selânik'te mahalle arkadaşı, sonra Askeri Rüştiyede, Manastır İdadisinde, İstanbul Harbiye Mektebinde, Harp Akademisinde okul arkadaşlığı etmişlerdir. Hemen daima aynı yerlerde görev yapmışlardır. Bunlar sırasıyla şöyledir:

  • Selânik'te Üçüncü Ordu,
  • Hareket Ordusu, Arnavutluk harekâtı,
  • Afrika'da Trablusgarp ve Bingazi muharebeleri,
  • Çanakkale Anafartalar ve Conkbayırı muharebeleri,
  • Doğuda Muş cephesi,
  • İstiklâl harbinde ve inkılâplar devridir.

Nuri Conker ölünceye kadar çoğunlukla beraber bulunmuşlardır. Atatürk onun arkadaşlığını daima aramış ve birbirlerine karşı vefalı dost olmuşlardır.[1] Conker, Latife Hanım dışında Atatürk'le ulu orta senli benli konuşup, ona adıyla ("Kemal" diyerek) hitap edebilen tek kişi olup, Atatürk'ün, annesinden sonra ölümüne en çok üzüldüğü kişidir.

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Zabit ve Komutan adlı bir eseri vardır. Atatürk'ün Zâbit ve Kumandan ile Hasbihal isimli kitabı bu eseri okuduktan sonra onunla "hasbihal" şeklinde cevabıdır.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1.   ATATÜRK'ün Askerlik Üzerine Kitapları (1908-1918), Prof. Dr.Afet İnan, İş Bankası Yayınları, 27 Mayıs 1959
  2.   ATATÜRK'ün Askerlik Üzerine Kitapları (1908-1918), Prof. Dr.Afet İnan, İş Bankası Yayınları, 27 Mayıs 1959

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]